PÓŹNE ECHO

Z osób widocznych na powyższym zdjęciu wśród żywych pozostaje jeszcze tylko Vincent Warren (autor fotografii opuścił ten świat w 1998). Wczoraj The Guardian podał wiadomość o śmierci Johna Ashberego. I co ciekawe, na facebooku informację tę szerowali wyłącznie poeci, prawdę mówiąc można ich było policzyć na palcach jednej ręki*... Nie mieliśmy więc do czynienia z wylewem powszechnego żalu, tudzież klespydro-laurek jak np. po zgonie Davida Bowiego. Co pokazuje też skalę odbioru awangardowej (kiedyś) poezji**, zresztą nie tylko takiej. Twórczość Johna Ashberego niewątpliwe spopularyzował w Polsce Piotr Sommer, choć nie tylko on przekładał wiersze amerykańskiego poety (także: Kacper Bartczak, Julia Fiedorczuk, Jacek Gutorow, Tadeusz Pióro, Agata Preis-Smith, Andrzej Sosnowski, Bohdan Zadura i Jan Zieliński). 

Widoczne wyżej skany wykonane zostały z kultowego (kultowego kiedyś?) wydania Literatury na Świecie, nr 7 (180) z 1986 roku, poświęconej poetom "szkoły nowojorskiej".

W roli komentarza pozwolę sobie na koniec przytoczyć wiersz Grzegorza Wróblewskiego Nieporozumienie, który zeskanowałem z reedycji tomu Ciamkowatość życia, wydanego w 2003 roku przez wydawnictwo Lampa i Iskra Boża:

-----
* Aktualizacja 10:25. Niszowe pisma i oficyny zaczęły właśnie wspominać poetę... oczywiście na facebooku.
** Aktualizacja 14:45. Jak widzę i Gazeta Wyborcza podała tę wiadomość. Czas zamieszczenia artykułu 12:50. Imponujący timing ;)

The Cathedral is

John Ashbery

Katedra jest

Przeznaczona do rozbiórki.

Sądziłem, że sprawy toczą się zupełnie dobrze

Ale byłem w błędzie.

Tam nad zatoką słychać grzechotanie petard

Ale w wodach przyległych cisza.

Byliśmy na tarasiei piliśmy dżin z tonikiem

Kiedy uderzył szkwał

*    *    *    

The Cathedral is

slated for demolition.

I had thought things were going along well

But I was mistaken.

  

Out over the bay the rattle of firecrackers

And, in the adjacent waters, calm.

  

We were on the terrace drinking gin and tonics

When the squall hit.

[Polskie tłumaczenia autorstwa autorstwa Piotra Sommera skopiowałem z tomu: Piotr Sommer O krok od nich. Przekłady z poetów amerykańskich, Biuro Literackie, Wrocław 2006, str. 378-381. Oryginały pochodzą z książki: John Ashbery As We Know, Open Road, New York 1979, ale oczywiście wyhaczyłem je z sieci, ze strony gostka, który zamęczał czytelników swoimi produkcjami w tym stylu (nie był to anglojęzyczny Karol Maliszewski, mimo wszystko nieco wyższa liga). Wiersz Katedra jest pojawił się już kiedyś na hiperrealizmie]

John Ashbery na sobotę późnym wieczorem (księżyc w superpełni)

John Ashbery

"Śnią tylko o Ameryce"

Śnią tylko o Ameryce

Żeby się zgubić pośród trzynastu milionów słupów trawy:

"Ten miód jest wyborny

C h o c i a ż   p a l i   g a r d ł o".

I chowając się przed mrokiem po stodołach

Potrafią już być dorośli

I popielniczkę mordercy łatwiej można...

Jezioro - liliowa kostka.

On w prawej ręce trzyma klucz.

"Pozwól" prosi kusząco.

Ma lat trzydzieści.

To było zanim

Przejechaliśmy autem setki mil

Nocą wśród mleczy.

Gdy głowa bolała go bardziej

Stawaliśmy przy stacji benzynowej z drutu.

Teraz obchodziły go już tylko znaki.

Czy znakiem było cygaro?

A klucz?

Wszedł z trudem do sypialni.

"Nie złamałbym nogi, gdybym nie wpadł

Na stół w gościnnym. Jak to jest być znowu

Obok łóżka? Nic nie możemy zrobić

Na rzecz naszego wyzwolenia, tylko czekać na nie ze zgrozą.

I jestem zgubiony bez ciebie".

[przekład Piotra Sommera z tomu: Piotr Sommer O krok od nich. Przekłady z poetów amerykańskich, Biuro Literackie, Wrocław 2006, str. 344]

Delicious and Refreshing

I może też... Ten miód jest wyborny, chociaż pali gardło.

Martin Buday, z serii Blandscape, 2003

Bo właśnie powyższe zdjęcie Martina Buday'a, ale także inne z cylu Blandscape oraz również te z kolejnej serii o nazwie Stay Golden (oczywiście nie wszystkie), kojarzą mi się z wierszem Johna Ashberego „Śnią tylko o Ameryce”.

John Asbery

„Śnią tylko o Ameryce”

Śnią tylko o Ameryce

Żeby się zgubić pośród trzynastu milionów słupów trawy:

„Ten miód jest wyborny

C h o c i a ż   pa l i   g a r d ł o”.

I chowając się przed mrokiem po stodołach

Potrafią już być dorośli

I popielniczkę mordercy łatwiej można...

Jezioro - liliowa kostka.

On w prawej ręce trzyma klucz.

„Pozwól” prosi kusząco.

Ma lat trzydzieści.

To było zanim

Przebyliśmy autem setki mil

Nocą wśród mleczy.

Gdy głowa bolała go bardziej

Stawaliśmy przy stacji benzynowej z drutu.

Później obchodziły go już tylko znaki.

Czy znakiem było cygaro?

A klucz?

Wszedł z trudem do sypialni.

„Nie złamałbym nogi, gdybym nie wpadł

Na stół w gościnnym. Jak to jest znowu być

Obok łóżka? Nic nie da się zrobić

By nas wybawić, tylko czekać tej grozie.

I jestem zgubiony bez ciebie”.

[wiersz w przekładzie Piotra Sommera z książki: Piotr Sommer Artykuły pochodzenia zagranicznego, Wydawnictwo Marabut, Gdańsk 1996, str. 249]

I trochę a propos przyszło mi też do głowy jedno zdjęcie Stephena Shore'a z jego Uncammon Places, które znalazłem w sieci w wersji unplagged (jest to najprawdopodobniej skan stykówki 8x10"):

Stephen Shore, West 9th Avenue, Amarillo, Texas, October 2, 1974

Katedra jest

John Ashbery

Katedra jest

Przeznaczona do rozbiórki.

[przekład Piotra Sommera z książki: Piotr Sommer Artykuły pochodzenia zagranicznego, Wydawnictwo MARABUT, Gdańsk 1996, str. 268.

Czego sobie i Państu życzę. Dzisiaj najkrótszy dzień w roku. A od jutra jaśniej!]