Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Bertolt Brecht. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Bertolt Brecht. Pokaż wszystkie posty

wtorek, 9 czerwca 2026

W mrocznych czasach

Tekst niemal sprzed stu lat... Na czerwcówkę zabrałem ze sobą trochę książek do czytania, m.in. tom Brechta w przekładach Ryszarda Krynickiego. I z widocznym poniżej wierszem skojarzył mi się jakoś post na tym parszywym portalu firmy Meta (żałuję, że nie zrobiłem screena), anonsujący konkurs poetycki, na który zgłoszono jakieś ponad trzysta pięćdziesiąt książek wydanych w 2025 roku... Nie pamiętam już jak się ten chellenge nazywał? "O nieświeży oddech Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego czy też "O bursztynowy płomyk sprutego spawacza", ale ta liczba zgłoszonych tomów (prawie jak ilość dni w kalendarzowym roku!), w tym przepięknym kraju, gdzie liczba osób czytających poezję nie przekracza w porywach tysiąca, no może półtora?!

środa, 31 stycznia 2024

[Co przygnało tutaj tych zmarłych]

Cieżko się czyta tę antologię... Niemal sami faceci (18+2) i te nieznośnie dydaktyczne (akademickie) komentarze Tadeusza Nyczka. Nie mniej jednak można znaleź w tej książce ciekawe momenty. Do których z penością da się zaliczyć wiersze Krzysztofa Karaska. Np. wklejony poniżej (czy ja go tutaj kiedyś już nie cytowałem?). Nieważne, ważne, że w tekście tym Karasek mimowolnie lub całkiem świadomie (obstawiam to drugie) nawiązuje do znanego wiersza Alena Ginsberga Nad grobem Apolinaire'a. Także przy Chausseestrasse, ale 30 numerów dalej od centrum miasta znajdują się budynki Bundesnachrichtendienst (Federalnej Służby Wywiadowczej). Między tymi dwoma lokalizacjami mieszkali kiedyś w Berlinie moi przyjaciele Asia i Mariusz Bednarscy, ale to już zupełnie inna historia (w tamtym czasie szpiegowskiej dziupli tam jeszcze nie było).

wtorek, 5 grudnia 2023

niedziela, 12 listopada 2023

Teraz więc mur rozwalcie!

Był sobie pomnik marszałka Iwana Stiepanowicza Koniewa, m.in. dowódcy II Frontu Ukraińskiego, którego oddziały wzięły udział w wyzwoleniu Krakowa w 1945, ale także oficera dowodzącego wojskami radzieckimi, które pacyfikowały powstanie na Węgrzech w1956.
Monument wbudowano w 1987 i długo nie postał.
Władze miasta miały z pomnikiem problem, bo nieznani sprawcy ciągle malowali prawą dłoń Koniewa na czerwono.
W 1990 zdemontowana figura marszałka odbyła podróż do ZSRR do obwodu kirowskiego (zdaje się, że do wsi, gdzie się urodził).
Cokół jednak pozostał, stał sobie, zarastał zielskiem i niszczał.
Po agresji Rosji na Ukrainę grupa aktywistów z inicjatywy europosła KO Bogusława Sonika pomalowała go w barwy flagi ukraińskiej.
Jak się należało spodziewać, niemal od razu na cokole pojawiły się antyukraińskie napisy, przywołujące rzeź wołyńską i wyrażające chęć powrotu Lwowa do Polski.
Zostały zamalowane, po czym pojawiły się nowe i te zostały zamalowane, i tak kilka razy.
Ich stylistyka oraz semantyka wskazywała na kibiców piłki nożnej - jak się należało domyślać - fanów Wisły Kraków.
Kilka miesięcy temu cokół przemalowano w polskie barwy narodowe.
Widoczny w prawym dolnym rogu akronim WZG, to swoisty podpis kibicowskiej grupy, który w rozwinięciu znaczy "Wisła Zabierzów Graffiti".
Początkowo myślałem, że to skrót od "według zasad gramy" albo, że chodzi o pewną ekipę hip-hopową.
Kolor żółty i niebieski powoli wyłażą spod czerwien ibieli, jak w pewnym wierszu Beretolta Brechta...
Tekst ten jednak nie wszedł do tomu Elegie bukowskie i inne wiersze, zbioru brechtowskich przekładów Ryszarda Krynickiego, które rok temu opublikowało wydawnictwo a5. 

środa, 26 października 2022

(Choć kradną żołd, nadstawia łba)

Zasadniczo rymowane wiersze Bertolta Brechta nie bardzo mi wchodzą, aczkolwiek czynię wyjątek dla songów z jego spektakli teatralnych. Pieśń Matki Courage przetłumaczył Robert Stiller. Opublikowane w 1980 roku przez Ludową Spółdzielnię Wydawniczą Poezje wybrane Brechta momentalnie zniknęły z półek księgarni i były bardzo poszukiwany tomem serii Biblioteka Poetów. Piosenka, pieśń, song, wiersz, bardzo na czasie...

środa, 10 sierpnia 2022

SŁUSZNY CZYN / Dobry uczynek

Na wakacje w Umbrii zabrałem ze sobą m.in. Elegie Bukowskie i inne wiersze (Wydawnictwo a5). Tom przeczytałem kilka razy do dechy do dechy. Warto spojrzeć wstecz do wydania z 1980 roku (Niezależna Oficyna Wydawnicza) i doświadczyć jak zmieniły się przekłady Ryszarda Krynickiego.

sobota, 28 maja 2022

(żadna opresja nie jest wieczna)

Tytułowe miejsce jest mi dobrze znane. Nieopodal w samotnie stojącej kamienicy (w bliskim sąsiedztwie muru rozdzielającego w czasach NRD i RFN wschodnią część miasta od zachodniej) mieszkali kiedyś moi berlińscy przyjaciele i byłem tam po raz pierwszy chyba pod koniec ubiegłego wieku. A więc, niespełna dwadzieścia lat po autorze wiersza (pochodzi on z tomu Prywatna historia ludzkości, wydanego w 1979 roku), za który jednak nie dałbym sie pokroić, jakkolwiek wywołał on to wspomnienie. Sporządzona przez Tadeusza Nyczka antologia poezji nowofalowej, to dziwna książka... Po dwudziestu ośmiu latach od publikacji, wybór ten niestety słabo się broni.

czwartek, 26 maja 2022

(Już ich nie trzeba poprawiać)

Ciekawa koincydencja, tom brechtowskich przekładów Roberta Stillera ukazał się w serii Biblioteka Poetów Ludowej Spółdzielni Wydawniczej w tym samym 1980 roku, co Elegie Bukowskie i inne wiersze przetłumaczone przez Ryszarda Krynickiego. Z tym, że książka przygotowana przez Krynickiego wyszła w drugim obiegu.

środa, 25 maja 2022

(argument dla owadów ale nie dla ludzi)

Podobno Bretolt Brecht uważał Adama Ważyka za jednego z największych poetów XX wieku. Być może po lekturze Poematu dla dorosłych, który znał z filologicznego tłumaczenia Konrada Swinarskiego. Ale ten ważny tekst, to niejako zapowiedź rewelacyjnych wierszy, które napisał później, po śmierci autora Elegii Bukowskich (tomy: LabiryntWagon i Zdarzenia).

poniedziałek, 23 maja 2022

Der Blumengarten

Przekład wiersza Bertolta Brechta Ogród kwiatowy w tomie Elegie Bukowskie i inne wiersze (a5) pojawia się też w tomie Wiersze wybrane z 1954 (Czytelnik). No to popatrzmy co z tekstu widocznego poniżej, zrobili Włodzimierz Lewik oraz Ryszard Krynicki oraz kto jest bliżej oryginału?

Der Blumengarten
 
Am See tief zwischen Tann und Silberpappel
Beschirmt von Mauer und Gesträuch ein Garten
So weise angelegt mit monatlichen Blumen
Dass er vom März bis zum Oktober blüht.
 
Hier in der Früh, nicht allzu häufig, sitz ich
Und wünsche mir, auch ich mög allezeit
In den verschiednen Wettern, guten, schlechten
Dies oder jenes Angenehme zeigen.
 
 

Dlaczego (pomijając inne kwestie) Włodzimierz Lewik z jodeł zrobił sosny? Bo bardziej pasowały mu do morza, niż do jeziora? ;-)

niedziela, 22 maja 2022

(Pluskwy)

Jak wiadomo - Włodzimierz Majakowski targnął się na swoje życie. Ale żeby NKWD nie miało wątpliwości, że to samobójstwo, dla pewności strzelił sobie w głowę trzy razy... Молодец!

[W przekładzie Ryszarda Krynickiego]

środa, 18 maja 2022

(Zasłużony Morderca Narodów)

Ryszard Krynicki - tłumacz tego wiersza Bertolta Brechta - pisze, że jest to jeden z czterech tekstów, które powstały w lipcu 1956, jako rodzaj reakcji na referat o kulcie jednostki i zbrodniach Stalina, wygłoszony przez Nikitę Chruszczowa podczas XX zjazdu KPZR. No cóż, widać trochę (może nawet więcej, niż trochę), że jest napisany z pozycji ex-wyznawcy... W tymże 1956 roku Brecht przetłumaczył też na niemiecki (korzystając z filologicznego przekładu Konrada Swinarskiego - swojego asystenta) Poemat dla dorosłych Adama Ważyka, którego uważał - podaję za przypisem Krynickiego - za jednego z największych poetów dwudziestego wieku. 

niedziela, 6 marca 2022

Teraz więc mur rozwalcie

Sankt Petersburg (zdjęcia z Facebooka)

Jak to leciało u Bertolta Brechta? Oczywiście tekst powstał w zupełnie innych realiach historycznych/politycznych... Ale jak widać, mechanizm każdej tyranii działa na zbliżonych zasadach.

czwartek, 14 października 2021

(Kto smażył ucztę zwycięzcom?)

Już niebawem w Wydawnictwie a5 pojawi się wznowienie Elegii Bukowskich i innych wierszy w tłumaczeniach Ryszarda Krynickiego (mam nadzieję, że będzie to wydanie rozszerzone). A tymczasem stary przekład Stanisława Jerzego Leca z książki wydanej sześćdziesiąt siedem lat temu.

poniedziałek, 30 sierpnia 2021

(Większa jest odwaga tego, kto odmawia wykonania rozkazu)

Wydawnictwo a5 anonsuje na listopad* wznowienie tomu Bertolta Brechta Elegie Bukowskie i inne wiersze w przekładach Ryszarda Krynickiego. Po raz pierwszy książka ukazała się nakładem Niezależnej Oficyny Wydawniczej w roku 1980. Świetnie, że wkrótce dojdzie do reedycji tej publikacji i mam nadzieję, że będzie ona zawierać nieco więcej tekstów, niż tom sprzed czterdziestu jeden lat.

* Muszę uprzedzić, że główna treść tej zapowiedzi dotyczy książki Anda Rotenberg i przyjaciele: kuchnia towarzyska i uczuciowa. Proszę się jednak nie zrażać, informacja o tomie Brechta znajduje się pod koniec tekstu.

środa, 28 kwietnia 2021

Dziś dwie pochwały

od Bertolta Brechta (Wiersze wybrane, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1954). Z dedykacją dla posłów naszej Lewicy włażących w dupę Zjednoczonej Prawicy.

sobota, 29 sierpnia 2020

(Wszystko inne byłoby zbyt gorzkie)

[I znowu Bertolt Brecht z tomu Elegie Bukowskie i inne wiersze. Przekład Ryszarda Krynickiego. Książkę wydała w 1980 roku NOWa. Skan ze s. 15. Mam nadzieję, że Ryszard Krynicki w końcu opublikuje ponownie swoje tłumaczenia Brechta (zapewne przejrzane i poprawione), np. w Wydawnictwie a5.]

czwartek, 20 sierpnia 2020

(Stopniowo opróżnia się teatr, zwiotczała kiszka)

Bertolt Brecht

Już po przedstawieniu

Już po przedstawieniu. Po występku. Stopniowo
Opróżnia się teatr, zwiotczała kiszka. W garderobach
Spłukują pot i szminkę zwinni sprzedawcy
Wymieszanej naprędce mimiki, zjełczałej retoryki. Wreszcie
Gasną światła, które ujawniały tę żałosną 
Fuszerkę, i w półmroku zostawiają piękną
Nicość na męczonej przedtem scenie. Na pustej
Lekko jeszcze śmierdzącej widowni siedzi poczciwy
Dramatopisarz i niesyty usiłuje
Przypomnieć sobie.

[Wiersz w przekładzie Jakuba Ekiera z książki Cały ten Brecht, wydanej w 2012 roku przez Biuro Literackie.]


poniedziałek, 17 sierpnia 2020

WIELU JEST ZA PORZĄDKIEM

[Bertolt Brecht w przekładzie Ryszarda Krynickiego z książki (wielokrotnie tu przywoływanej) Elegie Bukowskie i inne wiersze. Przywoływanie wierszy z tego tomu będziemy kontynuować.]