Siemianowice Śląskie, ul. Fabryczna

[20.04.2026]

Ten garażowy graf ma co najmniej rok (widać go w zapisie Google Street View z 2025) i jak należy się domyślać - uwzględniając stylistykę, jakość wykonania oraz miejsce - wyszedł spod ręki którejś z kibicowskich grup (zapewne fanów Ruchu Chorzów). Dlaczego w trzeciej dekadzie XXI wieku autorzy owego malunku koniecznie chcą JEBAĆ UPA I BANDERĘ, to bardzo dobre pytanie...

Osiedle Ruczaj-Zaborze

[Kraków - osiedle Ruczaj-Zaborze - ul. Gen. Stefana Grota Roweckiego]

W 2004 roku miałem taki plan, żeby używając aparatów panoramicznych (Horizona i XPana) fotografować polskie realia. Projekt miał się nazywać... Słownik polsko-polski i nawet trochę filmów wtedy naświetliłem na peryferiach Krakowa i Sosnowca. Sprawę szybko zarzuciłem, a wymyślony tytuł użyłem dziesięć lat później do projektu o "patriotycznych" grafach. Kiedy teraz patrzę na te klatki, to żałuję, że byłem wtedy tak powściągliwy i nie fotografowałem więcej... Widoczne na zdjęciu miejsce wygląda teraz tak. W kwestii widocznych na stacji trafo napisów nic się nie zmieniło. Kolejne pokolenia mieszkańców tego kraju wyrażają na murach chęć je*ania policji i Żydów (w Krakowie przede wszystkim Żydów).

 

Święto Niepodległości

[Tczew - ul. Rokicka - 10.05.2017] 

Dziwna sprawa, przeglądnąłem dzisiaj cały materiał, jaki znalazł się książce Słownik polsko-polski i data 11 listopada (1918) pojawia się na muralach tylko dwa razy. A w rzeczonym wydawnictwie można znaleźć zdjęcia aż 525 grafów, których autorzy sami siebie określają mianem patriotów...

CHAŁWA!

[Sosnowiec - ul. Niwecka - 14.02.2025]

...ZOSTAWIŁEM SWOJE SERCE

[Czerwionka-Leszczyny - u;. Gliwicka - 9.02.2025]

Nauka strzelania

[Zabrze - ul. ks. Norberta Bończyka - 1.02.2025]

Pod koniec pracy nad Świętą Wojną (co uległo pogłębieniu, gdy robiłem zdjęcia do Słownika posko-polskiego) zauważyłem, że "patriotyczna" lub "narodowa" tematyka murali malowanych przez kibiców futbolu jest powtarzalna, by nie powiedzieć schematyczna. Tak jakby malowane slogany i hasła oraz pojawiajace się na grafach postaci (najczęściej zołnierzy wyklętych) ktoś im podpowiadał. Zdaję sobie sprawę, że to zjawisko może wynikać z przyswajania sobie treści krążących w mediach społecznościowych, dziwnym jednak trafem to co wybierano na murale, idealnie współgrało z propagandą Zjednoczonej Prawicy ( w skrócie ZjeP). 

W kwestii stylistyki namalowanego hasła, znacznie lepiej by ono brzmiało, gdyby "jak" zamienić na "jeżeli".

Patriotyzm wymaga ofiar...

[Zabrze-Biskupice - parking przed Biedronką - 1.02.2025]

Zaproszenie na Opolski Festiwal Fotografii

Gdzie pokazuję 21 zdjęć z cyklu Słownik polsko-polski. 

Zapraszam na spotknie autorskie w sobotę 14 września 2024 r. w Muzeum Śląska Opolskiego (Mały Rynek 7), które zaplanowane jest na 13:50 - 14:35. 

Oczywiście zapraszam też na wernisaż kolektywnej wystawy tymże Muzeum Śląska Opolskiego o 18:30 (można będzie tam zobaczyć także prace Joanny Figarskiej, Arkadiusza Goli, Tomasza Lewandowskiego, Grupy KRON oraz Wojciecha Plewińskiego), który jest też imprezą otwierającą opolski festiwal.

Ulica Portowa

[Kraków (Zabłocie) - ul. Portowa - 2004]

Latem 2004 roku szwendałem się po peryferiach Krakowa i fotografowałem nie-miejsca. Jakkolwiek był to czas już po unijnej akcesji, ale procesy modernizacyjne nie nabrały jeszcze (co jest zrozumiałe) tempa i tereny położone z dala od centrum miasta, gdzie zlokalizowano składy budowalne, manufaktury i bliżej nieokreślone biznesy, wyglądały tak jak w latach 90. i dekadę wcześniej. Wymyśliłem sobie wtedy dla tego działania - które jednak nie odczekało się finalizacji w postaci wystawy czy książki - tytuł „Słownik polsko-polski”. Fotografowałem równolegle Hassebladem w formacie 6x6cm i panoramicznym Horizonem 202. Ostatnio zeskanowałem filmy z panoramami, natomiast te ze średniego formatu czekają na digitalizację i jestem mocno ciekaw, co na nich jest… Wspomnianego tytułu, który nie tylko dobrze brzmi, ale pozwala też na semantyczną grę treścią obrazów, użyłem kilkanaście lat później do zupełnie innego projektu.

Twoje wspomnienie na Facebooku

To znaczy wg. Mety (mogłyby być) "moje"... Dziewięć lat temu przywiało mnie na Prądnik Biały w Krakowie, gdzie szukałem grafów malowanych przez rodzimych (znowu cudzysłów) "patriotów". Pracowałem wtedy nad Słownikiem polsko-polskim, a kilka lat wcześniej, gdy robiłem zdjęcia kibicowskich murali do Świętej Wojny, owa okolica obfitowała w tego typu artefakty. Mniej więcej w tamtym czasie kibice zmienili zwyczaj malowania nazistowskich znaków runicznych na konterfekty "żołnierzy wyklętych", więc wiele sobie obiecywałem po tamtej wizycie. Chyba bez specjalnych efektów jednak. Widoczna wrzuta na banerze reklamującym odzież dla aktywnych, to stałe hasło na murach polskich miast, albowiem w Polsce nigdy nie było antysemityzmu, w ogóle nie ma i nigdy więcej już nie będzie. "Powrót do tego posta" - Droga/i Meta/o - w ogóle nie sprawił mi radości.

JAN PAWEŁ II MALOWANY (3)

Tego muralu na ścianie hotelu pielęgniarek w Krakowie przy ul. Generała Augusta Fieldorfa-Nila już nie ma. Budynku też już nie ma. Właśnie na dniach go rozebrano.

[11.02.2018]

[24.08.2019]

JAN PAWEŁ II MALOWANY (2)

Tego mi zabrakło we wczorajszym zestawieniu. „Nasza hydra‟...

[Tuszyn - ul. Łowicka - 9.02.2018]

[Nidzica - ul. Romualda Treugutta - 28.01.2018]

JAN PAWEŁ II MALOWANY

Fatalnie namalowany... 

[Zdjęcia z serii Słownik polsko-polski - 2014-2019]

Malowano kiedyś i takie murale...

[Dąbrowa Górnicza - ul. Królowej Jadwigi - 7.11.2015]

Ostatecznie zdjęcie nie weszło do książki Słownik polsko-polski. Kilka miesięcy temu zrobiłem ponowne rozpoznanie tematu murali „patriotycznych‟ i wśród ok. 160 znalezionych obiektów (takich, które powstały po wydaniu albumu), tylko kilka odnosiło się dostrajków na Wybrzeżu w 1980 roku.

Lębork, ul. Cisowa

[5.8.2018]

Też odrzut. Ktoś się chyba zainspirował filmem Kierunek Berlin, z tym, że tam IS-2 robiły za Tygrysy...

Książ Wielkopolski, ul. Jana Pawła II

[3.8.2019]

To zdjęcie też nie weszło do książki. 

Napis na tablicy pamiątkowej nad głową mężczyzny w czerwonej koszulce głosi:

BOHATERSKIEMU

DOWÓDCY

OBOZU KSIĄŻ

MAJOROWI 

FLORIANOWI 

DĄBROWSKIEMU

I POLEGŁYM

29 IV 1948

POWSTAŃCOM

SPADKOBIERCY

ICH IDEI

1935

Natomiast na szybie okna nad głową kobiety w niebieskim t-shircie znajduje się następująca informacja (jak się należy domyślać dotycząca muralu):

Wspieranie opieki nad miejscami 

pamięci

i trwałymi upamiętnieniami 

w kraju

„Z kosą na Prusaka‟.

Projekt dofinansowano 

ze środków Ministerstwa Kultury

i Dziedzictwa Narodowego.

Chełm, ul. Henryka Wieniawskiego

[2.9.2019]

Dziwaczna symbolika... I jeszcze ta głowa konia... Zdjęcie nie weszło do książki, bo informacje o tym muralu znalazłem po 31.12.2018, a założyłem sobie, że fotografuję tylko to, co znajdę do końca 2018 roku (tu jednak zrobiłem zdjęcie). Ostatnio wrzuciłem do googla hasło - mural patriotyczny, potem przeszedłem na żołnierzy wyklętych, JPII, Wyszyńskiego oraz Popiełuszkę, powstanie warszawskie, powstanie wielkopolskie, powstanie śląskie i w ciągu niespełna godziny namierzyłem ponad 100 całkiem świeżych lokalizacji. Właściwie to powinienem zrobić teraz projekt Słownik polsko-polski. Aktualizacja.

Powrót do muzeum

[MOCAK 2.2.2021]

Z powodu epidemii i zamknięcia muzeów nie miałem do tej pory okazji, żeby zobaczyć wystawę Artyści z Krakowa, Generacja 1950-1969, w której biorą udział moje zdjęcia z cyklu Słownik polsko-polski...  

To czarne wiadro, mogące nasuwać skojarzenia z filmem Seksmisja, nie jest jednak częścią ekspozycji - po prostu kapie z sufitu. Natomiast huśtawka na pierwszym planie to już jak najbardziej sztuka.

Idziemy na skraj

 A niebo jest tuż

Idziemy, idziemy...

[Bytom - między ul. Feliksa Musialika, a ul. Alojzjanów - VIII 2002]

Tu pożałowałem, że urządzeniem rejestującym był Horizon 202, a nie np. Noblex 150. Choć rozdzielczość skanu wystarczy do wygenerowania pliku mającego 12 cm wysokości i 29 cm długości, bo zdjęcia o takich rozmiarach znajdą się w książce (in spe). Po Rozbarku oraz ulicach Musialika, Alojzajnów, Szczęść Boże czy Brzezińskiej kręciłem się od 1993 roku - także w Świętej Wojnie oraz Słowniku polsko-polskim znalazły się kadry z tego terenu - który wydawał mi się wtedy miejscem (mógłbym też użyć czasu teraźniejszego), za przeproszeniem Szanownych Czytelników tego bloga... magicznym. Co wynikało być może z niewystarczającej znajomości dziejów tej dzielnicy, jednostkowych historii ludzi, którzy tam mieszkają. W każdym razie fotografowanie na Pogodzie (bo taka nazwa też funkcjonuje) miało dla mnie zawsze coś z działania o kontemplacyjnym charakterze. Podkładam sobie pod te kadry muzykę zespołu Siekiera z połowy lat osiemdziesiątych, która wydaje mi się być idealnym tłem dźwiękowym dla obrazów stamtąd (z przeszłości). Nowa Aleksandria współbrzmi fenomenalnie, chociaż przy produkcji płyty (mam analoga wydanego w 1986 roku) źle wykonano matrycę i wokal zmarłego niedawno Dariusza Malinowskiego, ma syczący przester przy tzw. szeleszczących spółgłoskach.

NATIONALIST MURALISM IN CONTEMPORARY POLAND

Czyli rozmowa o Słowniku polsko-polskim przeprowadzona przez Thomasa Chambersa, która pojawiła się w internetowym magazynie the GRAFFITI REVIEWS. Zapraszam do lektury!