Justyna Sobolewska na swoim blogu w tygodniku Polityka pisze o książkach, które zrobiły na niej największe wrażenie w tym roku...

:)))

DOM W CENIE MIESZKANIA

[25/12/2017]

SKUP ZŁOMU

[24/12/2017]

Albo choćby Alleluja!

Miroslav Holub

ZWIĘZŁA UWAGA

O ZABIJANIU KARPI

Bierze się tłuczek

i nóż

i wali się

we właściwe miejsce, żeby nie podskakiwał,

bo jak podskakuje, to przeszkadza i zmniejsza zarobek.

A gapie już mrużą oczy, podziwiają ten spryt, to walnięcie,

już prawie do piekarnika sięgają. Już i folia gotowa

leży do zawinięcia. I dymi się z kominów.

Gwiazdka wygląda z okien, po ziemi blask ciągnie,

w beczułkach się pluska.

Takie jest prawo radości.

Tylko sobie myślę, czy karp to właściwe zwierzę.

Może o wiele lepsze byłoby takie zwierzę,

które by - wyciągnięte - położone - przytrzymane -

powiodło niebieskim okiem

na tłuczek, na nóż, na piekarnik, na papier,

na gapiów i na kominy,

na Gwiazdkę

I jeszcze prędko

Coś powiedziało. Na przykład:

To są moje najlepsze dni.

Albo:

Niebo gwiaździste nade mną, prawo moralne we mnie.

Albo:

A jednak się kręci.

Albo choćby

Alleluja!

[wiersz w przekładzie Mariana Grześczaka z książki: Miroslav Holub Wiersze, Świat Literacki, Izabelin 1996, str. 49-51.]

I byłby to kres państwa które wykorzystuje i prowadzi wojny

Egon Bondy

*     *     *

Człowiek od razu pojmuje

że pracujący muszą pracować żeby się najeść (i móc dalej pracować)

zatem wyjaśnianie robotnikom i urzędnikom

że podczas II wojny światowej produkowali dla Hitlera broń przeciw ZSRR

czy że dzisiaj produkują dla USA + ZSRR broń przeciw sobie i swoim dzieciom

to rzucanie grochem o ścianę

ba prosta demagogia

Ale jest warstwa wysoko wykwalifikowanych pracowników naukowych

uważających się za intelektualistów

(nie są to żadni inżynierowie na posyłki w fabrykach)

są to nauczyciele akademiccy

i są to artyści

i wszyscy oni spokojnie by się wyżywili robiąc co innego

I byłby to kres państwa które wykorzystuje i prowadzi wojny

Nie zrobią tego

i mówią

a) nie robimy nic złego

b) wykonujemy swoją pracę

c) jeśli nie będę tego robić ja zrobi to ktoś inny

d) muszę to robić aby została zachowana ciągłość kultury narodowej

e) narodu nie można pozbawić sztuki i wyższych uczelni

f) koniec końców moja praca nie jest aż tak ważna

g) moja praca jest po prostu konieczna

    z niej bierze się postęp

    i dobro społeczne

A wszystko to co mówią to kłamstwo

Tym kurwom chodzi tylko o forsę

[wiersz Egona Bondy'ego w przekładzie Anny Car przepisałem z antologii Czeski underground. Wybór tekstów z lat 1969-1989, Oficyna Wydawnicza ATUT, Wrocław 2008, str. 69]

MIĘSO JAKO METAFORA (14)

Jerzy Kronhold

*   *   *

w dniu wyborów

także na domu starców

powiewała biało-czerwona flaga

symbol nasze wiecznie młodej nadziei

biało-czerwonymi ustami

łykała zimne powietrze

wzdymała się jak widmo

niewidzialnego żołnierza

uwędzonego mięsa płat

[wiersz z tomu Oda do ognia (1982), przepisany z ksiązki: Jerzy Kronhold Wiersze wybrane, Wydawnictwo a5, Kraków 2014, str. 33]

(FOTOGRAFIA W SAM RAZ NA ŚWIĘTA)

Ze świetnej serii Sacrum Łuksza Knitera. Na wklejonym poniżej zdjęciu podziwiać możemy kościół pw. św. Franciszka i św. Klary w Tychach. Urzekła mnie tutaj (oczywiście oprócz kadru Łukasza) franciszkańska skromność tej budowli... Widoczne na fotografii wieże - każda o wysokości 45 metrów) - symbolizować mają gwoździe, którymi (według niepotwierdzonych przekazów) przybito do krzyża Jezusa Chrystusa. Wesołych Świąt!

[Łukasz Kniter, z serii Sacrum]

(WIERSZ W SAM RAZ NA ŚWIĘTA)

Z mojej książki Realizm (Wydawnictwo a5, Kraków 2017, str. 13):

GOSTKÓW (GISMANNSDORF)

Ruina ogrodzona jest siatką
z zardzewiałego drutu.

Główna nawa zdradza klasyczne proporcje,
choć portal i detale dzwonnicy pochodzą z późnego baroku.

Olchy i graby poprzerastały groby
na przyległym cmentarzu

(pomiędzy mogiłami chodzi się
depcząc strzaskane epitafia).

Prawdopodobnie teren ten wcześniej
otaczał niski mur,

z którego ostała się jedynie stela
z inskrypcją Familie Ulrich w zwieńczeniu.

dobrze nastrojone otoczenie

Co to u licha może znaczyć?

[11/12/12017]

SAMI SIĘ ZNAJDUJĄ

Ryszard Krynicki

Nie trzeba

Nie trzeba szukać,

sami się znajdują, niewolnicy,

skłonni sprawować władzę

jaką nad nami

może mieć tylko miłość

i śmiertelna choroba.

[Wiersz w sam raz na najkrótszy dzień roku (z tomu Niepodlegli nicości, Niezależna Oficyna Wydawnicza, Warszawa 1988, str. 77), w którym po podpisie Prezydenta III RP pod ustawami o KRS i Sądzie Najwyższym skończy się w tym kraju demokracja.]

Henrik Saxgren "Bus fra Bagdad"

W końcu dotarł do mnie album (Dzięki Gregor za prezent!!!). Pisałem kiedyś (pięć lat temu...) o tym projekcie, no i mam teraz podsumowującą to przedsięwzięcie książkę, opublikowaną w 2012 roku w duńskim wydawnictwie Gyldenal (he he he, jak wpisałem do ichniejszej wyszukiwarki nazwisko autora, program zapytał czy może chodziło mi o "satyren"). Przez te pięć lat nikt w Polsce o serii Saxgrena nie napisał (wyłączając mojego blogowego posta), no bo po co komentować takie dokumentalne projekty fotograficzne ze społecznym przesłaniem, w dodatku jeszcze o imigrantach... Fotografując kierowczynie i kierowców kopenhaskich autobusów, którymi są najczęściej przybysze z różnych stron świata, Saxgren starał się zaprezentować te osoby w rodzinnym gronie, pokazać więzi jakie łączą ludzi, niezależnie od kręgu kulturowego z jakiego się wywodzą czy wyznawanej religii. I to mu się - jak myślę - udało, jakkolwiek można postawić pytanie, czy tego typu aktywność artystyczna i społeczna mogą kogoś przekonać do zmiany zdania wobec ludzi, których traktuje jako "obcych"? Obawiam się, że na gruncie polskim takie przedsięwzięcie poniosłoby spektakularną klapę, być może zresztą też dlatego rodzimi komentatorzy wydarzeń artystycznych o Saxgrenie milczą... 

Inside Poland

To tytuł albumu Marian Schmidta, który jest pokłosiem tegorocznej wystawy, jaka miała miejsce w Domu Spotkań z Historią w Warszawie. Książka prześwietna (zapewne gdzieś o niej napiszę na papierze), zaś widoczne poniżej zdjęcie wykonane zostało podczas pierwszomajowego pochodu w Warszawie w 1977 roku. Jak należy przypuszczać, uczucia widocznych na fotografii kolejarzy względem Leonida Breżniewa (ówczesnego I sekretarza Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego, obecnego na transparencie za ich plecami), były równie szczere i gorące, jak leśników zwiezionych niedawno autobusami z całego kraju na wiec poparcia dla Ministra Środowiska Jana Szyszki... 

[Marian Schmidt Inside Poland, str. 22]

OSIEDLE POWSTAŃCÓW

[Łomianki, ul. Jedności Robotniczej, 17.12.2017]

Słynne graffiti z Łomianek na niezdekomunizowanej jeszcze ulicy (jak w ogóle może funkcjonować jedność robotnicza w kraju o neoliberalnym ustroju, którego jednym z filarów jest brak tejże?). Jak wszyscy wiedzą, w pierwszej kwaterze tego muralu pojawiło się pierwotnie przedstawienie powstańców warszawskich, dla którego wzorem była fotografia, owszem wykonana w czasie tego powstania, lecz przedstawiająca esesmanów ze... słynnego pułku specjalnego SS "Dirlewanger". Niemal momentalnie zrobiła się z tego chryja, huczał o tym facebook, pisały o tym gazety i portale internetowe, więc na murze doszło do korekty, a potem do jeszcze jednej, ponieważ widoczny za plecami małego powstańca żołnierz celował pierwotnie z pistoletu w jego głowę (tu znowuż inspiracją był kadr z radzieckiego filmu wojennego...). 

Wojny w naszym życiu

[Wiersz ze strony 121 już gościł na hiperrealizmie, ale w tłumaczeniu Juliana Kornhausera z książki Lament nad Sarajewem.]

W tym państwie

W księgarni Ha!artu w Bunkrze Sztuki taki skarb za jedynego piątala...