Zamalowany antysemicki napis

na ocalałym fragmencie muru (jednym z dwóch) krakowskiego getta.

Kraków, ul. Bolesława Limanowskiego, 02.09.2016

Inskrypcja o treści - ŻYDY DO IZRAELA NA PUSTYNIĘ - tkwiła na murze przez kilka dni, aż w końcu (jak widać na załączonym obrazku) została niezbyt dokładnie zamazana. Sam wybór miejsca nie jest oczywiście przypadkowy, także popaćkanie czerwoną farbą pamiątkowej tabliczki (lewy górny róg następnej kwatery), natomiast samo hasło  odbiega nieco od kultywowanej u nas praktyki wysyłania Żydów "do gazu" lub "do pieca". Formalnie napis nosił wszelkie cechy pisarstwa kompulsywnego, co jest dość typowe dla mowy nienawiści. Krakowskie getto funkcjonowało od 3 marca 1941 do 20 marca 1943 (wiosną 1942 przebywało w nim ok. 19.000 osób) i było ogrodzone płotem oraz częściowo murem (od wewnętrznej strony nieotynkowanym)  z półkolistymi zwieńczeniami przypominającymi naczółki macew. Cmentarna symbolika tego ogrodzenia nie była przypadkowa, mieszkańców zamkniętej dzielnicy wywożono podczas kolejnych akcji deportacyjnych do komór gazowych obozów zagłady w Bełżcu i Oświęcimiu-Brzezince.

MOCNE SŁOWA

Mocne słowa prezydenta Dudy na Westerplatte: To było barbarzyństwo

Mocne słowa na szczycie NATO: Rosja kieruje się innymi wartościami, nie mamy

          podstaw do dialogu
Mocne słowa Zaradkiewicza. "Wybrałem lojalność wobec państwa polskiego"
Mocne słowa podczas debaty o audycie: „Nie zakodujecie przed Polakami
          prawdy o waszychrządach”
Mocne słowa Waszczykowskiego po zamachach: Już słyszę dyskusję tego
          oszalałego lewactwa
Mocne słowa poseł Joanny Lichockiej w sprawie Apelu Poległych
Mocne słowa szefa MON: Ukryto fakty i informacje. Przyczyny tragedii
           smoleńskiej będą badane na nowo
Mocne słowa Macierewicza: Co takiego wam Polska zrobiła, że pozostawiliście ją
          bezbronną?
Mocne słowa Dudy w ONZ: „Stwórzmy świat oparty na sile prawa, a nie na
          prawie siły”
Mocne słowa w „Woronicza 17” o wielkiej grze Berlina: Niemcy chodzą na
          kompromisy z Kremlem
Mocne słowa Ewy Błasik: Zamiast badania katastrofy, powtarzano kłamstwa z
          Moskwy
Mocne słowa Orbana: grozi nam imigrancki wybuch, brońmy chrześcijańskiej
          Europy
Mocna słowa abp Józefa Michalika: Pojawiła się nowa Targowica
Mocne słowa w Sejmie. "Nie" dla kompromisu ze współpracownikami mordercy
          ks. Popiełuszki
Mocne słowa prezydenta Dudy: „Nie możemy się dać pokonać nawet brutalnej
          przemocy”
Mocne słowa Anity Czerwińskiej: Przywróćmy Polakom godność podeptaną w
          smoleńskim błocie
Mocne słowa Kukiza ws. sędziego Łączewskiego
Mocne słowa o Kopacz tuż przed wyborami
Mocne słowa na temat Tuska: Szkodzi Polsce, nie walczy o nasze interesy
          narodowe
Mocne słowa w debacie o mediach publicznych: Musimy zerwać z „kraśkizmami”
Mocne słowa Dudy na pl. Piłsudskiego: „Jedna jest polska armia i jedno jest
          Polskie Wojsko i jedna jest Polska”
Mocne słowa w Sejmie: Postkomuna będzie się bronić. My musimy wszystko
          poukładać na nowo
Mocne słowa prezydenta: Polska nie jest dziś krajem, o którym można
          powiedzieć, że jest sprawiedliwy
Mocne słowa Dudy w europarlamencie: Dzisiejsza Rosja nie ma nic wspólnego z
          demokracją
Mocne słowa papieża do hierarchów: Biskup nie może mieć psychiki księcia
Mocne słowa Redbada Klijnstry: Ci, którzy zginęli w Smoleńsku, to mógł być
           każdy z nas
Mocne słowa posła Macierewicza. Od 7 lat rządzą zdegenerowane pseudo-elity
Mocne słowa Johna McCaina
Mocne słowa do Andrzeja Kunerta: Najpierw III etap ekshumacji - potem godne
          uczczenie bohaterów
Mocne słowa papieża. Franciszek wzywa do obrony życia
Mocne słowa papieża!
Mocne słowa Kaczyńskiego: polityka Tuska rozbija wspólnotę
Mocne słowa Franciszka, niewygodne dla lewicy: To co proponujecie, to nie jest
          małżeństwo!
Mocne słowa o Komorowskim w TVP: "nie budzi zaufania, karierowicz"
Mocne słowa abp. Jędraszewskiego: Sowietom chodziło o zabicie polskiej duszy i
          unicestwienie
Mocne słowa prymasa Polski: Nie pozwólmy zrównać małżeństwa i rodziny z
          innymi formami
Mocne słowa Orbána: alternatywą dla rządu jest powrót postkomunizmu
Mocne słowa arcybiskupów o zniewoleniu narodu
Mocne słowa Wyszkowskiego: Korupcja polityczna zaczęła się od zwykłego
          złodziejstwa
Mocne słowa Saakaszwilego: Rosja kłamie! Putin jak Hitler
Mocne słowa reżysera o ministrze Zdrojewskim. "To kłamca i oszust"
Mocne słowa o sytuacji w Polsce: Tuż przed rozbiorami na ratunek było już za
          późno
[niezalezna.pl]

Czesław Miłosz "Do Lecha Wałęsy"

[Przy okazji wiadomej rocznicy i wykluczania z państwowych uroczystości przywódcy strajku w Stoczni Gdańskiej w 1980 roku. Wiersz Czesława Miłosza trudno byłoby uznać za arcydzieło... jednak jest to rodzaj reakcji - jak myślę ważnej - na wydarzenia polityczne. I czegoś takiego bardzo brakuje w ostatnim czasie, kiedy na naszych oczach polska rzeczywistość brunatnieje i to za cichym przyzwoleniem aktualnych władz państwa. A sztuka ma to w dupie...]

Pierwsza babcia

Jelena Fanajłowa

Pierwsza babcia

Pierwsza - dlatego, że mamina.

Mama - to podstawa mojego umysłu

I serca. Babcia jej piedestałem -

Jej barszcz gotuję do tej pory.

Była moją boginią. Nie mogę jej krytykować.

Choć jest za co. Teraz by była za Krymem.

Jak swego czasu za Stalinem.

Można ją zrozumieć.

Córka ukraińskiego parobka

Ukraińscy osiedleńcy

Byli czymś normalnym w naszych stronach.

Poszedł na zarobek do stolicy i porzucił rodzinę,

Czworo dzieci.

Ona rzuciła się w wir rewolucji. Odnalazła w niej siebie.

Miała 15 lat. Tam, oczywiście zwrot w lewo.

Sprawiedliwość. Złotouści chłopcy.

Między innymi mój dziadek.

Uczyła się z Płatonowem w woroneskiej szkole kadr partyjnych.

Wątpliwe czy ktoś pamięta ten świat,

Należący do uczelni medycznej budynek

Z czerwonej cegły

W Parku Dziecięcym

Rozkułaczała w Tambowie

Strzelała

Tam posiwiała

Gdy w jej furmankę rzucali nożem w plecy

Ona naprawdę nie rozumiał

Że dziadek był połowie Żydem

Ich w ogóle nie interesował

Problem narodowowściowy

Tylko seks i rewolucja

Wojna domowa

Zwycięstwo komunizmu

Byli zwykli i piękni

Blond bestie

Brązowe oczy mam po obu rodzinach

Jestem dokładną kopią dwóch cudem zachowanych zdjęć:

Matki dziadka, polskiej Żydówki Raisy,

I charkowskiej babki, Awdotii Pietrowny

Ale Ganna, Anna Iwanowna,

Blond bestia z bezczelnym rosyjskim aryjskim ukraińskim spojrzeniem

Niebieskich wyblakłych oczu historycznego zwycięzcy,

Znanym mi między innymi ze zdjęcia z lat trzydziestych,

Galina Bujwołowa to moja pierwsza dziecięca miłość,

Jej ręce nigdy nie wydawały mi się szorstkie.

Jej biust nigdy nie wydawał mi się zbyt brudny,

Choć zawsze upuszczała nań swojego barszczu -

Wrzeszczałam na nią, gdy przerywała moje rozmowy przez telefon

Z pierwszymi chłopakami.

Bawiło mnie i wzruszało,

Gdy próbowała naprawić moje stosunki z nimi

Obcinałam jej zrogowaciałe żółte paznokcie

I wycierałam za nią gówno

Gdy nie potrafiła donieść go do ubikacji

Byłam jej partnerem w interesach, gdy moja matka umierała

I trzeba było dwa lata

(tutaj film się urywa)

Wczoraj znów miałam sen, że przekazuje mi w spadku

Do niepodzielnego użytku

Swój czarodziejski dom na Południu okręgu woroneskiego, przy ukraińskiej granicy,

Który będę miała po śmierci.

[dalej Radio Swoboda Zbigniewa Dmitrocy i kapitalna Jelena Fanajłowa ze str. 68-70. Jej zestaw wierszy jest bardzo mocny! Nie wiem czy nie najbardziej mi się podoba z tej antologii.]

Sen Zoszczenki

Wiaczesław Kuprijanow

Sen Zoszczenki

Przed wschodem słońca

Fale morza

Wychodzą na brzeg

Jako ogromne ogniste tygrysy

Tygrysy wchodzą do mojego domu

Wnoszą do niego

Zapach słońca i morza

Ratują mnie

Przed chmarą przygnębiających żebraków

Pod moimi drzwiami

Żebracy pod moimi drzwiami

Nie pozwalają mi

Wyjść

Nad Morze

[dalej antologia Zbigniewa Dmitrocy Radio Swoboda i ten intrygujący tekst ze str. 22.

Przy okazji, jak czytam prawicowe media (a czytam je regularnie... najwyraźniej dla jakichś swoistych perwersyjnych doznań), a szczególnie teksty mające wychwalać "dobrą zmianę" i jej autorów, to nieuchronnie przychodzi mi na myśl Michaił Zoszczenko i jego nieśmiertelne Opowiadania o Leninie. W moim posiadaniu jest polski przekład tej kapitalnej prozy wydany przez Naszą Księgarnię w 1970 roku, polecam więc czytelnikom  hiperrealizmu tę książkę, gdzie znajdziecie Moi Drodzy pierwowzór publicystyki Michała i Jacka Karnowskich oraz innych politruków z portalu wPolityce i tygodnika wSieci.

Miłej lektury ;)) ]

Spośród wszystkich rewolucji

Igor Pomierancew

[Spośród wszystkich rewolucji]

Spośród wszystkich rewolucji podoba mi się tylko ta jedna.

W XI wieku w Niemczech doły społeczne powstały przeciwko szarej odzieży.

Walczyły o prawo do noszenia karminowego, chabrowego, żółtego i obroniły wolność koloru.

W rezultacie koncentracja piękna w Europie gwałtownie wzrosła.

Osobiście jestem głęboko wdzięczny rewolucyjnym dołom niemieckim.

[wiersz w przekładzie Zbigniewa Dmitrocy z jego antologii przekładów współczesnej poezji rosyjskiej Radio Swoboda, str. 47]

Gwałtownie wchodzi druga

Linor Goralik

[Gwałtownie wchodzi druga]

Gwałtownie wchodzi druga.
Widzi pierwszą -
nigdzie się już nieśpieszącą, oswojoną
z tym gęstym ciepłem.
- Bogu dzięki, Natasza! Chodź szybko do mnie. Natasza!
Druga się kołysze,
mgnienie albo dwa.
Ale najpierw prędko przechodzi
do tylnej ścianki lewego płuca,
robi maleńką dziurkę,
wygląda na zewnątrz.
Nie, nie, nie ma tam nic dobrego - zimno, deszcz, huk.
Tak się tutaj śpieszyła, niczego nie obejrzała.
To wszystko takie niespodziewane, rano jeszcze w łódce nabojowej -
a teraz już są dorosłe.
tak się wystraszyłam.
Jak dobrze, że jesteś tu, Katiu.
Nie, nie, już się zagrzałam.
Jak dobrze, że jesteś tu, Katiu.
To takie niespodziewane, nie pożegnałyśmy się nawet.
Myślałam, że Cię więcej nie zobaczę.
O Boże, głuptasku, czemu płaczesz?
Przecież widzisz, że nigdzie nie idę, no co tobie?
Jesteśmy w cieple, razem, nic się nam nie przytrafi.
Znasz przecież mamę,
jasne, że mama nas znajdzie.
Przestań, głuptasku, bo inaczej i ja się popłaczę.

[wiersz w przekładzie Zbigniewa Dmitrocy przepisałem z książki: Zbigniew Dmitroca Radio Swoboda. Współczesna poezja rosyjska, Biuro Literackie, Wrocław 2015, str. 176]

KIELCE, ULICA ZAGNAŃSKA

[22.08.2016]

Fotografia z pewnego przedsięwzięcia, nad którym pracuję od wiosny. Pod koniec tego roku lub na początku przyszłego projekt powinien ujrzeć światło dzienne. A na razie tylko taka zapowiedź...

(Carl Zeiss Milvus 2/35 to bardzo fajne szkło, co chyba widać na załączonym obrazku).

CZARNO-BIAŁY ŚLĄSK w Architekturze-Murator z 2004 roku

Przy przeglądaniu starych numerów Architektury-Muratora okazało się, że w wydaniu z 2004 roku była zamieszczona informacja o premierowej prezentacji cyklu Czarno-Biały Śląsk w Galerii Zderzak w Krakowie. Nie miałem o tym pojęcia...

Bardzo miłe zaskoczenie. Przy okazji można też zobaczyć, że ekspozycja w Zderzaku nosiła tytuł... Postindustrial, bo tak miał się też nazywać album. Czarno-Biały Śląsk to była tylko nazwa robocza, na którą jednak uparł się Jan Michalski - redaktor tego wydawnictwa, a ja mu uległem. Ale ponieważ wystawa miała miejsce w ramach Krakowskiej Dekady Fotografii i sprawy organizacyjno-promocyjne były wcześniej ustalane, a kontakt z ludźmi z Muzeum Historii Fotografii (organizatora tego festiwalu) miałem ja, więc wpisano do programu tytuł Postindistrial  i potem nie dało się już tego odkręcić... (chyba zresztą o tym kiedyś tutaj pisałem).

Dwanaście lat... Trochę się w międzyczasie wydarzyło ;))

ZAGŁADA GATUNKÓW

Wiktor Woroszylski

Zagłada gatunków

The buffaloes are gone

And those who saw buffaloes are gone

Carl Sandburg

Vitus Bering widział jeszcze przed śmiercią syrenę

morską zwaną też mniej romantycznie

krową morską Zorza polarna

przyświecała widowisku lecz Beringowi

zamarzały wąsy i serce i dziąsła

były krwawą miazgą i nie doczekał wiosny Uczestnik

jego wyprawy Steller napisał dzieło pod tytułem

De Bestiis Marinis ogłoszone dziesięć lat później Wtedy

wielu myśliwych udało się na nowe łowiska i niebawem

nikt nie mógł już zobaczyć tego bezbronnego stworzenia które

nie śpiewało na zgubę żeglarzom

A jednak

to jest wielki teatr zagłada gatunków Kiedy William

Matthewson obdarzony przydomkiem Buffalo

Bill mierzył bizony celnym choć przekrwionym nieco

okiem lub później gdy ten sam

przydomek nosił William F. Cody licznie przybyła

publiczność przypatrywała się z okien specjalnego pociągu paląc

cygara i wachlując się kapeluszami jak

padały wsiąkały w prerię zaprawdę było

na co popatrzeć jak masywne pękate

usychały niczym liście na kartach

historii naturalnej

Lecz cóż pierwotne cóż wtórne widowisko oklaski w pewnym

kraju oklaskami uczczono pożegnalne

kołowanie wróbli wdzięczne nie

ważyły się przysiąść unosiły

się w powietrzu jak nuty

ułomne z ostatniego tchu

wyciągnięte gdy zaś opadły

nie było w nich już nic muzycznego przypominały

zmięte kulki gazetowego papieru

Rozmaitość losów Na przykład tur

Był ciemny Szedł lawą Ryczał

Zataczając się rzężąc nie pogodzony padł

w roku pańskim 1627 Ileż dłużej

trzymały się sobole i rosomaki puszystymi kitkami

zamiatając ślad pośród

oblatującej przestrzeni Słychać

o przebiegłości skazanych gatunków podszywających się

pod inne lecz musiała temu towarzyszyć

również obawa królika by go nie wzięto za lwa i bolesna

niemożność udowodnienia kim jest naprawdę

Tyle historia naturalna A teraz komu

starczy wyobraźni dla Prusów

chroboczących w ostępie nieufnych dobitych

wcześniej niż tur Nie zostawili po sobie

okruchu mowy garnka wiary Nie ma ich

w dantejskich piekłach ni rajach Nie ma

nigdzie A gdzie są

Ormianie anatolijscy których krew

spłynęła w pustynię ale

nie użyźniła jej Czerwonoskórzy wojownicy

o twarzach wymalowanych w rytualne pasy co

chroniło przed złym duchem nie uchroniło jednakże

przed postępami komunikacji Ludzie

z plemienia Hutu wytępieni w buszu

przez ludzi z plemienia Tutsi Kto pamięta

kilka może kilkadziesiąt małych narodów północy i południa

które ginęły od zmiany klimatu zmiany pożywienia

zmiany prawa chciano je uszczęśliwić bądź

ukarać oświecić nawrócić skłonić

do ustąpienia miejsca potrzebnego

w różnych czasem nader doniosłych celach

Ten stary człowiek z miotłą w Górze Kalwarii widział jeszcze

swoich współziomków innego wyznania jak

odjeżdżali by zamienić się w dym To nie on

był sprawcą Był świadkiem Zamiatał chodnik Niewiele

jednak umiał o nich powiedzieć gdy pewien

literat który ćwierć wieku spędził na obczyźnie powróciwszy

wychylony z samochodu pytał Widzieliście

ich Jak pana widzę przed sobą I co się

z nimi stało Kto to wie A co się

stało ze ścianami wśród których

modlili się stukali młotkiem pomstowali rodzili dzieci Wszędzie

mieszkają ludzie Jest im ciasno

Oto więc

przyroda w której nie ma pustych miejsc Wszędzie

wchodzi trawa piasek i głos Duchy bizonów

nie straszą Fala zamknęła się

nad cieniem cienia syreny Są jeszcze

ostatnie nosorożce i liczne jaskółki Ludzie

mają swój teatr Życie

trwa*

*Fakty dotyczące wyniszczenia niektórych zwierząt zaczerpnięte zostały z książki Antoniny Leńkowej pt. „Oskalpowana ziemia”, wydane) przez Zakład Ochrony Przyrody PAN, Kraków 1961. (Przyp. aut.)

[wiersz z tomu Zagłada gatunków opublikowanego w roku 1970 w wydawnictwie Czytelnik]

Która nie będzie zbawiona

Wiktor Woroszylski

Publiczność

Ojcowie morderców

nazywają mnie mordercą swych dzieci

Którzy w nic nie wierzyli

zarzucają mi wiarołomstwo

Nie kochali

moją miłość biorą na spytki

Znają cztery słowa

z bełkotu jąkały szydzą

Sami w mroku

reflektory na moją twarz

Nie mają duszy

o moją duszę się troszczą

Która nie będzie zbawiona

[wiersz z tomu Niezgoda na ukłon opublikowanego w roku 1964 w wydawnictwie Czytelnik]

Stary Marks

Wiktor Woroszylski

Stary Marks

Zastanawia mnie i pociąga Stary Marks już nie

tak gwałtowny i dramatyczny jak Młody Marks ani

tak zjadliwy Trudniejszy Już

nie pisze pamfletów Studiuje źródła

w British Museum Wszystko

musi zostać sprawdzone i nic nie może

zawierać błędu ani opierać się na niedbałym

cytacie z pamięci Do późnej nocy

siedzi w drewnianym fotelu pisze pali

za dużo cygar czasem uchyla

drzwi do sąsiedniego pokoju tam Jenny

Marks z domu von Westphalen starsza od męża

rozczesuje włosy przed lustrem zachwycony Marks

mówi Jaka ty jesteś po czym wraca do biurka i tak

aż do dnia kiedy umrze nie

na barykadach galerach w tym fotelu właśnie

Mam zaufanie do Starego Marksa który

naturalnie chce zmienić świat ale chce go

także zrozumieć Zależy mu na

wyzwoleniu wyzyskiwanych lecz zależy także

na dopisaniu do końca książki o mechanizmie

świata wyzyskiwanych i

wyzyskiwaczy i chciałby dobrze

wydać za maż trzy córki za ludzi

światłych i wiernych i martwi się chorobą Jenny i sam

podupada na zdrowiu i nie może ponownie

pojechać do Karlsbadu bo Austriacy spłatają mu

figla i ze względów materialnych

musi pisywać chałtury dla New York

Tribune i może dlatego nie zdąży i chodzi

wielkimi krokami po Hampstead Heath płosząc

wróble i nie tracąc nadziei

że jednak zdąży

Geniusz osiadły ma pozory

powszedniości Sam nie zna

swojej potęgi Nie słyszy

głosów Nie widzi

znaków Nie dosiada nie powiewa nie piorunuje Nie jest

nerwowy Wie trochę

więcej od innych i ma to

do przekazania Przykro mi

że nie skończy książki ale tego co zrobi i tak

starczy na parę pokoleń Byle

umiały się w tym połapać On

liczy że dadzą radę

Stary Marks ceni Szekspira i Ajschylosa ale jego świat

nie jest tragiczny Odkrył w nim porządek

niedobry więc widzi możliwość porządku

lepszego Przekazując mu swoją wiedzę

daje światu szansę

[wiersz z tomu Zagłada gatunków opublikowanego w roku 1970 w wydawnictwie Czytelnik]

Fajny tytuł książki, fajny tytuł pisma...

Ed Sanders skończył wczoraj 77 lat (Joyeux Anniversaire!)  o czym poinformował mnie pewien portal społecznościowy, albowiem "polubiłem" swego czasu fanpejdż o nazwie Allen Ginsberg. Polubiłem i nie żałuję.

Kusiło mnie, żeby wkleić tutaj klasyka The Fugs I Shit My Pants, ale w takim kontekście raczej nie wypada...

Mural na hotelu pielęgniarek Szpitala Jana Pawła II w Krakowie

Kraków, ul. Gen. Augusta Emila Fieldorfa-Nila, 18.08.2016

Widoczne powyżej malowidło to wersja lekko skorygowana. Pierwotnie mural wyglądał tak (proszę się nie sugerować klasistowskim wydźwiękiem tytułu...):

Cóż, szkoda trochę tego filuternego błysku w oczach św. Faustyny Kowalskiej, nie mówiąc o nieco szerszym uśmiechu św. Jana Pawła II... W obu wersjach mural z krakowskiego hotelu pielęgniarek to kapitalne przykłady nowej sztuki narodowej, która się nam tak pięknie ostatnio rozwija.

PESACH W BIAŁYMSTOKU

PESACH W BIAŁYMSTOKU

Pryszczaty ksiądz faszysta

podczas mszy w rocznicę

powstania ONR –

mówi o egipskiej niewoli

polskiego kościoła

oraz o tchórzostwie Żydów

i ich frajerstwie (bo

nie przyjęli naszego Pana

Jezusa Chrystusa. Amen!)

(Bazylika archikatedralna

Wniebowzięcia NMP,

Białystok, 20.04.2016)