Jarosław, ul. Mały Rynek

06.04.2013 [Samsung S5610]

W albumie Niewinne oko nie istnieje brakuje jednego obiektu z Jarosławia. Studiując leksykon Eleonory Bergman i Jana Jagielskiego Zachowane synagogi i domy modlitwy w Polsce, znalazłem tam zdjęcie widocznego powyżej budynku, ale z adresem o brzemieniu: Rynek 17. I podczas kilkukrotnych pobytów w Jarosławiu szukałem bezskutecznie tego domu modlitwy pod numerem 17 przy Rynku, a tymczasem znajdował się on w bardzo, bardzo bliskim sąsiedztwie przy ulicy... Mały Rynek (być może także jest to 17, ale tego nie sprawdziłem). Tak więc informacja, jaką podaje Wikipedia jest błędna. Podobnie myli się Wirtualny Sztetl (ponieważ notki na obu portalach mają podobne brzmienie, ciekawe jest, kto z kogo korzystał?).

Powrót do domu

Pojechałem przez Jarosław, czyli trochę nadkładając drogi, ponieważ chciałem sfotografować (a właściwie - biorą pod uwagę niespecjalną aurę - zobaczyć, czy ten obiekt jeszcze istnieje?) bok Poloneza, który umieszczony na dachu parterowego domu robi za reklamę sklepu z samochodowymi częściami. Zanim jednak dotarłem na miejsce, wyjeżdżając z Zamościa i jadąc obok lotniska, trafiłem na coś takiego:

2013-04-06  08:47

Nie wiem, co z tego wszystkiego wyjdzie, ale ten autobus marki Renault, z oknami zasłoniętymi dyktą i napisem BAR PIWNY, stojący wśród zwałów śniegu na lotnisku Aeroklubu Zamojskiego, wyglądał zjawiskowo (poświęciłem mu 6 klatek Ektara).

2013-04-06  11:14

Tu także nie wiem, czy ta roztopowa pogoda dobrze zagra w przypadku widocznego na zdjęciu motywu (generalnie chcę teraz fotografować takie obiekty w mocnym słonecznym świetle...), ale następna okazja przyjazdu do Jarosławia może zdarzyć się nieprędko, więc naświetliłem 4 kadry.

2013-04-06  13:10

A potem jadąc już do domu drogą przecinającą Sędziszów Małopolski, minąłem tego Trabanta. Wydaje mi się, że po raz pierwszy (był chyba trochę inaczej ustawiony?) fotografowałem go 9 lat temu... No cóż, przewaga karoserii z tworzyw sztucznych nad metalowymi skorupami jest w przypadku zjawiska korozji  ewidentna. Zawróciłem, zaparkowałem vis a vis i naświetliłem dwie ostatnie klatki na rolce. 

I pędziłem w stronę Krakowa. W Tarnowie zboczyłem na drogę na Kielce, żeby wjechać na co dopiero oddany odcinek A4, ale przed tym miastem właśnie poczułem lekkie szarpnięcie samochodu, potem następne i następne, aż wreszcie na ul. Jana Pawła II auto zgasło na amen. Spotkało mnie już coś podobnego ponad rok temu, kiedy wysiadł "czujnik wysokiego ciśnienia paliwa". No więc laweta, transport do najbliższego serwisu Peugota, a wyrok zapadnie w poniedziałek. FUCK!

Wczorajszy wernisaż w Zamościu - 05.04.2013

Tu od razu małe sprostowanie. Galeria w Zamościu nie działa pod patronatem ZPAF - jak pisałem - ale Zamojskiego Towarzystwa Fotograficznego. Widoczny na kilku zdjęciach wysoki młody człowiek w kraciastej koszuli, to Piotr Komajda, inicjator pokazu "Niewinnego oka" w tym mieście. 

Ludzi przyszło sporo, także na spotkanie autorskie, które odbyło się po wernisażu (a potem jeszcze odbył się przegląd portfolio, zapijany Perłą Export). Było bardzo fajnie.

[05.04.2013 15:42-16:33]

Grybów, 19.11.2006

Grybów, synagoga, 19.11.2006

Dziewiętnastego listopada słońce zaszło o 15:45, czyli fotografia ta była wykonana po godzinie piętnastej. Do książki weszło jednak zdjęcie prezentujące budynek od strony wschodniej, zrobione rano. Potem pojechałem do Dukli, żeby sfotografować sztibl rabina Cwi Laitnera, który stoi przy ulicy Cergowskiej 8.

W Grybowie nie byłem od momentu wykonania fotografii z poprzedniego wpisu (23 stycznia 2008), więc zgooglowałem grybowską synagogę, żeby się dowiedzieć jak zakończyły się prace modernizacyjne tego obiektu. Niestety informacje są bardzo enigmatyczne, także te umieszczone na portalu Wirtualny Sztetl, który firmuje Muzeum Historii Żydów Polskich w Warszawie. 

Na Wikipedii znalazłem natomiast informację, którą pozwolę sobie zacytować w całości i pozostawić bez komentarza: W lokalnym Muzeum Parafialnym znajduje się ekspozycja poświęcona grybowskim Żydom. Wśród eksponatów znajduje się unikatowy, ponad 200-letni zwój Tory, który Żydzi oddali księżom na przechowanie, nim Niemcy wywieźli ich do ośrodków zagłady.

Grybów, 23.01.2008

Grybów, synagoga, 23.01.2008

Wariantowe ujęcie zimowe, zrobione z parkingu za sklepem przy ulicy Jakubowskiego. Do książki weszło jednak zdjęcie wykonane jesienią 2007 (niemal z tego miejsca). Za synagogą dominująca nad okolicą neogotycka wieża kościoła św. Katarzyny Aleksandryjskiej.

[Za oknem biało, sypie obficie, a ja dzisiaj na krótko do Warszawy. Na całe szczęście pociągiem, a nie samochodem.]

NIEWINNE OKO NIE ISTNIEJE w Zamościu

5 kwietnia w galerii ZPAF w Zamościu o godzinie 16:00 otwiera się prezentacja projektu "Niewinne oko nie istnieje". Tym razem nieco okrojona, jeśli idzie o ilość pokazywanych zdjęć, ponieważ galeryjna przestrzeń nie pozwala na prezentację wszystkich 20 wielkoformatowych fotografii. Za to w towarzyszącym ekspozycji slajdszole będzie można zobaczyć ponad 400 kadrów, w tym sporo wariantowych ujęć obiektów, które nie znalazły się w książce. Np. te dwa kadry z Sanoka z budynkiem chasydzkiej modlitewni Klaus Sadogóra.

[10.11.2007]

W albumie "Niewinne oko nie istnieje" widoczny na zdjęciach obiekt, opisany został w sposób następujący:

Sanok, Synagoga Klaus Sadogóra, Rynek 10

Wzniesiona w 1924 z inicjatywy chasydów z Sadogóry, zwolenników cadyka Izraela Friedmana. Budynek na planie prostokąta z salą modlitwy prawdopodobnie na 1 piętrze. Lata II wojny przetrwała bez zniszczeń. Po 1945 umieszczono w niej Archiwum Państwowe. Zachował się kształt i układ okien w elewacji północno-wschodniej. 

[10.08.2008]

NORMALIZM

Zamówiłem niedawno u Jana Rogalo dwie edycje Normalizmu. Książki miały przyjść przed Wielkanocą, ale ponieważ zwlekałem z przelewem, a Poczta Polska dostała tradycyjnej sraczki przedświątecznej, pewnie odbiorę je we wtorek. No i jestem bardzo ciekaw zawartości (choć dokonania autorów takich jak: Krzysztof Eberle, Krzysztof Pacholak i Łukasz Biederman znam raczej dobrze) oraz manifestu wspomnianego w pierwszym zdaniu wydawcy i inicjatora całego przedsięwzięcia.

Normalizm? 

Hm... Zawsze gdy kupuję bilety komunikacji miejskiej i proszę o bilet taki-a-taki, pada pytanie.

- Normalny?

I mam ochotę zwykle wtedy odpowiedzieć.

- Nie, popierdolony.

Ale ponieważ... ponieważ, mówię najwyżej.

- Jeżeli ma pani/pan nienormalne, to proszę sprzedać mi jeden.

Krzysztof Eberle, jeden z uczestników drugiej edycji Normalizmu, którego bloga śledzę od jakiegoś czasu, zamieścił w lutym dwa kapitalne zdjęcia z Gdańska. Fotografie prezentują okolice ulicy Robotniczej i są idealnie trafione. Znam trochę potencjał tego miejsca, ponieważ fotografowałem je wiosną 2008 do projektu Cities on the Edge (kuratorem przedsięwzięcia był John Davies). A Krzysztof - któremu dwukrotnie wpisałem dedykację do książki i nie zapamiętałem przy tym twarzy - doskonale odebrał atmosferę ulicy Robotniczej i świetnie wykorzystał  wizualne walory tamtejszego krajobrazu.

Krzysztof Eberle, zdjęcie z bloga mouthstrappedinstatic.blogspot.com

Krzysztof Eberle, zdjęcie z bloga mouthstrappedinstatic.blogspot.com

Wielki Piątek 10.04.1998

Kalwaria Zebrzydowska, Wielki Piątek pod Pałacem Piłata, 10.04.1998

[Świadkowie...]

Wielki Czwartek 09.04.1998

Kalwaria Zebrzydowska, Wielki Czwartek, piwnica Domu Kajfasza, 09.04.1998

[Żeby mieć lepszą perspektywę do robienia zdjęć, przysunąłem trochę stojącą pod ścianą ławeczkę w stronę figury Chrystusa przy pręgierzu i stanąłem na niej. Zrobiłem to tuż przed zakończeniem nabożeństwa pod kaplicą Domu Kajfasza, które kończy Drogę Krzyżową w Wielki Czwartek i bardzo dobrze, bo za chwilę to małe sklepione pomieszczenie wypełniło się tłumem pielgrzymów. Wierni wchodzili do kaplicy, okrążali figurę, wrzucali ofiarę do wcale niemałych rozmiarów skarbonki, dotykali rzeźby, a potem swojego czoła i przenosili  w ten sposób "świętość" na siebie (niektórzy wdrapywali się na cokół i całowali to kamienne wyobrażenie Chrystusa).

Widoczna na zdjęciu pani, z oddaniem wpatrująca się w okrążała rzeźbę wielokrotnie, a ja za każdym tym okrążeniem robiłem jej zdjęcie. Przeglądnąłem teraz stykówki i mam ją na 21 klatkach.

Wszystko to miało miejsce 15 lat temu...

A do mnie dopiero teraz dotarł mocno i złowieszczo symboliczny układ tego miejsca.  Piwnica domu arcykapłana, który w parateatralnym przedstawieniu ostatnich dwóch dni życia Jezusa występował wówczas w rogatej czapie z ogromną gwiazdą Dawida, umieszczoną centralnie nad czołem. W 2006 roku po interwencji Instytutu Yad Vashem sześcioramienne gwiazdy zniknęły z nakryć głowy Sanhedrynu, aczkolwiek rogi na czapkach pozostały...]

Dzisiaj głos miał towarzysz skaner

Towarzysz skaner, pardon, obywatel skaner (przecież to pół-Duńczyk, pół-Szwed) powiedział nam dzisiaj, że niby tak, ale w zasadzie to jednak nie...

Właściwie zrobił to już wczoraj nasz towarzysz, ale chyba go niezbyt uważnie słuchaliśmy...

Ponieważ strawestowałem fragment wiersza "Lewą marsz" Włodzimierza Majakowskiego (w genialnym przekładzie Antoniego Słonimskiego), muszę przyznać, że to tłumaczenie zawsze bardziej podobało mi się od oryginału. I owszem lubię ten fragment, który w oryginale, to jest przekładzie brzmi:

Rozwijajcie się w marszu!

W gadaniach robimy pauzę.

Ciszej tam, mówcy!

Dzisiaj ma głos

towarzysz Mauzer.

Ale także ten kawałek (może nawet bardziej):

Czyż ulegniemy w walce?!

Ciaśniej

ściśnijcie światu na gardle

proletariatu palce!

Na razie jednak, to ja sobie zaciskam palce na gardle, bo deadline, to jest deadline, a towarzysz (obywatel?) skaner pojechał do szwedzkiego pana doktora od skanerów...

Nowy Korczyn (5)

Nowy Korczyn, synagoga, 05.12.2006

Tuż przed wschodem słońca. Czyli przed godziną 07:33. Ale jest już wystarczająco jasno.

Różowa lepianka na pierwszym planie (w co dopiero wykarczowanych chaszczach) ma zupełnie profesjonalną antenę telewizyjną...

Przed 1939 to miejsce wyglądało tak:

Lata 30. (zdjęcie ze strony fotopolska.eu)

----------

[Dzisiaj ruszamy z robieniem skanów do katalogu wystawy Innego Miasta w Zachęcie, no i też do wyprodukowania później wielkoformatowych wydruków na Epsonie 9900. Hasselblad Flexlight X5 (mój pierwszy kontakt z tym urządzeniem), lablab, start o 10:00]

Faszyści zmieniają koszule

Wracając wczoraj wieczorem z pracy, wstąpiłem do sklepu Planeta Alkohole (stanowczo zmieniłbym nazwę na Planeta Alkoholi, ale może wtedy stracili by część klientów...), żeby kupić butelkę Pliski. I idąc do domu na budynku kwiaciarni (budynek to zbyt duże słowo w przypadku tej budy z pustaków) vis a vis tramwajowej pętli, natrafiłem na ten szablon (całe moje osiedle jest obsmarowane mordą tego typa):

[2013-03-22  21:48]

I kiedy sobie o tym dzisiaj przypomniałem (przeglądając w telefonie zrobione wczoraj zdjęcia), pomyślałem o wierszu Ryszarda Krynickiego pt. "Faszyści zmieniają koszule". Już go kiedyś zresztą wklejałem na bloga, ale było to trzy i pół roku temu, więc pora na ripleja (poza tym tekst jest świetny i nadzwyczaj aktualny, powiedziałbym... niestety):

Ryszard Krynicki

Faszyści zmieniają koszule

Faszyści znowu zmieniają koszule

Czarne koszule zmieniają na białe godziny

na białe plamy w pośmiertnych gazetach opustoszałego miasta,

z którego stronic wywabiono ostatnie ślady krwi

nie przemienionej na sztandar.

Rozpryśnięty mózg zmiażdżonego gąsienicami czołgu zwierzęcia,

rozpryśnięty mózg wybrzeża,

rozpryśnięty mózg oceanu,

rozpryśnięty mózg tymczasowego świata,

faszyści znowu zmieniają koszule

swoje i swoich ofiar.

Na białych koszulach mniej widoczne są ślady mózgu,

na czarnych koszulach mniej widoczne są ślady krwi.

Faszyści znowu zmieniają pośmiertne koszule tymczasowego świata

i odbierają z przechowalni swoje ochronne, czarno-białe

sztandary,

które nawet jako nekrologi bywają fałszywe.

----------

[Wiersz z tomu Organizm zbiorowy, Instytut Literacki, Paryż 1975]

Nowy Korczyn (4)

Nowy Korczyn, synagoga, 18.12.2006

Nowy Korczyn (3)

Nowy Korczyn, synagoga, 18.12.2006

Napis na czerwonej tabliczce głosi: OBIEKT ZAGROŻONY, WSTĘP WZBRONIONY! Zaznajomiwszy się z jego treścią z miejsca wszedłem do środka i sfotografowałem wnętrze...

-----------
[Piszę ze Starbucksa w Warszawie, ale nie tego "naszego" na rogu Jana Pawła Marchlewskiego i Karola Solidarności, tylko vis a vis Grubej Kaśki i Żydowskiego Instytutu Historycznego. O 10:00 spotykamy się w Zachęcie z Tomaszem Bierkowskim, który będzie robić layout do katalogu wystawy "Inne Miasto" (tak, tytuł uległ pewnej modyfikacji) w tejże instytucji (otwarcie 21 czerwca tego roku). Gdy rano wysiadłem z pociągu na Centralnym od razu pożałowałem, że nie pojechałem samochodem i ze sprzętem, bo pogoda do zdjęć z wysokości była idealna, ale... ta klarowność wszystkich planów trwała może jakieś 20 minut. Teraz ściemniło się, pada drobny śnieg i jest jak zawsze w Polsce (300 dni na 365), szaro i mało przejrzyście...]

Nowy Korczyn (2)

Nowy Korczyn, synagoga, 04.04.2007

Gdy fotografowałem synagogę w Nowym Korczynie kilka rzeczy nie dawało mi spokoju. Po pierwsze - deski zasłaniające ganek po lewej stronie (na zdjęciach przedwojennych nie ma śladu po tym "wiatrołapie"), po drugie - fragment muru z pustaków widoczny po prawej, po trzecie - słup z kloszem rtęciowej jarzeniówki (typowe oświetlenie placów w PRL-u), wreszcie po czwarte - zardzewiałem ogrodzenie z metalowej siatki z na pierwszym planie. Podejrzewałem, że budynek ten musiał pełnić funkcję magazynu (wnętrze po dewastacji dokonanej przez Niemców, podzielone było wewnętrznym stropem na dwa poziomy) jakiejś lokalnej Gminnej Spółdzielni. I faktycznie tak było,  świadczą o tym wklejone poniżej fotografie. Ciekawe więc, kiedy dokładnie obiekt został opuszczony i pozostawiony samemu sobie?

 Lata 60. (zdjęcie ze strony: collections.yadvashem.org)

Lata 70. (zdjęcie ze stroy: www.nowykorczyn.com)