Wat About Di Workin' Claas?

Obrabianie plików i przygotowywanie ich do druku w separacji na duotony (nie moje zdjęcia - zlecenie) wymaga muzyki. Ponieważ nie słucham radia (nie znoszę tembru głosów współczesnych namolnych spikerów, którzy włażą słuchaczowi w d...), więc pozostaje LP albo CD. Tym razem CDs i Linton Kwesi Johnson, m.in. z wydanej w 1983 roku płyty "Making History". Którą po raz pierwszy usłyszałem w 1984 w radiowej audycji (a jednak...), na pewno w programie III prowadzonej (chyba?) przez Włodzimierza Kleszcza (a może Sławomira Gołaszewskiego?). Nieważne, ważne, że jest tam brawurowy kawałek (obok innych także mocno zaangażowanych) pod zacytowanym w nazwie tego posta tytułem Wat About Di Workin' Claas?, gdzie pojawiają się też akcenty polskie (rodzimy ruch związkowy był podziwiany w Anglii, ale bez jakiejś specjalnej wzajemności...). 

Linton Kwesi Johnson, dla mnie osobiście numer jeden, jeśli idzie o dub poetry, odwiedził też Polskę, dwukrotnie zresztą. Po raz pierwszy przy okazji  festiwalu Solidarność-Anti apartheid, jaki odbył się 13 grudnia 1989 roku w hali Stoczni Gdańskiej i miał być wyrazem solidarności z Nelsonem Mandelą. Na który tak spektakularnie się wtedy wypiął, wówczas jeszcze związkowiec Lech Wałęsa... Po raz drugi wystąpił w 2008 na festiwalu Reggaeland w Płocku, gdzie śpiewał dla garstki publiczności... 

OK., po małej przerwie wracam do plików, ustalania ich skali tonalnej i kontrastu, nucąc razem z Johnsonem: So what about di workin' claas? Comrade Chairman. What about di workin' claas? 

Linton Kwesi Johnson 

Wat About Di Workin' Claas?

From Inglan to Poland

Every step across di ocean

The ruling class is dem in a mess, oh yes

Di capitalist system are regress

But di Sovjet system nah progress

So wich one of dem yuh think is best

When di two of dem work as a contest

When crisis is di order of di day

When so much people cryin' out for change nowadays

So what about di workin' claas? Comrade Chairman.

What about di workin' claas?

Dem pay the cost, dem carry the cross

An' dem nah go forget dem tanks in Gdansk

Dem nah go forget dem tanks

From the east to the west

To di land I love the bes'

The ruling classes dem is in a mess, oh yes

Crisis is di order of di day

Di workers dem demandin' more pay every day

Di peasants want a lot more say nowadays

Di youth dem rebellin' everywhere, everywhere

Insurrection is the order of the day

Is a lot of people cryin' out for change nowadays

Nah badda blame it 'pon the black working class, Mr. Racist

Blame it 'pon the ruling class

Blame it 'pon your capitalist boss

We pay the costs, we suffer the loss

And we nah go forget new New Craas

We nah go forget New Craas

Linton Kwesi Johnson Wat About Di Workin' Claas? z płyty Making History (1983)

NA TEMAT

piórem Patryka Chilewicza wyróżniło hiperrealizm w tekście "Top 10 polskich blogów o sztuce". Obok stron: Kumple (kiedyś często zaglądałem, ale od roku blog jest w stanie głębokiej hibernacji), Zrób to Warszawie (zaglądam sporadycznie), Blog o sztuce (j.w.), The Krasnals (nie lubię, najpopularniejszy chyba prawacki blog o sztuce...), Sztuka polska (nie znałem do tej pory), Straszna sztuka (czytam regularnie i polecam), Vlep[v]net (kiedyś mnie tam przekierował dr google), art bla-bla (nie znałem), ArtBazar (czytam regularnie i polecam).

Nie na temat (chociaż w temacie). Dzielnie wczoraj pracowałem nad tekstami do katalogu wystawy w MOCAk-u i przygotowałem też 16 zdjęć postindustriali do tej publikacji. Będzie to najobszerniejsza prezentacja (16 prac) cyklu "Postindustrial" - który realizowałem w latach 2003-2006 - po pierwszym i jak dotąd jedynym pokazie (7 prac) w CSW-Zamek Ujazdowski na "Nowych dokumentalistach" (latem 2006). Z tym, że w Zuju to były baryty w rozmiarach 48x48cm (pole obrazu 46x46cm), a w MOCAK-u pokażę wydruki na papierze Hahnemühle Photo Rag Baryta 315 o rozmiarze 60x60cm (pole obrazu 50x50cm). Mam już próbne wydruki z lablabu i to co dostałem przerosło moje oczekiwania. Fotografie wyglądają rewelacyjnie i śmiem twierdzić, że używając mojego Mgnifaxa 4 z (wyjątkowo ostrym) Anaretem 105mm i naświetlając z użyciem dedykowanych filtrów papier Ilford Multigrade IV FB, nie miałem tak fajnej rozpiętości tonalnej oraz kontrastu. I widząc powyższe efekty, zaczęło mnie korcić, żeby zrobić coś w przyszłości w monochromie. Oczywiście nie poprzez ściągnięcie koloru w PS, tylko na tradycyjnych srebrowych materiałach, bo ziarno jakie one dają to coś kapitalnego... Nie do podrobienia w cyfrze, czy jak to określa Rafał Bigda w "syfrze" ;)

Koksownia Huty Królewskiej, 14.12.2005

To czego od kilkunastu dni już nie ma...
A powyższe zdjęcie (jest to dokładnie ten sam plik) wykorzystane zostało w roli ilustracji w magazynie Edinburgh Review z 2007, który w całości poświęcony był polskiej literaturze. Szkoci kupili ode mnie wtedy 8 postindustrialnych fotografii, ale jak to zostało złożone i wydrukowane nie mam bladego pojęcia, ponieważ jak to bywa w tego typu kontaktach, nie otrzymałem autorskiego egzemplarza (kasa dotarła). Pismo można nabyć na Amazonie za jedyne 3,93$, więc może je kupię i w końcu oglądnę.

Karl Jaspers

Wstałem wcześnie rano (05:00) w celu napisania tekstu do katalogu wystawy w MOCAK-u i cały czas (jest 09:12, tekst napisany, ale to tylko nieco ponad 3600 znaków), nie wiedzieć czemu, chodził mi po głowie właśnie ten wiersz Krzyśka Jaworskiego z kapitalnego tomu pt. „Dusze monet” (str. 20).

Krzysztof Jaworski

KARL JASPERS

Ruchaj, Krzysiek, ruchaj,

za 20 lat tylko to będziesz pamiętał,

a nie to, co powiedział

Karl Jaspers!

Requiem dla Koksowni Huty Królewskiej (3)

Koksownia Huty Królewskiej, 28.11.2002

Powyższe zdjęcie ukazało się w drukowanej fotoTAPECIE nr 1 (2)/2003, przy okazji prezentacji/promocji książki "Kapitał", gdzie obok wierszy Krzysztofa Jaworskiego, znajdują się 24 fotografie wykonane na Górnym Śląsku (część z nich weszła do albumu "Czarno-Biały Śląsk"). Po trzech latach robienia zdjęć w kwadracie, byłem już wtedy trochę znużony tym formatem i zdecydowałem się na "budżetowy" zakup rosyjskiej kamery typu swing-lens o nazwie Horizon 202. I w 2002 oraz 2003 roku dość sporo nią fotografowałem - głównie postindustrialne ruiny - ale ostatecznie żadne z tych zdjęć nie zostało wykorzystane w albumie... (może więc warto zrobić nieco rozszerzonego replaya?).

Googlując dzisiaj Hutę Kościuszko, natrafiłem na filmik umieszczony na youtubie, gdzie widać wysadzenie widocznej wyżej "mniejszej wieży węglowej". Smutne to wszystko...

24.08.2012

Requiem dla Koksowni Huty Królewskiej (2)

12.02.2002

Ten sam motyw, ale trochę inaczej i nieco wcześniej (słońce dopiero co wzeszło). Według kalkulatora wschodów i zachodów słońca, było trochę po siódmej rano.

Stan wyjątkowy z powodu szpaków

A taki fajny wierszyk Juliana Kornhausera znalazłem kilka dni temu, a ściślej rzecz ujmując, dotychczas go - nie wiedzieć czemu - pomijałem. Utwór z roku 1974, wydrukowany w tomiku HURRRAAA! z roku 1985 w części pt. "Linia", zawierającej wiersze zatrzymane wcześniej przez cenzurę. Bardzo fajny tekst, w którym jest wszystko, co lubię: cytat oraz konkret. I jak współcześnie w wielu miejscach brzmi ten tekst, skompilowany z prasowych tytułów lub śródtytułów. Pod pewnymi względami, język prasy totalitarnej niewiele się różni od tej wolnorynkowej...

Julian Kornhauser

Stan wyjątkowy

Stan wyjątkowy z powodu szpaków

Pionierski i rekordowy rejs statku „Profesor Siedlecki”

Trudne zadanie zlecone polskim żołnierzom w Egipcie

Jutro pogoda w rejonie Krakowa kształtować się będzie

Na skraju wyżu

Szwedzka koncepcja wygodnego fotela

Tragiczny wypadek na stadionie piłkarskim w Kairze

W cieśninie Skagerrak zatonął frachtowiec norweski

Mona Lisa ma głos pełen słodyczy

Na penetrowanych łowiskach odkryto m.in. znaczne koncentracje

Morszczuka

Komentator agencji TASS ujawnił kłamliwość informacji

Amerykańskiej agencji AP

Powstańcy odcięli całkowicie wszelkie połączenia Phnom Penh

Ze światem zewnętrznym

Papież mianował administratorem apostolskim diecezji Esztergom

Biskupa Laslo Lekaia

Port Północny zostanie oddany do użytku 22 lipca

Wymagajmy od szarego obywatela aby wspierał służbę porządku

Publicznego

Spośród 630 posłów do Izby Gmin około 100 jest członkami rządu

Dyrektorzy szkół i nauczyciele niechętnie ujawniają

Wypadki chuligaństwa w swoich szkołach

Kołysanie statku kołysanie mojej myśli

Stan wyjątkowy podsuszonego świata

Oszczerstwa przy pomocy których oczernia się rewolucyjne posunięcia

Młodego państwa radzieckiego – mówi Jan Kozák – są niczym innym

Jak wzywaniem do kontrewolucji

Stan wyjątkowy z powodu szpaków niszczących część upraw

(1974)

Requiem dla Koksowni Huty Królewskiej

12.02.2002

Widoczne na zdjęciu betonowe silosy wysadzono w powietrze przedwczoraj i wczoraj (informację o tym podał na Facebooku Maciej Mutwil).

Pierwszy raz na teren dawnej Huty Królewskiej (mającej w swej historii imiona: Konigshutte, Piłsudski i Kościuszko) wszedłem przez dziurę w ogrodzeniu zimą 1997. Miałem ze sobą Nikona F90.

W tym samym roku latem kupiłem Hasselblada 500C/M (używam go do tej pory) i jesienią wszedłem znowu na wspomniany teren, jednak zdjęcia robione z ręki i standardowym Planarem (nie miałem wtedy innej optyki), nie za bardzo mi podeszły.

Na a kilka lat później, tzn. w 2001, 2002 i 2003 podczas realizacji "Czarno-Białego Śląska" bywałem tam wielokrotnie (i zawsze nielegalnie)...

12 lutego 2002 przyjechałem do Chorzowa wcześnie rano, była lekka mgła i część zdjęć zrobiłem tuż przed wschodem słońca. A potem, kiedy ognista tarcza gwiazdy wysunęła się ponad horyzont, ustawiłem się w cieniu filara sześcionożnego silosu na węgiel i wykonałem serię wariantowych ekspozycji, nie będąc pewny, jak na takie ekstremalne oświetlenie zareaguje poczciwy Ilford FP-4 plus (zareagował wprost idealnie).

"WYMYŚLONY ŻYD"

opowiadanie Johna Berrymana, opublikowane 33 lata temu w Literaturze na Świecie, nr 12 (104) 1979 (w przekładzie Jarosława Andersa). Rewelacyjna proza (pierwsze wydanie w 1945?), która idealnie opisuje pewien mechanizm napiętnowania i wykluczania, mający się ostatnio jak najlepiej - ewidentna zwyżka formy, chociaż na ewidentnie brunatnych sterydach - w rodzimej prawicowej publicystyce... Bo bo wieźmy np. coś takiego z portalu wPolityce, artykuł Krzysztofa Kłopotowskiego o Andrzeju Wajdzie, napisany jawnie antysemickim tekstem. Czytając te wynurzenia byłego felietonisty tygodnika Film, miałem wrażenie, że śnię jakiś koszmar... 

 Literatura na Świecie, nr 12 (104) 1979, str 220-221

 Literatura na Świecie, nr 12 (104) 1979, str 222-223

 Literatura na Świecie, nr 12 (104) 1979, str 224-225

Andrew Borowiec i jego postindustriale

Po przeczytaniu wywiadu z Andrew Borowcem, zajrzałem na jego autorską stronę i czekała ta na mnie niespodzianka, ponieważ pojawiła się nowa seria zdjęć, o których zresztą mówił w rozmowie z Randy Foxem. Konkretnie chodzi fotografie z najnowszego cyklu The Post-Industrial Rust Belt. Tytułowa Rust Belt, to uprzemysłowiona na przełomie XIX i XX północno-wschodnia część USA, obejmująca stany: Illinois, Indiana, Michigan, Ohio oraz Pennsylvanię. Borowiec fotografował te tereny w latach 80., kiedy ciężki przemysł jeszcze tam funkcjonował (choć prawdę powiedziawszy, już ledwo wtedy dychał), a teraz po niemal trzydziestu latach powrócił, ale już z Laiką M9 i wszystkie jego zdjęcia są w kolorze. Gdy oglądałem niedawno czarno-białe fotografie z cyklu The Rust Belt in 80s, obstawiałem, że ich autor posługuje się kamerą Fuji GW 690. I faktycznie w tamtym czasie, a także w przypadku serii takich jak Cleveland, Along the Ohio i częściowo The New Heartland, taki aparat był w użyciu. Po przejściu na cyfrę, Borowiec do swojej Leiki podpiął obiektyw 40mm, czyli o takim samym kącie widzenia, jak Fujinon 90/3,5 w Fujice GW (ciekawe, czy jest to Summicron 40/2 od Leiki CL czy też może Nokton 40/1,4 Voigtlandera?), ale jego wybór miejskich i industrialnych tematów i sposób ich fotografowania nie uległ specjalnej zmianie, poza tym oczywiście, że są to  teraz wyłącznie zdjęcia kolorowe. Fotografie Borowca wydają się być jak najbardziej oczywiste i na pierwszy rzut oka absolutnie "łatwe" w realizacji. Jeżeli jednak przyjrzymy się im uważniej i pojedynczo, i w ułożonej przez autora sekwencji, okaże się, że ich pozorna "łatwość" kryje mnóstwo istotnych informacji (Borowiec bardzo świadomie stara się pokazać skutki działania amerykańskiego modelu ekonomii w wydaniu konserwatywno-neoliberalnym) i że sam wybór motywu oraz jego podanie w kadrze, nie są bynajmniej proste, ani przypadkowe. 

Andrew Borowiec, z cyklu Post-Industrial Rust Belt, Monongahela, Pennsylvania, 2009

Andrew Borowiec, z cyklu Post-Industrial Rust Belt, Braddock, Pennsylvania, 2011 

Andrew Borowiec, z cyklu Post-Industrial Rust Belt, East Liverpool, Ohio, 2005

Andrew Borowiec, z cyklu Post-Industrial Rust Belt, Lorain, Ohio, 2010

Andrew Borowiec, z cyklu Post-Industrial Rust Belt, Homestead, Pennsylvania, 2009

Skanowanie

Po kilku(nastu) dniach bycia w nastroju wybitnie "nieskanowalnym" siedzę przy maszynie i odrabiam/obrabiam zaległości... M.in. skany do wydruków na październikową wystawę w MOCAK-u, gdzie zostaną pokazane moje postindustriale. Także to zdjęcie sprzed siedmiu lat, wykonane zimą w Grodźcu. Akurat byłem wtedy świeżym nabywcą shift-convertera do Hasselblada i po podpięciu do niego Distagona CF50, uzyskałem obiektyw o ogniskowej 70mm z możliwością przesuwania osi optycznej w górę i w dół.

Grodziec, hala Cementowni "Grodziec", 05.03.2005

Na stronie www.americanelegy.com Randy'ego Foxa ukazała się bardzo ciekawa i inspirująca rozmowa z Andrew Borowcem. Warto ją przeczytać!

Picturing The BeltLine

Oglądam sobie poznaną wczoraj stronę Meryl Truett i bardzo mi się podoba, chociaż oczywiście za niektóre zdjęcia z cyklu "Relics" nie dałbym się pokroić... Ale seria "Picturing The BeltLine" jest OK, chociaż widoczny w niej nieco nonszalancki (dla obrazu) sposób pracy to nie do końca moja bajka. Ale też fajne jest tutaj, że to podejście jest w pełni "skuteczne", że prostota użytych środków (średnioformatowy aparat ze standardem) owocuje interesującymi obrazami, wreszcie, że sam projekt, który za temat bierze stuletnią sieć kolejową Atlanty w stanie zapaści, to ważny zapis dokumentalny (obrazujący np. skutki transformacji amerykańskiego kapitalizmu wielkoprzemysłowego w spekulacyjny...). Zdjęcia z BeltLine, które możemy zobaczyć na stronie Meryll Truett, to - jak wyjaśnia w opisie sama autorka - tylko część projektu, który jest nieukończony i wg. jej zamierzeń, ma pokazywać wspomniane szlaki kolejowe w różnych porach roku, a także zmiany, jakim są obecnie poddawane. I pomyślałem sobie w tym momencie o naszych np. dolnośląskich podupadłych szlakach kolejowych, które jako temat fotografii interesują wyłącznie grono tzw. "miłośników kolei"... (staram się systematycznie oglądać ich strony, bardzo fajne zresztą).

 Meryl Truett, z serii Picturing The BeltLine

 Meryl Truett, z serii Picturing The BeltLine

 Meryll Truett, z serii Picturing The BeltLine

 Meryl Truett , z serii Picturing The BeltLine

Meryl Truett, z serii Picturing The BeltLine

"Droga krajowa"

bo tak chyba trzeba przetłumaczyć nazwę cyklu Meryl Truett Vernacular Highway. Nic nie wiedziałęm o tej artystce do dzisiejszego poranka, kiedy otwarłem Facebooka i na swojej "osi czasu" (też mnie dopadło to kurewstwo) zobaczyłem poniższe zdjęcie, powieszone przez Andrzeja Mędrka.

Łoł! Powiększyłem fotografię i znalazłem nazwisko autorki, datę wykonania zdjęcia (2012) oraz nazwę cyklu (fotografii?) One Life. Po zgooglowaniu  powyższych informacji trafiłem na internetową stronę fotografki, a tam na cykl Vernacular Highway, który traktuje o podupadłej (na skutek wybudowania autostrady) "drodze krajowej" I-95. Zdjęcia samochodów, używanych jako reklamy, nie są tematem tej serii, ale ponieważ autorka natrafiła na takie fotogeniczne exempla, więc znalazły się one w jej cyklu.

Meryl Truett, z cyklu Vernacular Highway

Zastanawiam się, czy Meryl Truett przypadkiem niepotrzebnie nie ironizuje...   ;) Jak by to zapewne określił "krytyk krytyków od wykrzykników" (by użyć terminu Wojtka Sienkiewicza). Inna kwestia, to czas wykonania tego cyklu. Bo jeżeli Droga krajowa powstała przed moim "Życiem po życiu", to w wyjdę na naśladowcę i epigona, jeżeli równolegle (co jest najbardziej prawdopodobne na podstawie lektury biogramu fotografki), to zawsze będzie można powiedzieć, że zrobiła to lepiej (zaklęła rzeczywistość, chwyciła moment wieczny, etc.). Świetne zdjęcia! Chapeau bas!

Widok administracyjny

Hasło ze słownika, umieszczonego na końcu książki "Miasto w sztuce - sztuka miasta" (to antologia esejów pod redakcją Ewy Rewers, opublikowana przez Universitas w 2010), sporządzone przez Mariannę Michałowską. Spojrzenie bardzo mi bliskie, wywaliłbym jedynie figurę flaneura, bo nie za bardzo pasuje do reszty... ;)

Rozumiesz mity Azteków

Charles Reznikoff

Rozumiesz mity Azteków

i czytasz z sympatią

żywoty chrześcijańskich świętych

i mówisz z dumą:

choć urodziłeś się Żydem

nie ma w tobie nic szczególnie żydowskiego.

Ale wśród starożytnych Greków mimo to uchodziłbyś za barbarzyńcę

i nawet chrześcijańskim świętym mógłbyś nie przypaść do gustu;

a hitlerowcy

wyrwaliby z twoich subtelnych ust

złote zęby.

A tak mi się skojarzyło, po ogłoszeniu haniebnego wyroku na 3 członkinie punkowej grupy Pussy Riot oraz lekturze prawackich portali, które oczywiście we właściwy sobie sposób zinterpretowały tę rosyjską farsę sądową. A szczególnie po wczytaniu się w umieszczane na tamtejszych forach komentarze (skąd inąd na wyborczej.pl też było hardcorowo...). Wiersz Charlesa Reznikoffa z tomu By the Well of Living and Seeing and The Fifth Book of the Maccabes (1969) w przekładzie Piotra Sommera, przepisany z Literatury na Świecie nr 12 (137) z grudnia 1982.

Procesja Wniebowzięcia NMP, Kalwaria Zebrzydowska, 20.08.2000

[W końcu wybrałem się sfotografować tą Cytrynę z ulicy Przemysłowej w Bytomiu. Ponieważ interesujący mnie obiekt eksponowany jest od strony północnej, więc pomyślałem sobie, że wczesna ranna pora będzie idealna i świecące pod ostrym kątem słońce akurat padać będzie na karoserią. Takie były moje oczekiwania… Tymczasem na miejscu okazało się, że - po pierwsze, kąt padania słonecznych promieni przed siódmą rano jest zbyt ostry (może w czerwcu było lepiej?), po drugie – korony rosnących po lewej stronie topoli i tak skutecznie, zasłaniają CV2 przed światłem. Nie mniej jednak wystrzelałem 7 klatek w wariantowych ujęciach, bez specjalnej jednak nadziei na fajny kadr.

Żeby być w Bytomiu przed siódmą rano, musiałem wstać o piątej i jadąc już przez teren górnośląskiej konurbacji, coraz częściej mijałem kobiece grupy pielgrzymujące pieszo do sanktuarium w Piekarach Śląskich. Oczywiście ekipy wyposażone były we własne nagłośnienie, tak że odmawiane modlitwy słychać było też na Przemysłowej, gdy fotografowałem citroena-reklamę złomowiska. I przypomniałem sobie moje wyjazdy do Kalwarii, kiedy wybierałem się fotografować Procesję Wniebowzięcia, a ponieważ rusza ona o w pół do siódmej rano, więc dobrze jest przybyć tam przynajmniej godzinę wcześniej, kiedy jej uczestnicy zaczynają się gromadzić i panuje jeszcze mocno nieformalna atmosfera. Robiąc zdjęcia w Kalwarii bardzo szybko załapałem, że ta godzina przez startem procesji jest najciekawsza i sporo kadrów, które znalazły się potem w albumie wykonanych zostało właśnie wtedy.

W roku 1997 w nie istniejącym już komisie fotograficznym na ul. św. Tomasza w Krakowie kupiłem Hasselblada 500 C/M, a rok późnie wykorzystałem go po raz pierwszy w Kalwarii (no i większość wykonanych wtedy zdjęć poległo, bo po wywołaniu filmów okazało się, że miałem nieuszczelniony magazynek w miejscu, gdzie się wsuwa szyber). Fotografowanie średnioformatową lustrzanką, w pełni mechaniczną i pozbawioną automatyki ekspozycji, wymagało większego skupienia i idealnego wstrzelenia się w chwilę. Taka metoda pracy zawsze bardziej mi odpowiadała, w przeciwieństwie do działań większości fotoreporterów, mających zwyczaj strzelania seriami…

Widoczna poniżej fotografia została wykonana 12 lat temu. Czyli pozująca mi w tym kadrze dziewczynka (gdy zobaczyła, że ją fotografuję, wyprostowała się i uniosła wyżej trzymane w ręku bukiety) jest już dojrzałą kobietą… Trzy lata później też ją sfotografowałem (jej zdjęcia sąsiadują ze sobą w książce) i wysoce prawdopodobnym jest, że nadal uczestniczy w kalwaryjskich uroczystościach. Co pewnie mógłbym naocznie sprawdzić, ale jest to mało prawdopodobne, że się tam jeszcze wybiorę. Bardzo lubię tę fotografię i formy na niej zarejestrowane, i niech tak pozostanie.]

(Hasselblad 500 C/M + Planar 80/2,8 + Ilford HP5 Plus)