T-34 i samochody

[Nie próżnowaliśmy dzisiaj rano, choć aura niespecjalnie sprzyjała... Właściwie to robiliśmy pewien rekonesans, który okazał się być wielce pouczający względem przyszłych, planowanych działań. Ciekawostka, przy tym cmentarzu nie da się zaparkować od ulicy (Karkonoskiej lub Wyścigowej, w ogóle w okolicy słabo z parkingami - ten widoczny na zdjęciu służy mieszkańcom pobliskich Tenisowej), czyli nie jest przewidziane odwiedzanie tego miejsca? Ciekawostka druga, fotografując ten obiekt wczesną porą raz po raz spotkałem ludzi, którzy wyprowadzali tutaj psy na spacer (eufemizm)...]

[Wrocław, Cmentarz Oficerów Armii Radzieckiej,  05.11.2017]

Niebo nad Bagieńcem (2)

16:41 i żadnej sztuki...

Synagoga w Książu Wielkim dziesięć lat temu

Nie wiem nawet czy ten budynek jeszcze tam stoi? Ostatnio fotografowałem go niespełna rok temu, po tym jak po wichurze zawalił się dach (czego od dawna się można było spodziewać). Cóż takiego wydarzyło się w czasie wojny w Książu Wielkim, że pamięć o żydowskich sąsiadach przybrała taki wyraz? Aż boję się sięgnąć do opracowań historycznych...

[18.08.2007]

Synagoga w Dąbrowie Tarnowskiej dziesięć lat temu

Widzę, że zrobiłem to zdjęcie w swoje czterdzieste szóste urodziny... 

Nie ma nowych fot do zamieszczania na blogu, więc sięgnąłem do archiwum. Gdzie w przypadku projektu Niewinne oko nie istnieje mam sporo wariantowych ujęć. Które może od czasu do czasu tu wkleję. Obrabiając to zdjęcie ze skanu zrobionego też z dziesięć lat temu, po raz kolejny utwierdziłem się, że jakkolwiek pomyślany powrót do fotografii analogowej nie ma sensu... To se ne vrati!*

[04.01.2007]

--------------

* W języku czeskim zwrot ten oznacza, że nie ma czego żałować.

Trochę okrężnie nadkładając kilometrów

Jerzy Kronhold

Życie ptaków i ssaków po

Jakoś nikt nie chciał pokazać drogi

do miejsca po spalonej stodole

siano pachniało snem kopki złociły się w słońcu

(bociany biły rekordy dzietności)

trochę okrężnie nadkładając kilometrów

jechaliśmy przez Jedwabne na Tykocin

bo bardzo chciałem leniuchować nad Narwią

słuchać wilg podglądać łosie w przyrodzie

rozbierać się do naga

fotografować na zimno życie ptaków

i ssaków po Holokauście

[z tomu: Jerzy Kronhold Wiersze wybrane, Wydawnictwo a5, Kraków 2014, str. 156.]

Nekrolog orzeszka ziemnego

Xu Lizhi

Nekrolog orzeszka ziemnego

Nazwa towaru: Masło orzechowe

Skład: orzeszki ziemne, maltoza, cukier, olej
roślinny, sól, dodatki (sorbinian potasu)
Numer produkcji: QB / T1733,4
Metoda konsumpcji: Gotowy do spożycia po
otwarciu opakowania.
Sposób przechowywania: Przed otwarciem
przechowywać w suchym miejscu z dala od światła
słonecznego, po otwarciu należy przechowywać
w lodówce. 
Producent: Shantou City Bear-Note Foodstuff 
Company, LLC
Adres: Budynek fabryki B2, Far East Industrial Park,
Brooktown North Village, Dragon Lake, Shantou City.
Telefon: 0754-86203278 85769568
Faks: 0754-86203060
Data przydatności do spożycia: 18 miesięcy
Miejsce produkcji: Shantou w prowincji Guadong
Strona internetowa: stxiongji.com
Data produkcji: 8.10.2013

[wiersz w przekładzie Wioletty Grzegorzewskiej z tomu widocznego powyżej: Xu Lizhi Nekrolog orzeszka ziemnego, Wydawnictwo Eperons-Ostrogi, Kraków 2017, str. 22]

Gotyk śląski

Maciej Bieniasz, Gotyk śląski, 1973

Maciej Bieniasz, Zielone okno, 1978

[Skany z katalogu wystawy Wprost. 1966-1986, która eksponowana była w Centrum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha (10.09.2016-08.01.2017), str. 268 i 278]

Z niczym porównać ani pomylić

Jerzy Kronhold

Płacz

Czy słyszeliście jak płaczą lisy

stłoczone w klatkach

zwłaszcza w nocy w lecie

po upalnym dniu w piątek gdy niesie się

głos i słychać akordeon na wiejskim

weselu śmiechy przy grillu

i odległe o wiele kilometrów buczenie

elektrowozu ciągnącego wagony

z Koszyc do Bogumina

lisy płaczą i nie można tego 

z niczym porównać ani

pomylić

[Wiersz z tomu widocznego powyżej, wydanego w 2014 roku i kupionego wczoraj w Taniej Książce na ulicy Grodzkiej (w drodze na obrony dyplomów w Akademii Fotografii) za 14 zł... Okładkowe zdjęcie autora pochodzi z archiwum Joanny Helander. Czytam od wczoraj tę książkę z dużą przyjemnością, znajdując raz po raz kapitalne teksty (wiersze Jerzego Kronholda słabo znałem do tej pory), utwierdzając się przy okazji po raz kolejny, że nowa fala jest dla mnie istotnym punktem czy też płaszczyzną odniesienia. Że pojawiający się w wierszach poetów tego nurtu (no tak, sami faceci...) wnikliwy ogląd realnego jest czymś unikalnym w rodzimej działalności artystycznej, co widać szczególnie, gdy robię sobie prasówkę, czytając artykuły zamieszczone w Szumie lub Dwutygodniku.]

Katarzyna Bojarska o albumie Konrada Pustoły

w Dwutygodniku. Da się?

Rewolucja w fotografii

[Aleksander Rodczenko, Parada sportowa. Dziewczęta z chustami, 1935. Zdjęcie nagrodzone w konkursie fotograficznym "Moskwa" w 1935 roku. Odbitka srebrowo-żelatynowa: 45 x 59,5 cm. Muzeum Moskiewski Dom Fotografii. 

Skan z katalogu świetnej wystawy Aleksander Rodczenko. Rewolucja w fotografii, która gościła w Muzeum Narodowym w Krakowie od maja do sierpnia 2012.

1935. Dwa lata po klęsce głodu na Ukrainie, rok po zabójstwie Kirowa, rok przed aresztowaniem Zinowiewa i falą największego terroru... Ciekawe jak potoczyły się losy dziewczyn z pierwszego szeregu? ]

Pani listonoszka chyba po raz pierwszy obdarzyła mnie dzisiaj uśmiechem...

...być może zresztą dlatego, że ja się do niej pierwszy uśmiechnąłem, zobaczywszy jaką przesyłkę trzyma pod pachą. Zamawiając te operę nie przypuszczałem, że takie niszowe wydawnictwo... Hiszpańska Glossa to jedna z moich ulubionych oficyn, wydających płyty z muzyka barokową. No i słucham teraz opery Marina Marais, której bohaterką jest kochanka Zeusa i matka Dionizosa (uśmiercona podstępnie przez zazdrosną Herę),  mając też w pamięci, że żona kompozytora - Catherine d'Amicourt - powiła mu dziewiętnaścioro dzieci...

...a materiał wyszedł dobry, zwięzły, a najważniejsze, że prawdziwy.

Serhij Żadan

Jewtuszenko

Ile to przy tej całej bieganinie

trzeba robić różnych 

głupot, kto by pomyślał.

Z samego rana dzwoni koleś,

mówi: stary, ratuj,

muszę mieć materiał, i to już.

No i masz, zamiast doprowadzić się

do jako takiego ludzkiego wyglądu,

wal, człowieku,

broń przyjaciół

przed codziennymi bolączkami.

Co to jest? - zapytał. Materiał -

mówię - pamięci Jewtuszenki.

A co, to już? - on na to.

Tak - mówię - wczoraj tu

w knajpie słyszałem. Albo na dworcu,

jak żeśmy tankowali. Wiesz, tam gdzie

całodobowy?

Tak, wiem - on na to. - Ech,

kurde, a ja dopiero co słuchałem

przez radio, jak przemawia. O inteligencji.

Albo o demokracji. - Pewnie jednak

o demokracji - mówię

po namyśle. Aha - zgodził się - 

o demokracji.

Wiesz - znowu zaczął po chwili -

czasem sobie myślę, że demokracja

to jedno wielkie gówno, cała,

rozumiesz, cała ta demokracja.

Był późny wieczór, staliśmy już

na dworcu pod całodobowym,

nie potrafiłem znaleźć kontrargumentu.

Nazajutrz rano koleś

znowu zadzwonił. A niech to -

powiedział zmartwiony. - Patrz, co za 

pech: okazuje się, że on jeszcze żyje,

dobrze, że rano sprawdziłem, bo

wkopalibyśmy się z twoim materiałem.

No, chwała Bogu - mówię. - Kto by

pomyślał. Co "chwała Bogu"?!

Mamy dziurę na szpalcie, musieliśmy

dać dwie krzyżówki. A my, sam wiesz,

nie jesteśmy gazetą od krzyżówek:

my

nie jesteśmy gazetą

od krzyżówek!

No, dobrze - mówię, kiedy 

się już uspokoił. To co, mam z

Materiał? - zamyślił zabrać

materiał?

Materiał? - zamyślił się.

Nie, niech zostanie u nas:

bo ile on tam jeszcze pociągnie,

a materiał wyszedł

dobry, zwięzły,

a najważniejsze, że 

prawdziwy.

[wiersz przekładzie Oli Hnatiuk i Adama Pomorskiego z tomu: Serhij Żadan Etiopia/Eфioiя, wydawnictwo słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2011, str. 101-105]

[Bohater wiersza Serhia Żadana umarł w tym roku (1 kwietnia). W maju 1995 trochę przypadkowo trafiłem w Moskwie do auli tamtejszej politechniki, gdzie miał miejsce poetycki spęd w rocznicę (o ile dobrze pamiętam) innej literackiej imprezy, jaka odbyła się w tym miejscu w czasie tzw. odwilży chruszczowowskiej. Wystrzelałem tam trzy rolki Delty 400... Jak ponownie uruchomię Coolpixa 9000, to może (kto wie?) coś z tego materiału zeskanuję? Jewgienija Jewtuszenkę, który też się tam produkował, zapamiętałem  jako niezłego showmana, świetnie panującego nad publicznością, którego kolejne przeczytane wiersze nagradzano burnymi apładismientami.]

Poezja za 14 zł

Musiałem coś załatwić dzisiaj w Akademii Fotografii (tzn. podpisać się pod dokumentem, który otwiera drogę do dyplomu Bartoszowi Dworskiemu i jego świetnemu projektowi Leningrad) i na Grodzkiej - jak zawsze - wstąpiłem do taniej książki, gdzie wydałem tytułowe 14 PLN.

Z powyższego zestawu na pierwszy ogień wybrałem wiersz - nieznanego mi wcześniej - Petra Halmay'a:

Petr Halmay

Widać stąd rzeką

Wiersz o matce

1.

Być może wtedy jeszcze

wszystko mogło potoczyć się inaczej...

Latarnie jak owoce

wolno huśtają się nad ulicą.

przy stole matka pisze list do siostry

w ich obcym ojczystym języku.

Duchota.

W głębokiej ciszy lipcowej nocy

słychać, jak wieczne pióro sunie po kartce

i cicho trzaskją

włosy dotknięte dłonią.

2.

Wychodzę z domu.

Na rogu niemieckie turystki

wybuchają głośnym, gardłowym śmiechem.

Karoserie aut jak resztki trylobitów...

W tym miejscu ulicę przecina główna aleja.

Druty nad torami zwisają jak pajęczyna,

światło na dachu taksówki

płynie samotnie między przystankami...

3.

Kiedy byłem mały,

latem czasami chodziła po mieście boso.

O swoich Węgrzech nie wspominała prawie nigdy...

Rzadko zaglądała do mojego pokoju.

Wieczorami nigdy nie miała czasu:

wtedy wciąż jeszcze mogła się podobać - 

nierozbijalny obraz...

I jeszcze ten język!

I właśnie to ma mi po niej pozostać?!

Widać stąd rzekę.

Pachołki na nabrzeżu niczym ludzkie głowy.

A gdzieś tam w praskich Holeszovicach

matka zaczyna kolejną stronę listu...

[wiersz w przekładzie Doroty Dobrew z tomu: Petr Halmay Tylne światła/Koncová světla, wydawnictwo słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2011, str. 63-65]

Natomiast Wojciech Wilczyk przedstawił...

Gdy szukałem ostatnio w sieci recenzji projektu Wojciecha Prażmowskiego biało-czerwono-czarna, dobry wujek Googiel wyświetlił mi link do tekstu z miesięcznika Czas Kultury, który owszem jest recenzją, ale wystawy Świat nie przedstawiony. Dokumenty polskiej transformacji po 1989 roku, kuratorowanej przez Adama Mazura i pokazywanej w Centrum Sztuki Współczesnej - Zamek Ujazdowski w 2012 roku. Czytając ów artykuł pióra Agaty Wdowik, znalazłem też fragment poświęcony mojej osobie:

Natomiast Wojciech Wilczyk przedstawił zdjęcia z niedokończonego projektu „Czarno-biały Śląsk”. Podczas objazdówki po górnośląskich miasteczkach rejestrował witryny małych sklepów w zubożałych dzielnicach. Ostatecznie zdjęcia wykorzystał z Krzysztofem Jaworskim do wyprodukowania w 2002 roku książeczki z jego wierszami i owymi śląskimi zdjęciami.

Zaledwie trzy zdania i same nieścisłości... Cykl Czarno-Biały Śląsk został ukończony i nawet doczekał się albumu wydanego przez Galerię Zderzak oraz Górnośląskie Centrum Kultury w Katowicach. Miało to miejsce w roku 2004. W drugim zdaniu użyte zostało słowo "objazdówka", jednak w nieznanym mi do tej pory znaczeniu (dr Agata Wdowik pracuje na Instytucie Polonistyki Stosowanej UW), więc aż zerknąłem do Słownika Języka Polskiego PWN, gdzie tłumaczy się go jako:

1. pot. «trasa objazdowa jakiegoś zespołu»

2. pot. «droga objazdowa»

3. pot. «wycieczka zagraniczna, której celem jest zwiedzanie»

Owszem, w 2001 roku sporo czasu spędziłem na jeżdżeniu po takich "śląskich miasteczkach" jak: Bytom, Chorzów czy Zabrze. Wreszcie w kwestii "wyprodukowania" z Krzysztofem Jaworskim "książeczki" Kapitał, to znalazły się w niej kadry z materiału zarejestrowanego podczas pracy nad Czarno-Białym Śląskiem, a nie te (kolorowe), które pokazano na Świecie nie przedstawionym...

Tekst napisany przez Agatę Wdowik jest ze wszech miar kuriozalny. Czytając go nie mogłem uwierzyć, że ten wylew ignorancji dopuszczono do druku w tak renomowanym jednak piśmie, jak Czas Kultury... W memoriale im. Karola Maliszewskiego Agata Wdowik spokojnie załapała by się do medalowej trójki w generalce.

Mały realizm

Pracując nad tekstem (za który już mi zapłacono) o obrazowaniu Zagłady... Właściwie to robiąc (nie mające końca) poprawki... Postanowiłem puścić coś w temacie (w sensie utworu otwierającego album, choć w temacie właśnie byłby raczej jakiś pretensjonalny utwór pasyjny, np. JSB...). AT100E daje radę, choć dźwięk z AT120E był wyraźnie miększy, co nie znaczy, że lepszy (chyba wolę jednak ten ostrzejszy). Ostra lampa na zewnątrz, więc odpuściłem sobie zdjęcia do końca tygodnia (zresztą na gałęziach ciągle zwisają te zielone, zasłaniając to i owo, co jest ważne w kadrze, więc raczej do końca miesiąca...). Taki to i mały realizm dzisiejszego dnia. Jak się rozprawię ze pewnym zdjęciem z tzw. Raportu Stroopa oraz nawiązującym do niego fragmentem prozy Jarosława Marka Rymkiewicza, będę zdecydowanie do przodu!