Wczoraj odebrane

w Music Cornerze. Słuchałem tego utworu podczas wakacji w Nowym Warpnie z youtuba i pomyślałem sobie wtedy, że jeżeli można w ogóle podjąć wyzwanie napisania pasji po Auchwitz, to chyba tylko w takim kształcie... No a potem trafiłem na wywiad w Dwutygodniku z 2013 roku (rozmowę przeprowadził Tomasz Cyz), w którym kompozytor powiedział coś podobnego. No dobra, wyznał też, że Passio secundum Lucam napisał tak naprawdę ma 1000 lecie chrztu Polski... To brzmi już słabo.

Deus Meus, trzeci muzyczny fragment I części tej Pasji, czyli Psalm 21, idealnie pasuje mi do serii wnętrz zrujnowanych kościołów ewangelickich w projekcie Architektura Symetryczna. Tylko czy stać mnie będzie na jego wykorzystanie?

Toruń, ul. Jurija Gagarina

[06.08.2018]

W sumie to dziwne, że jeszcze nie zdekomunizowano patrona tej ulicy... "sowieckiego kosmonauty", jakby go pewnie nazwali rodzimi patrioci (oczywiście mam na myśli "patriotów", czyli nacjonalistów, czyli...). Pani z muralu to Elżbieta Zawacka, jedyna kobieta w ekipie cichociemnych. Podobno mieszkała w tym bloku.

(ostatecznie rozwiązać problem polskiej pamięci)

Poetka nieznana Krystyna Pawłowicz nigdy na hiperrealizmie nie zadebiutowała... Jak to możliwe, że tak zdolna autorka została pominięta?(Przypadek? Nie sądzę...)? Ponieważ jestem biernym użytkownikiem Twittera, co jakiś czas dostaje na gmaila info na temat najpopularniejszych ćwierknięć, taką więc drogą ów całkiem świeży wiersz Pani Poseł (obok wielu innych wcześniejszych) dotarł do mnie. By czytelnik tego utworu nic nie stracił, wklejam go in extenso:

Mamy w tym wierszu, napisanym w lakonicznej poetyce - że pokuszę się o jego krótką analizę - do czynienia z ewidentnym przypadkiem projekcji. Tak właśnie psychologia i psychiatria nazywają mechanizm obronny, którego działanie polega na przypisywaniu innym własnych niepożądanych uczuć, poglądów, zachowań lub cech najczęściej negatywnych. Warto też zwrócić uwagę na ilość serduszek/polubień i udostępnień. Niestety zacząłem czytać komentarze pod tym twittem... które przekonać mogą nie tylko o tym, że Krystyna Pawłowicz jest poetką nieznaną, lecz bardzo popularną, ale że jej czytelnicy (kolejni poeci nieznani) starają się naśladować i rozwijać tę poetycką dykcję oraz prezentowane przez autorkę - że posłużę się terminologią niezastąpionego profesora Mariana Stali - "światoodczucie".

Wierszyk z Twittera

BIZON

Pracowałem kiedyś w muzeum gdzie musiałem

się przebierać za bizona i gdzie potem pięciolatki

goniły mnie w polowaniu na bizona. Raz

jak mnie zabili i leżałem, oddychałem ciężko

bo byłem zmęczony jak chuj po bieganiu

i jeden gówniak krzyknął on żyje

i kopnął mnie w ryj.

(Już nie jestem Jezusem - poinformował nas radośnie)

Charles Simic

DIABŁY

Byłaś „ofiara semi-romantycznego anarchizmu

W jego skrajnie irracjonalnej postaci‟.

Ja byłem „nieswój w obliczu zagadkowego świata

Opuszczonego przez Opatrzność‟. Piliśmy gin

I kochali się po południu. Telewizor sąsiadów

Nadawał mydlane opery.

Nieszczęśliwe pary nie odzywały się wiele.

W dialogach było pełno nie chcących się skończyć pauz.

Cichy podkład muzyczny: organy. Czyjś kaszel.

- To całkiem jak „Gra snów‟ Strindberga - powiedziałaś.

- Co mianowicie? - spytałem, nie uzyskując odpowiedzi.

Przyglądałem się właśnie pająkowi na suficie,

Z rodzaju tych, które św. Weronika jadła w ramach męczeństwa.

- Ta kobieta żywiła się wyłącznie pająkami -

Wyjaśniłem dozorcy, kiedy przyszedł naprawić kran.

Miał na sobie brudny kombinezon, a na głowie melonik.

Był swego czasu pensjonariuszem wiadomej instytucji stanowej.

- Już nie jestem Jezusem - poinformował nas radośnie.

[Na dobranoc wiersz Charlesa Simica w przekładzie Stanisława Barańczaka z książki: Charles Simic Madonny z dorysowaną bródką, Wydawnictwo a5, Kraków 2014, s. 173. Skanu okładki tym razem nie będzie, bo nie mam tutaj skanera, wprawdzie mógłbym zrobić zdjęcie komórką, obrobić w Photoshopie (mam zainstalowanego na laptopie), ale mi się nie chce! Dobranoc Państwu!]

(Śpiew kardynała brzmi coraz gwałtowniej)

Julia Hartwig

Middle West - wieczór

Od rana purpurowy kardynał walczy o miejsce

z dwiema niebieskimi sójkami wśród orzechowego drzewa

Wygrał bitwę i odpoczywa teraz na gałęzi

nieruchomy jak lśniący koral obok swojej rudej małżonki

Kiedy chór ptactwa podnosi ostatni lament przed zapadnięciem wieczoru

on sadowi się na szczycie drzewa by pozdrowić bratnią purpurę zachodu

To ostatni moment jasności

Dokładne zarysy drzew i krzewów apelują rozpaczliwie do pamięci

Śpiew kardynała brzmi coraz gwałtowniej gardło pulsuje zachwytem i trwogą

jakby słońce miało zniknąć tym razem na zawsze

gdy nadejdzie nieodwołalny zmierzch

Kulejąca kobieta zabiera wówczas leżak z ogródka

zbliża się ku werandzie roztrącając rosę z ugiętych traw

zapala światło nastawia imbryk na herbatę

widać przez moskitierę jej poruszający się cień

                                                                          

                                                                         (1970-74)

[ Z książki: Julia Hartwig Wiersze amerykańskie, Wydawnictwo SIC!, Warszawa 2002, s. 14]

(Bezsens tego fiołka który wyrósł w samej koleinie samochodu)

Julia Hartwig

Nad zatoką

Poprzez ściany i drzwi zamknięte tymczasowego domu nad zatoką

dobiega ostry krzyk dzikich gęsi

Wołają do przestrzeni żeby nie zamknęła się przed nimi

żeby nie padły uderzając w nią piersiami

w chłodnym cieniu chmury

Lecą w stronę oceanu mijając piaszczyste wydmy i zmytą do płowości trawę

leżącą pokotem jak zbite zboże

O przestrzeni szeroka która dobijasz się do zacisznego domu nad zatoką

gdzie jadam z nie swoich talerzy i sypiam w wynajętym łóżku

odkąd ląd zakręcił się szybciej pod moimi stopami

i dzień spotkał się z dniem doganiając własną jasność na drugiej półkuli

Witaj dzień dobry żegnaj

gdzie jesteś w górze czy w dole

Prochy Hanny świeca pyłem gwiezdnym tej sierpniowej nocy

Tracę was z oczu przyjaciele których widywałam co dzień

Ale pisujecie jeszcze Przesyłacie nekrologi w listach

Przez ocean dobiega mnie żałosny głos ojca

przerywany głosem okrętowej syreny

Jest pełnia i wiatr daje znać o sobie miękkim szumem sosny

i skrzypem drewnianych okiennic

Co dzień to samo zdziwienie rankiem gdy otwieram drzwi do ogrodu

i chóralne światło wywołuje z kliszy nocnej obraz śpiewający wysoką nutą

wiewiórka goni się z cieniem nowe kretowiska

dają znać o pracach podziemnych które próbuję sobie wyobrazić

i połyskuje cennym blaskiem piasek wśród świeżo spadłego igliwia

Bezsens tego fiołka który wyrósł w samej koleinie samochodu

O niewidzialne ptaki jedyni rozmówcy na tej uliczce

po której rzadko chadzają ludzie choć regularnie przejeżdża wóz pocztowy

ptaki które towarzyszycie mi swoimi głosami

kiedy krzątam się po kuchni i kiedy odbywam przechadzkę

ścieżką wśród szuwarów zatoki a także nocą

I nawet teraz na płycie małego prowincjonalnego lotniska

gdy na świtającym świetliście niebie

niknie samolot z pożegnanym właśnie przyjacielem

a wy zataczacie w górze pożegnalny łuk

zgodny z łukiem mojego powiewającego ramienia

                                                                               (1970-1974)

[Może trochę oddechu od tej twórczości na murach... Tekst z książki Juli Hartwig Wiersze amerykańskie (Wydawnictwo Sic!, Warszawa 2002, s. 10-12). Czytam sobie właśnie ten tom z ogromną przyjemnością. Tyle świetnych wierszy! Myślę, że ich autorka nie została właściwie oceniona w Polsce, tzn. doceniona. Podoba mi się jej sposób obserwacji rzeczywistości i przekład realnego na słowa. Wiersze zebrane w tomie powstawały w latach siedemdziesiątych podczas kilku pobytów Juli Hartwig w USA i weszły wcześniej w skład kilku innych jej książek. W sumie szkoda, że prezentujący tego typu dykcję tomik nie ukazał się na początku ósmej dekady XX wieku...]

Sieradz, Aleja Niepodległości

[11.03.2017]

Tropem lotniczym... Przelatujący koło głowy Witolda Pileckiego samolot, to przedwojenny polski myśliwiec PZP P. 11c, nazywany przez pilotów (sic!) "kaczką". We wrześniu 1939 konstrukcja ta była mocno przestarzała i maszyna była w stanie dogonić tylko jeden typ bombowców Luftwaffe. Tak że na pewno cześć i chwała lotnikom, którzy na tym złomie musieli latać i walczyć.

Toruń, ul. Wincentego Witosa

[05.08.2018]

W dolnej części muralu widnieje napis: DYWIZJON "TORUŃSKI PODRYWA SIĘ DO WALKI, który jest jednak dość słabo widoczny (sfotografowałem go pod różnymi kątami z podobnym efektem...).

Toruń, ul. Juliana Fałata

[05.08.2018]

Widoczny w dolnej partii muralu "znak szczęśliwych Hindusów" (© Prokuratura w Białymstoku) jest późniejszą wrzutą.

Zaproszenie na "Dziary"

Maurycego Gomulickiego w Narodowej Galerii "Zachęta", które dotarło dzisiaj pocztą. Cieszę, że ten projekt będzie pokazany w dobrym miejscu, no i że przy tej okazji wydany zostanie porządny album/katalog (właściwie to nie wiem czy zostanie wydany, piszę to awansem...). Bardzo sobie cenię fotograficzne serie Maurycego, szczególnie album W-wa, który jest najlepszą książką fotograficzną o Warszawie, no może poza Innym Miastem ;)

Toruń, ul. Jana Matejki

[05.08.2018]

(I to jest naturalne)

Borys Humeniuk

*     *    *

Kiedy pracuje wyrzutnia rakietowa Grad

W dzielnicach mieszkalnych -

Czy to są libańskie syryjskie gruzińskie dzielnice mieszkalne

Czy dzielnice mieszkalne Mariupola Artemiwska Antracyta -

Jest w tym coś naturalnego

Powiedziałbym nawet codziennego zwyczajnego -

Oczywiście jeśli jest coś naturalnego w tym

Że pracuje wyrzutnia rakietowa Grad

Naturalne jest kiedy kule ogniste

Wystrzelone przez wyrzutnie rakietową Grad

Trafiają w dziecięce pokoje

W których śpią maleńkie dzieci

Naturalne jest kiedy wlatują

Do przepełnionych ludźmi supermarketów

Na dworce kolejowe lotniska

Naturalnej jest kiedy giną setki i tysiące

Cywilnych mieszkańców

Bo to jest naturalne kiedy cywilni mieszkańcy

Giną na wojnie - 

Oczywiście jeśli jest to naturalne że trwa wojna 

Że pracuje wyrzutnia rakietowa Grad

Że giną cywilni mieszkańcy

Naturalne jest kiedy dzieci wybiegają na place zabaw

I znajdują zabawki zachlapane krwią

Zabawki zabitych dzieci

Które dzień wcześniej prosto z placu zabaw

Zawieziono do kostnicy

Dzieci jak to dzieci

Tulą do siebie zabawki zachlapane krwią

Zabawki martwych dzieci

Rodzice usiłują odebrać im zabawki

Dzieci płaczą

Nie maja takich ładnych zabawek

Zabawek zachlapanych krwią

Ich rówieśników

I to jest naturalne

I to jest naturalne

Naturalne jest kiedy niedołężne babcie

Które rodziny zostawiły żeby pilnowały mieszkań

A same ewakuowały się od wojny jak najdalej

A tutaj wojna

Na trzeci dzień siedzenia w piwnicy

Postanowiły wybrać najzdrowszą najmłodszą spośród siebie

I wyprawić z dwoma dziesięciolitrowymi plastikowymi butelkami

Do najbliższej pompy

Dzielna babcia już wracała

Już przez szparę ją widziały

Kiedy wybuchł pocisk i oderwał jej nogę

Wtedy inna babcia wyczołgała się z piwnicy

Podczołgała się do rannej

Zabrała z jej rąk butelki wody

Powiedziała wybacz Walu

I poczołgała się z powrotem do piwnicy

I to jest naturalne

I to jest naturalne

Naturalne jest kiedy lekarka akuszerka z dwudziestoletnim stażem

Ateistka bez żadnej łezki w oku

Dzielnie zoperowała cały Majdan

Biegnie do cerkwi zapalić świeczkę Bogu

Pada na kolana lamentuje

Boże będzie wojna

Drugi miesiąc z rzędu rodzą się sami chłopcy

To jest naturalne kiedy na wojnie giną ludzie -

Oczywiście jeśli to naturalne że jest wojna:

Wojny nie da się ominąć

Wojny nie da się oblecieć na boeingu

Na ultrawysokiej wysokości

Wojny nie da się przesiedzieć przeczekać przetrwać

Naturalne jest kiedy pocisk wlatuje na cmentarz

I ściera z oblicza ziemi groby naszych rodziców

Naturalne jest kiedy żołnierze ryją w cmentarzu okopy

Kopią transzeje wznoszą blindaże

Bo cmentarz znajduje się w strategicznym miejscu

Na dominującej wysokości

I już nigdy nie dowiemy się

Czy te okopy - to groby naszych ukochanych

Czy groby ukochanych innych ludzi

To wojna wszystkich przeciw wszystkim

I dotyczy wszystkich

Umarłych i żywych i nienarodzonych

Nienaturalne na wojnie jest to że pocisk

Wystrzelony z wyrzutni rakietowej Grad

Wlatuje na pole

To zupełnie nienaturalne

Nie da się patrzeć kiedy płonie

Dojrzałe nieskoszone żyto

Nie da się słuchać jak karzyczą

I spalają się w ogniu susły

Jak rozbiegają się w różne strony myszy

A ogień do pary z wojną

Dogania i pożera je

Bo ogień i wojna są nienasycone

Nie da się patrzeć 

Jak nad swoimi gniazdami

Pochłoniętymi przez ogień i wojnę

Krążą przepiórki

Jak krzyczą o pomoc pisklęta

Jak milkną jedne i drugie

Jak w końcu wszystkie spalają się niewinne

Przepiórek naprawdę szkoda

Bo ta wojna powinna dotyczyć tylko ludzi

Bo ta wojna dotyczy tylko ludzi

Bo przepiórki nie są winne tej wojnie

Przepiórki niczemu nie są winne

20.07.2014

[Wiersz w przekładzie Anety Kamińskiej z książki: Borys Humeniuk Wiersze z wojny, K.I.T. Stowarzyszenie Żywych Poetów i Starostwo Powiatowe w Brzegu, Brzeg 2016, s. 31-35.]

(Zanurkował i wyraźnie poprawił mu się humor)

Grzegorz Wróblewski

PINGWIN

Wyglądał na wiekowego ptaka.

Trzymał się z boku grupy i patrzył,

jak inne osobniki zajadają się rybami.

Kogoś mi przypominał.

(Czułem w nim porażkę).

Wywieziony do obcego kraju,

powoli gasnący w ogrodzie

zoologicznym w Kopenhadze.

Nie mogłem mu w żaden sposób 

pomóc. Może urodził się w niewoli

- pocieszałem się...

Stary pingwin dobrze odczytał moje

myśli. Zanurkował i wyraźnie

poprawił mu się humor. Nie należy

ingerować w życie zwierząt - pomyślałem.

Od tamtej pory nigdy nie pojawiłem się

w zoo.

[Grzesiek nalegał, żeby dać mu na okładkę książki zdjęcie, które wykonałem rok temu podczas remontu mieszkania (śp. Samsungiem S4 zoom) i wrzuciłem na bloga... Do czego nie byłem (do użycia tej właśnie fotografii) przekonany. Jak widać, obrazek został nieco przycięty. Przywołany wiersz znajduje się na s. 8. Książka właśnie ukazała się w BIBLIOTECE Arterii, jako tom 41.]

I ZNOWU W TRASIE...

[Tuchola, 11:59]

[Toruń, 15:03]