(w nozdrzach tamten dym tamta krew)

Wiktor Woroszylski

Przygody i podróże

Tyle zachwytów przypływów odpływów

Spieniona fala czasu w bezbrzeżnym gdzie indziej

Chwytający za kolana kaleka Bejrut

Chwytający za serce słodkie Suchumi

Chwytająca za krtań Karaganda kolczasta

Miedzy Scyllą a Charybdą

w barze chybotliwego statku Transylwania

towarzysz podróży leczy moje mdłości koniakiem

W wielkiej elektronicznej zabawce frankfurckiego lotniska

przesiadam się z nieśmiałego pasażera economy class

w wybuchającego śmiechem po hiszpańsku

skośne oko wstawiającego w aparat Canon

kupującego pewność siebie w strefie wolnocłowej

podglądacza i chwalcę chylącego się wieku

Warstwy cywilizacji:

chłopi spod Żytomierza

kaukascy jeńcy wojenni Bałtowie

zapadający się w ziemię nieskończone pochody ludów

z pobożnym śpiewem wdzierają się w mury meczetu stalle Kordoby

W Neapolu łobuz na motocyklu

wyrywa damie torebkę tłusty cywil w kwesturze

wskazuje górę torebek istny Oświęcim

W szarym deszczu pod Waterloo na polu klęski i chwały

przeziębiony pociągam nosem

W hoteliku na rue du Sommerrard wyziewy z umywalki

i rozpacz emigranta którym nie jestem

Na Alt Moabit 21/22 pijani żegnamy się z przyjacielem

na chwilę na zawsze

Ziemia Europy Azji pali się pod stopami

nie czuje żaru

I nie wiem czyj głos nie pozwala mi spojrzeć za siebie

kiedy opuszczam Dubrownik

Deutschland. Ein Wintermärchen

                                                  E.K.

W przezroczystym wietrze od Renu

gęstnieje poczucie śniegu

na ulice wychodzi świąteczny las

dzwoni świeci

mali Mikołajowie przytupują w igliwiu

Młoda kobieta

patrzy przez okno

na Smoczą Skałę

nad nią czarne opary

winy

w nozdrzach tamten dym tamta krew

Staje w progu pokoju gdzie

jasny chłopiec

z jasną dziewczynką

na cztery ręce

ćwiczą pieśń o pasterzach

I ja

przechodzień

uciekinier ze strasznej baśnie

błagalnie zagradzam drogę:

na te słabe ramiona

jeszcze nie

jeszcze nie

[Z książki: Wiktor Woroszylski, Wiersze 1954-1996, Wydawnictwo a5, Kraków 2007, s. 328-329 i 299-300.]

Kluczowa revisited

[Pałac w Kluczowej, 12.01.2019]

Powinienem się też zająć tymi pałacami, ale nie mam czasu... Może w przyszłym roku? Rok temu - dokładnie 9 stycznia - też byłem w Kluczowej i fotografowałem ten obiekt. Nie wygląda na to, żeby coś się w jego statusie zmieniło.

(osuwisko, suchotrawy, czas)

Paul Celan

SPRAWOZDANIE Z LATA

Ten już nienachodzony, ten

ten obchodzony dywan tymianku.

Pusta linia, ukośnie

przeciągnięta przez wrzośce bagienne.

Nic, niesione do wiatrołomu.

Znów spotkania z

oddzielnymi słowami, jak:

osuwisko, suchotrawy, czas.

SOMMERBERICHT

Der nicht mehr beschrittene, der

umgangene Tymianteppich.

Eine Leerzeile, quer

durch die Glockenheide gelegt.

Nichts in der Windbruch getragen.

Wieder Begegnungen mit

vereinzelten Worten wie:

Steinschlag, Hartgräser, Zeit.

[Z książki: Paul Celan, Psalm i inne wiersze, Wydawnictwo a5, Kraków 2013, s. 136-137, przekład Ryszarda Krynickiego.]

(Nieubłaganie i cierpliwie nadchodzi ból)

Janina Katz


Zdanie

Zdanie powiedziane w złości
- wiele lat temu.
Było dwóch świadków,
jeden umarł.
Teraz mamy tylko siebie
- powiedziało do mnie zdanie.


Bez tytułu

Siedzę tu
bez pytania.
bez odpowiedzi
bez tytułu.

Moja lewa dłoń
od dawna
już wie
czego nie robi
prawa.

Ciało powierzyło duszy
wszystkie tajemnice.

Tylko umarli
nie chcą odejść.


Izrael

O zachodzie słońca
spełnia się 
wątpliwa słodycz dnia.

Nieubłaganie i cierpliwie
nadchodzi ból.


[Dalej czytam Powrót do jabłek, wiersze (w przekładzie Bogusławy Sochańskiej) pochodzą ze stron: 63, 109 i 134]

(Nie ma mnie na tej pożółkłej rodzinnej fotografii)

Janina Katz

Fotografia

Nie ma mnie na tej pożółkłej

rodzinnej fotografii.

Ale jest moja matka

ze swym jak zawsze porywającym uśmiechem

i czarnymi warkoczami,

wygląda jak Cyganka.

Jej śliczna siostra 

i brat 

- drobna postać,

krucha wesołość - 

też jest z nimi.

Brak mojego ojca.

Dziadkowie,

eleganccy i majestatyczni

- każde na swój sposób -

też są.

Mam do nich dołączyć 

za jakieś dwadzieścia lat.

Mój ojciec zrobił to

kilka lat wcześniej.

Wszystko wygląda tak normalnie,

jak to tylko możliwe.

Tło i pierwszy plan 

obojętne.

Dodam tylko,

że promieniej z nich dobre samopoczucie

i solidny,

lecz niekrzyczący

dobrobyt.

Czas:

pomiędzy dwoma wojnami.

Możliwe, 

że los

potraktował fotografa

łagodniej

niż jego uśmiechniętych modeli.

Mnie samej

się udało.

Mam przynajmniej fotografię

i poukładane 

życie.

Ale także niewzruszoną

wiarę

w uzdrawiające działanie

epiki.

[Wiersz w przekładzie Bogusławy Sochańskiej (z języka duńskiego) z książki: Janina Katz, Powrót do jabłek, Biblioteka Śląska, Katowice 2011, s. 61-62. ]

nieznany dworzec / an unknown station

Wernisaż wystawy pod tym tytułem oraz premiera książki Joanny Helander i Arkadiusza Goli już za niespełna dwie godziny w bibliotece na dworcu kolejowym Ruda Śląska - Chebzie, a ja od wczoraj jestem szczęśliwym posiadaczem tego albumu. Ponieważ miałem przyjemność oprowadzać Joannę oraz Bo Persona po naszej wystawie (Widok zza bliska) w Muzeum Etnograficznym w Krakowie. Dzięki za wizytę!

Album z miłą dedykacją od Joanny, jakkolwiek w kwestii inspiracji, to przebiegały one zdecydowanie silniej w drugą stronę. Bez jej zdjęć Rudy Śląskiej, które po raz pierwszy zobaczyłem w numerze pisma NaGłos w latach dziewięćdziesiątych, nie byłoby Czarno-Białego Śląska... To było wtedy dla mnie najważniejsze odniesienie.

Więc kiedy zacząłem pracę nad tym cyklem, niejako automatycznie udałem się do Rudy Ślaskiej i fotografowałem miejsca, które znałem ze świetnych zdjęć Joanny. Także te, widoczne na rozkładówce poniżej (oba obiekty od już od dawna nie istnieją). Tyle wspomnień i wzruszeń...

POMIESZCZENIA I OGRODY (PULVIS ES ET IN PULVEREM REVERTERIS)

Mediolan, Cimitero Monumentale, Il Tempio Crematorio, 19/01/2019

[Żałuję, że nie wziąłem statywu (1000 ASA to jednak zbyt wiele, jak na duże powiększenia)... A także czegoś szerszego (Irixa), niż 20mm...  Mój Manfrotto 055 nie zmieściłby się jednak do bagażu podręcznego, co oznacza, że powinienem pozyskać coś, co wejdzie do małej walizki i zbytnio jej nie obciąży. Różne rzeczy powinienem nabyć, ta lista ciągle się wydłuża...]

POMIESZCZENIA I OGRODY (III)

Mediolan, Cimitero Monumentale, krematorium (Il Tempio Crematorio), 19/01/2019

Dzisiaj rano o 08:19... 

Obiekt z roku 1876, pierwszy taki w Europie.

POMIESZCZENIA I OGRODY (II)

Berlin, Krematorium Wedding (31/12/2018)

Wybudowany w latach 1909-1910 obiekt (pierwszy w Berlinie, a trzeci na terenie dawnych Prus) nie pełni już pierwotnej funkcji. W jego wnętrzu mieści się obecnie instytucja o nazwie Silent Green Kulturquartier.

Sons of Kemet YOUR QUEEN IS A REPTILE

Info o płycie/zespole wrzucił Łukasz Kniter na swojego bloga, odsłuchałem, zachwyciłem się i od razu zamówiłem. Warto!

(sami się znajdują, niewolnicy)

Ryszard Krynicki


TO ZROZUMIAŁE

To zrozumiałe, 
że oprawca i siepacz
niezależnie od postępu
w ich nieludzkiej profesji,
czasami muszą się ciężko napracować,
aby dobrze wykonać swoje zmienne obowiązki

ale to jeszcze nie powód, żeby od nas oczekiwać
wyrozumiałości dla takiej pracy, podziwu, współczucia

czy wręcz - poczuwania się do współodpowiedzialności


NIE TRZEBA

Nie trzeba szukać,
sami się znajdują, niewolnicy,
skłonni sprawować władzę
jaką nad nami

może mieć tylko miłość
i śmiertelna choroba

[Całkowicie nieprzypadkowo wybrałem dzisiaj te dwa wiersze Ryszarda Krynickiego, pochodzące z tomu Nasze życie rośnie (Wydawnictwo ABC, Kraków 1981, s. 45), w dniu śmierci prezydenta Gdańska Pawła Adamowicza, brutalnie zaatakowanego przez nożownika podczas finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Masz się z czego cieszyć podła zmiano...]

Ambient (III)

Berlin, Friedhof Baumschulenweg - awers (30/12/2018)

Ambient (II)

Berlin, Friedhof Baumschulenweg - rewers (30/12/2018)

WIZJE 1/2019 (4)

A w tej najnowszej edycji sieciowego pisma, pod przewodnim hasłem "mniej" i pod redakcją Rafała Wawrzyńczyka, pięć moich tekstów. Które być może (z pewnością) znajdą się w nowej książce. Mam 33 kawałki, ale z pewnością (być może?) coś odpadnie, a coś dołączy, uwzględniając (zazwyczaj) rozciągnięty w czasie proces wydawniczy. Bardzo się cieszę, że prezentacji towarzyszy zdjęcie Andrzeja Tobisa z podziwianego przeze mnie cyklu AZ. Mam taki plan, żeby jego fotografia pojawiła się też na okładce nowej książki (jeżeli ją w ogóle wydam, tzn. zdecyduję się na taką akcję?), Andrzej w każdym razie wstępnie się zgodził.

Ambient

Rogoźnica, Muzeum Gross Rosen (07/01/2019)

Podczas uskuteczniania tego wpisu, niejako w kontrapunkcie, słuchałem sobie koncertów a cinque (op. 9) Thomasso Albinoniego. Mam trochę analogowych płyt z repertuarem weneckiego kompozytora, tyle że głównie w wykonaniu zespołu I Musici, a nie The Academy of Ancient Music pod dyrekcją Christophera Hogwooda. Wspomniany cykl kompozytor dedykował Maksymilianowi II Emanuelowi, elektorowi bawarskiemu, być może zresztą utwory te powstały podczas gościnnego pobytu na elektorskim dworze w 1722 roku. W obozach koncentracyjnych funkcjonowały orkiestry, które grały dla więźniów idących do (lub wracających z) pracy, nie tylko utwory marszowe, ale też klasykę, np. Bacha.