czwartek, 26 maja 2022

(Już ich nie trzeba poprawiać)

Ciekawa koincydencja, tom brechtowskich przekładów Roberta Stillera ukazał się w serii Biblioteka Poetów Ludowej Spółdzielni Wydawniczej w tym samym 1980 roku, co Elegie Bukowskie i inne wiersze przetłumaczone przez Ryszarda Krynickiego. Z tym, że książka przygotowana przez Krynickiego wyszła w drugim obiegu.

środa, 25 maja 2022

(argument dla owadów ale nie dla ludzi)

Podobno Bretolt Brecht uważał Adama Ważyka za jednego z największych poetów XX wieku. Być może po lekturze Poematu dla dorosłych, który znał z filologicznego tłumaczenia Konrada Swinarskiego. Ale ten ważny tekst, to niejako zapowiedź rewelacyjnych wierszy, które napisał później, po śmierci autora Elegii Bukowskich (tomy: LabiryntWagon i Zdarzenia).

poniedziałek, 23 maja 2022

Der Blumengarten

Przekład wiersza Bertolta Brechta Ogród kwiatowy w tomie Elegie Bukowskie i inne wiersze (a5) pojawia się też w tomie Wiersze wybrane z 1954 (Czytelnik). No to popatrzmy co z tekstu widocznego poniżej, zrobili Włodzimierz Lewik oraz Ryszard Krynicki oraz kto jest bliżej oryginału?

Der Blumengarten
 
Am See tief zwischen Tann und Silberpappel
Beschirmt von Mauer und Gesträuch ein Garten
So weise angelegt mit monatlichen Blumen
Dass er vom März bis zum Oktober blüht.
 
Hier in der Früh, nicht allzu häufig, sitz ich
Und wünsche mir, auch ich mög allezeit
In den verschiednen Wettern, guten, schlechten
Dies oder jenes Angenehme zeigen.
 
 

Dlaczego (pomijając inne kwestie) Włodzimierz Lewik z jodeł zrobił sosny? Bo bardziej pasowały mu do morza, niż do jeziora? ;-)

niedziela, 22 maja 2022

(Pluskwy)

Jak wiadomo - Włodzimierz Majakowski targnął się na swoje życie. Ale żeby NKWD nie miało wątpliwości, że to samobójstwo, dla pewności strzelił sobie w głowę trzy razy... Молодец!

[W przekładzie Ryszarda Krynickiego]

środa, 18 maja 2022

(Zasłużony Morderca Narodów)

Ryszard Krynicki - tłumacz tego wiersza Bertolta Brechta - pisze, że jest to jeden z czterech tekstów, które powstały w lipcu 1956, jako rodzaj reakcji na referat o kulcie jednostki i zbrodniach Stalina, wygłoszony przez Nikitę Chruszczowa podczas XX zjazdu KPZR. No cóż, widać trochę (może nawet więcej, niż trochę), że jest napisany z pozycji ex-wyznawcy... W tymże 1956 roku Brecht przetłumaczył też na niemiecki (korzystając z filologicznego przekładu Konrada Swinarskiego - swojego asystenta) Poemat dla dorosłych Adama Ważyka, którego uważał - podaję za przypisem Krynickiego - za jednego z największych poetów dwudziestego wieku. 

poniedziałek, 16 maja 2022

Rzadko piszę ostatnio

posty, ponieważ rozwala mnie ta sytuacja wojenna... Jakkolwiek wielki poeta, noblista i Wielkorus Josif Brodski napisał w jednym ze swoich słynnych wierszy co następuje (spolszczenie moje):

Po dużej wódzie i małej wódzie,
Wciąż giną ludzie.
I na południu oraz na wschódzie,
Wciąż giną ludzie.
W Nahujowicach i Krasnogrudzie
W błysku poznania oraz ułudzie,
W żalu i brudzie,
Wciąż giną ludzie.

Nie znaczy to wcale, że nic nie robię. Owszem realizuje pewien projekt fotograficzny (myślę, że stopień zaawansowania to już jakieś 65%), ale na razie nic o nim nie będę mówić, ani zamieszczać zdjęć. 

Napisałem też książkę (zacząłem pracę nad tym tekstem jesienią), a właściwie jest rozbudowany esej, którego tematyka krąży wokół zdjęć mojego ojca, Eugeniusza Wilczyka, ale o czym to jest dokładnie i jakich fotografii dotyczy, na razie ani mru-mru. Tekstu wyszły cztery arkusze wydawnicze, czyli nieco ponad 160.000 znaków, no i siedzę nad tym teraz, poprawiam oraz co nieco dopisuję.

Może powinien obie sprawy zacząć lansować tutaj oraz na Instagramie?

Żartowałem...

(Nahujowice to autentyczna nazwa miejscowości w zachodniej Ukrainie. Można o niej przeczytać w świetnej książce Upiór Łukasza Kozaka, której lekturę Szanownej Publiczności zdecydowanie polecam.)

sobota, 14 maja 2022

środa, 11 maja 2022

Pies Patron

[Pies Patron pozuje na błotniku wypalonego rosyjskiego transportera MTLB. Pies-saper rasy Jack-Russel terier, a патрон to po ukraińsku i po rosyjsku nabój. Patron otrzymał niedawno medal od prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego za swą pracę przy rozminowywaniu terenów, gdzie orkowie-raszyści zostawili ładunki wybuchowe.]

 

czwartek, 21 kwietnia 2022

Piosenka o ukraińskiej artylerii (i jej skuteczności)

[Пирятин - Арта]

Warto spojrzeć na ten tekst pełen czarnego humoru. Myślę, że dla tych, którzy czytają cyrylicę, nie będzie specjalnego problemu. Ci, których ominęła nauka rosyjskiego w szkole, mogą wrzucić zwrotki do Google Translatora, który jednak z językiem ukraińskim radzi sobie średnio. Najlepiej (i na przyszłość) przyswoić sobie ukraiński. Miłej lektury!

„Арта”
 
Ішов москаль по приліску,
Шукав собі пригоду,
Світило з неба сонечко -
Прєкрасная паґода!
Аж раптом їбануло
І здригнулася земля,
Болванка прилетіла
В молодого москаля.
 
Приспів:
І москаля нема,
Немає москаля,
Немає ніхуя вопше,
Сама сира земля,
Працює артилерія,
Їбашать пацани
Одним кацапом менше,
А вторий насрав в штани...
 
Сидить москаль в окопі
І тримає калаша,
В наколках його тіло,
А в кишені анаша.
Аж раптом їбануло
І здійнялася рілля,
Земля перетравила
Молодого москаля.
 
Приспів.
 
Пре колона техніки,
Псковська дєсантура,
А по кущах засіла
Гереушна агентура,
Аж раптом їбануло
І замовкли дизеля,
Побило дєсантуру,
Пригоріли трусєля.
 
Приспів.
 
Стояв ращьот кацапський,
Міномьотчиків підрозділ,
Їбальники довольні,
На ротацію є дозвіл.
Аж раптом їбануло
Й обірвалося життя,
А разом з тим здоровля
Бойового москаля.

wtorek, 19 kwietnia 2022

Współczesny zajączek wielkanocny


Albo kurczaczek... w wydaniu raszystowskim. Jakkolwiek według kalendarza liturgicznego cerkwii prawosławnej Wielkanoc wypada w najbliższą niedzielę. Dzisiaj nad ranem rozpoczęła sie bitwa o Donbas i w całej wschodniej Ukrainie trwają ciężkie walki. Siedemdziesiąt dziewięć lat temu - 19 kwietnia 1943 - wybuchło powstanie w getcie warszawskim, taka to i koincydencja. Propaganda rosyjska nazywa niepokornych Ukraińców „nazistami‟, którzy muszą zostać poddani „denazyfikacji‟. To stara tradycja, na początku lat trzydziestych, oponentów metod komunistów w Ukrainie, radzieccy propagandziści nazywali „faszystami‟. Klęska wielkiego głodu wywołana sztucznie przez Stalina w roku 1932 miała na celu nie tylko pokonanie oporu chłopów wobec kolektywizacji rolnictwa, ale przede wszystkim stłamszenie niepodległościowych dążeń Ukraińców, zaś ofiarami czystek stali się także ci, którzy mocno okrojony program tożsamościowy/narodowy chcieli realizować w ramach ZSRR. Tymczasem współczesna Rosja, pardon!, Federacja Rosyjska, to totalitarne państwo o charakterze nazistowskim. Raszyzm = wielkorusizm = nazizm.

czwartek, 14 kwietnia 2022

Moskwa na dnie (pусский военный корабль пошел нахуй!)


Wziął sobie chyba do serca odpowiedź obrońców Wyspy Węży na propozycję poddania się... Tak, to ten sam krążownik rakietowy Moskwa, który wczoraj został trafiony dwoma ukraińskimi rakietami Neptun, co spowodowało eksplozję amunicji oraz pożar. Uszkodzoną jednostkę opuściła załoga. Rosyjskie Ministerstwo Obrony podało informację, że przyczyna pożaru będzie badana‟, nie wspominając o ukraińskich rakietach czy o ewentualnych ofiarach wśród marynarzy. Okręt właśnie zatonął.

wtorek, 12 kwietnia 2022

Międzynarodowy Dzień Lotnictwa i Kosmonautyki


Żołnierze ukraińskich oddziałów obrony przeciwlotniczej wyspecjalizowali się w sprowadzaniu rosyjskich pilotów na ziemię... Gdyby wrzucić do wyszukiwarki Wujka Googla numer rejestracyjny (RF91292) tego strąconego Mi-8, to można trafić na dość horrorystyczny filmik, nakręcony zaraz po katastrofie wiropłata i ugaszeniu pożaru. Szukajcie, a znajdziecie.

wtorek, 5 kwietnia 2022

„Русский mир‟ w praktyce

[Ukraina - Motożyn - kwiecień 2022]

Późną jesienią zeszłego roku przeczytałem świetną książkę Omera Bartowa Anatomia pewnego ludobójstwa. Życie i śmierć Buczacza. Opisane tam wejście armii Cesarstwa Rosyjskiego do tytułowego miasta w 1915 roku pełne było okrucieństwa, grabieży, gwałtów i mordów na cywilach (a później było jeszcze gorzej). Sto lat z okładem minęło, od dawna nie ma już carskiej Rosji, upadł Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, a rosyjscy żołnierze zachowują się tak samo... 

A jeśli ktoś ma wątpliwości, jakie są intencje Rosji wobec Ukrainy, to warto przeczytać tekst putlerowskiego propagandzisty Timofieja Sergiejcewa, zamieszczony na stronie RIA Nowosti. Artykuł nosi tytuł Что Россия должна сделать с Украиной (Co Rosja powinna zrobić z Ukrainą). Pozwolę sobie zacytować obszerne fragmenty tego współczesnego Mein Kampf w wydaniu raszystowskim (przełożone przez Michała Wojciechowicza), zaś całość można przeczytać po rosyjsku tutaj, a w tłumaczeniu angielskim tu.

„Denazyfikacja to zestaw środków wymierzonych w nazistowską masę ludności, która technicznie nie może podlegać karze jako zbrodniarze wojenni".

Jednak poza elitą znaczna część mas ludowych, które są biernymi nazistami, jest wspólnikami nazizmu. Poparli władze nazistowskie. Kara dla tej części populacji jest możliwa tylko jako poniesienie nieuniknionych trudów sprawiedliwej wojny przeciw systemowi nazistowskiemu”.

„Nazwa Ukraina, nie może być zachowana jako tytuł jakiejkolwiek w pełni zdenazyfikowanej formacji państwowej na terytorium wyzwolonym spod reżymu nazistowskiego”.

„Denazyfikacja to nieuchronnie także deukrainizacja. Odrzucenie rozpoczętej przez władze sowieckie sztucznej integracjii na dużą skalę etnicznego eksperymentu samoidentyfikacji ludności terytoriów historycznej Małorosji i Noworosji”.

„W przeciwieństwie do Gruzji czy krajów bałtyckich, Ukraina jak pokazała historia jest nieopłacalna jako państwo narodowe, a próby budowania takiego państwa logicznie prowadzą do nazizmu. Banderowska elita musi zostać zlikwidowana, jej reedukacja jest niemożliwa. Społeczne „bagno” które aktywnie i biernie je wspiera, musi przejść trudy wojny i przetrawić doświadczenie jako historyczną lekcję i pokutę”.

poniedziałek, 4 kwietnia 2022

KAPUTT

[Andrzej Tobis, z cyklu AZ (Gabloty edukacyjne)]

To trochę przedwczesne... Władymir Adolfowicz Putler ma się dobrze, a poparcie dla jego zbrodniczych działań w Ukrainie deklaruje ponad 75% ankietowanych obywateli Federacji Rosyjskiej (oczywiście mało kto wyrazi dezaprobatę dla „wodza‟ w sondażu telefonicznym...). Czy wstrząsające zdjęcia cywilów zamordowanych przez rosyjskich żołnierzy w Buczy i Irpieniu coś tutaj zmienią? Propaganda i minister spraw zagranicznych Siergiej Ławrow (Łagrow?) będą mówić o ustawce, a ruski (niekoniecznie ciemny) lud to kupi. Zastanawiałem się czasem, czy ta słownikowa rama w AZ (bazą dla wykorzystywanych haseł, jest wydany w 1954 roku w Niemieckiej Republice Demokratycznej ilustrowany słownik niemiecko-polski) nie będzie dla Andrzeja Tobisa pewnym ograniczeniem, jeśli chodzi o tematy współczesne. I okazałem się być człowiekiem małej wiary wobec działań encyklopedystów, dążących do kompletnego opisu świata. Słowo/hasło kaputt jest baaardzo pojemne... (przy okazji polecam lekturę wojennych reportaży Curzio Malapartego, opatrzonych takim właśnie tytułem, pisanym oczywiście przez jedna a). 

Andrzej Tobis wielkim artystą jest!

sobota, 2 kwietnia 2022

БЕЗ РУКИ, БЕЗ НОГИ (Джеральд Естрада та ВІА "БАЙРАКТАР")

[Джеральд Естрада та ВІА "БАЙРАКТАР" -  БЕЗ РУКИ, БЕЗ НОГИ]

Nie przypuszczałem, że szlagier zespołu Młode Tłoki powróci w tak wspaniałej wersji... (celnie i dosadnie komentującej agresją Federacji Rosyjskiej na wolną Ukrainę).

To nie znaczy wcale, że zdecydowałem się wrócić do pisania bloga. 

czwartek, 31 marca 2022

Pomidor!

Nie zapominajmy też, że nieustannie JBC PTN! 
Oraz ***** *** i Konfederację (czyli kremlowską agenturę w Polsce)!
A ja powrócę do pisania bloga, jak wróci mi ochota...

piątek, 25 marca 2022

Ukraiński palimpsest

Czyli wywiad-rzeka z Oksaną Zabużko, przeprowadzony przez Izę Chruślińską. Myślę, że to (kolejna) lektura obowiązkowa w dzisiejszych czasach i w tym miejscu Europy. Jeżeli chcemy zrozumieć, o co walczą ludzie w Ukrainie i skąd się wzięła ich tak silna determinacja do oporu wobec rosyjskiej agresji, to koniecznie trzeba przejść przez 379 stron tej publikacji. Książkę wydało Kolegium Europy Wschodniej w 2013 roku i chociaż od publikacji minęło już dziewięć lat, zawarte tutaj oceny, interpretacje oraz diagnozy nie uległy dezaktualizacji.

poniedziałek, 21 marca 2022

Говорит Москва (Mówi Moskwa)

[Shortparis - Говорит Москва]

Piosenka i teledysk powstały przed agresją Rosji na Ukrainę. Wygląda to, by tak rzec, proroczo... 

niedziela, 20 marca 2022

(Ludziom skazanym na śmierć wydano strzelby)

Genialny Wasyl Stus - w przekładzie Marcina Gaczkowskiego - z książki Wesoły cmentarz, którą wydało Kolegium Europy Wschodniej (Wrocław-Wojnowice, 2020). Bardzo w temacie. Wasyl Sus zmarł w 1985 roku w obozie pracy na Uralu po kilkudniowej głodówce. 

sobota, 19 marca 2022

Jeszcze jedna frontowa piosenka na pohybel rosyjskim agresorom i okupantom


Tymczasem wczoraj na stadionie w Łużnikach w Moskwie odbył się wiec poparcia dla operacji specjalnej - jak agresję na Ukrainę nazywa kremlowska propaganda - oraz celebracja rocznicy aneksji Krymu. Impreza ta, w której uczestniczyło podobno 200 tys. osób, przypominała do złudzenia słynne spotkanie Josefa Goebblesa w Pałacu Sportu w Berlinie 18 lutego 1943 roku, gdzie minister propagandy III Rzeszy skierował do uczestników wiecu pytanie: Wollt ihr den totalen Krieg? Wollt ihr ihn, wenn nötig, totaler und radikaler, als wir ihn uns heute überhaupt erst vorstellen können? (Czy chcecie wojny totalnej? Jeśli to konieczne, czy chcecie wojny bardziej totalnej i radykalnej niż cokolwiek, co możemy sobie dziś wyobrazić?). Publiczność zareagowała z dobrze wyreżyserowanym entuzjazmem. Jak się skończyła polityczna kariera doktora praw z krótszą nóżką, wszyscy chyba wiemy... Gdzieś na widowni stadionu łużnickiego mignął mi transparent o treści За Путина! Rosjanie, SRSLY??? I naprawdę wciągacie taką badziewną muzykę dla dziadersów???

czwartek, 17 marca 2022

ISTOTNA ZMIANA W KRAJOBRAZIE

[czwartek, ‎17 ‎marca ‎2022, ‏‎07:12:58]

Był sobie w Krakowie pomnik Marszałka Iwana Koniewa. Odsłonięto go w roku 1987, a rozebrano pięć lat później, nie postał więc zbyt długo przy ulicy Marszałka Iwana Koniewa, którą przemianowano wtedy na Armii Krajowej. Został po nim częściowo rozebrany cokół, który w zeszłą niedzielę zyskał stosowne barwy. Antoni Hajdecki, autor monumentu, nie był zbyt wybitnym rzeźbiarzem. Przy okazji pracy nad pomnikiem udzielił on wywiadu prasowego, którego treść śpiewano potem w kabarecie Piwnica pod Baranami (nie jest to jakieś arcydzieło, ale w kontekście zbrodni oddziałów Federacji Rosyjskiej podczas agresji na Ukrainę nieco inaczej się tego słucha...). Postać marszałka lewą rękę trzymała w kieszeni szynela, zaś prawą z rozcapierzonymi placami kierowała ku ziemi, tak jakby dowódca 1 Frontu Ukraińskiego niechcący wypuścił grant z dłoni. Ponieważ po wdrapaniu się na cokół dłoń znajdowała się w zasięgu rąk untruzów, nieznani sprawcy malowali mu ją notorycznie na czerwono, gdyż marszałek miał w swoim bogatym życiorysie m.in. dowodzenie siłami pacyfikującymi powstanie na Węgrzech w 1956 roku.

wtorek, 15 marca 2022

Kronika przyszłości

Taki podtytuł nosi świetna Czarnobylska modlitwa Swietłany Aleksijewicz, myślę, że lektura obowiązkowa w obecnych wojennych realiach. Czytając wypowiedzi osób, które pracowały bez żadnych zabezpieczeń w strefie skażenia po eksplozji reaktora w elektrowni atomowej w Czarnobylu, dotarło do mnie, że na terenie Rosji nic się nie zmieniło od czasów carskiego samodzierżawia. Że władze państwa (Cesarstwa Rosyjskiego, ZSRR, Federacji Rosyjskiej) zawsze traktowały obywateli tego kraju jako tanią siłą roboczą albo Kanonen Futer w czasie wojny. Co można obserwować teraz w czasie agresji Rosji w Ukrainie, gdzie „druga armia świata‟ posłała do boju poborowych po szęściomiesięcznym przeszkoleniu oraz zmobilizownaych rezerwistów w przestarzałych wozach bojowych, które skonstruowano w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX wieku... 

poniedziałek, 14 marca 2022

(i są Rosjanie w sensie bardzo wąskim)

Garść wierszy Iwana Achmetiewa - w tłumaczeniu Jerzego Czecha - z ułożonej przez niego antologii Wdrapałem się na piedestał. Nowa poezja rosyjska, którą opublikowało w 2013 roku Wydawnictwo Czarne.

sobota, 12 marca 2022

(Za godzinę żółtych ma nie być!)


Opisane powyżej wydarzenia miały miejsce naprawdę, jakkolwiek na potrzeby wiersza, awansowałem pojawiającego się w nim oficera LWP. Dlaczego? Nie pamiętam już. Tak samo nie wiem, z jakiej przyczyny datowałem tę historię na 1988, skoro wszystko odbyło się rok wcześniej... W bliskim dystansie czasowym od wizyty generalicji Układu Warszawskiego, w święto 22 lipca odbywał się w tzw. Zmechu (Wyższa Szkoła Oficerska Wojsk Zmechanizowanych we Wrocławiu) festyn, na którym pokazywano też sprzęt wojskowy. I tam właśnie po wyjściu z wieżyczki czołgu T-72, dorwałem jakiegoś pułkownika od broni pancernej, aby zadać mu pytanie na temat szans tego pojazdu w konfrontacji z natowskim Leopardem 1. Chłopisko było wyższe ode mnie (a mierzę sobie 190 cm), popatrzyło na mnie z góry i głuchym głosem odezwało się w te słowa: „Podchorąży, kurwa mać, jak was kurwa jego mać jebany Leopard namierzy, to macie kurwa piętnaście sekund, żeby wypierdalać.... Opowiadałem później wielokrotnie różnym znajomym tę historyjkę i śmiechu było co nie miara. Ale teraz, kiedy oglądam zdjęcia i filmiki pokazujące rosyjskie czołgi, które zniszczyli Ukraińcy, używając Jevelinów, Panzerfaustów czy zwykłych RPG-7, wcale nie jest mi do śmiechu, bo widoczne w tych relacjach urwane wieże, to efekt eksplozji amunicji zgromadzonej wewnątrz pojazdu. Zastosowanie karuzelowego automatu ładującego pociski do armaty kalibru 125mm, nie było zbyt szczęśliwym pomysłem. I niezależnie, czy są to mniej lub bardziej zmodernizowane T-72B i T-72B3 z reaktywnym pancerzem, czy nowocześniejsze T-80, T-80BW i T-80BWM lub nawet relatywnie całkiem nowe T-90A, czy wreszcie wyciągnięte z lamusa T-72A, efekt jest ten sam. Dymiący wrak kadłuba i leżąca w pobliżu wieża, oderwana przez eksplozję. Nikt z załogi nie ma szansy na przeżycie takiego ataku. Oczywiście mieszkańcy Ukrainy nie zapraszali rosyjskich tankistów do złożenia im wizyty...