Kolonia Robotnicza Przyszłość

[Sosnowiec (Dańdówka) - Kolonia Robotnicza Przyszłość - ul. Wojska Polskiego - 24.03.2026]

Kolonia Robotnicza Przyszłość taka informacja znajduje się na emaliowanej, mocno zardzewiałej tabliczce, przytwierdzonej do bocznej ściany domu pod numerem 215. Takich budynków - nazywanych "domkami francuskimi" - było kiedyś więcej przy ul. Wojska Polskiego, a także przy ul. Romualda Trauguta. W książce Michała Bulsy o patronackich osiedlach robotniczych (tom II. dotyczący Zagłębia Dąbrowskiego, Ziemi Rybnickiej i Ziemi Wodzisławskiej) nie ma żadnej informacji o tej kolonii. Ja trafiłem na nią przypadkowo, kiedy jadąc z Mysłowic ul. Orląt Lwowskich, skręciłem na rondzie Solidarności w Sosnowcu w lewo, w ul. Wojska Polskiego, która prowadzi do Dańdówki.

Mysłowice, Piossek

  [Mysłowice - Piossek - ul. Boliny - 24.03.2026]

Wczorajszy dzień był taki sobie, trochę chmur (wysoki pułap), ale niezbyt gęstych, więc co jakiś czas wyłaziło zza nich słońce. Nie mniej jednak temu i owemu udało mi się zrobić zdjęcia, jakkolwiek musiałem zmienić marszrutę po Górnym Śląsku. Powoli, bardzo powoli, zbliżam się do wyczerpania listy obiektów do sfotografowania.

Nie wiem, czy wiecie, ale w estońskiej Narvie proklamowana została właśnie "Narvska Republika Ludowa", na razie tylko w sieci, ale pamiętając działania Rosji z 2014 roku, można się zacząć obawiać, że jest to preludium do działań kinetycznych czy też wycieczek zielonych ludzików na zachodnią stronę rzeki Narvy. Co oznacza po prostu konflikt państw NATO z Rosją (być może bez udziału USA rządzonych aktualnie przez ekipę pomarańczowej nadziei białych...). Co oznacza ni mniej, ni więcej koniec świata, w którym żyjemy.

Kolonia Werdon

[Ruda Śląska (Wirek) - Kolonia Werdon - ul. 1 Maja 256, 258]

 

Donald Trump nie spadł nam z nieba

Książka wejdzie do sprzedaży akurat dzień moich imienin :) Świetnie się stało, że świadectwa Charlesa Reznikoffa w dużym wyborze trafią do polskiego czytelnika. Chociaż sądowe akta, na których opierał się poeta konstruując te epickie recytatywy, dotyczą lat 1885-1915, to opisane w utworach sytuacje, obecna w nich skala bezsensownej przemocy i zbrodni, spokojnie mogą się odnosić także do współczesnych realiów Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. Donald Trump nie spadł nam z nieba... 

Kolonia Rospontowa

[Chrzanów - Kolonia Rospontowa - 20.03.2026]

 
Kolonia Rospontowa powstawała od 1920 roku dla robotników fabryki lokomotyw FABLOK.

Gniezno

[Gniezno - ul. Grzybowa 28 - maj 2003]

 

Nawet udało mi się zidentyfikować to podwórko. Na pierwszy rzut oka ten krajobraz miejski wygląda bardziej na zabór rosyjski, niż pruski. A to przecież pierwsza stolica Polski...

The Shadow-Line (2)

[Upper Silesia - 2004]

The Shadow-Line

[Upper Silesia - 2004]

 

Hommage à Jeff Brouws

[Stożne - stacja PKP - 2003]

 
Jeszcze nie kupiłem Silent Monoliths, ale mam w planach.

NIECH MOC BĘDZIE Z NAMI

[DK-44 - 2002]

 

PEJZAŻ POLSKI

[w drodze z Suwałk do Sejn - 2003]

 

Tak mi się ten kadr skojarzył z ostatnim wetem domniemanego i niepoliczonego Pana Prezydenta... Już w 2003 roku, tuż przed przyjęciem do Unii Europejskiej i pięć lat po wejściu do NATO naród polski dobrze wiedział. Więc domniemany i niepoliczony Pan Prezydent postanowił sięgnąć do najgłębszych pokładów patriotyzmu narodu polskiego. Powiedzieć, że chce mi się rzygać po wysłuchaniu jego ostatniego orędzia, to nic nie powiedzieć (powiedzieć należałoby, że jego weto sprawie programu SAFE to najzwyklejsza zdrada stanu). 

W 2003 razem z Krzysztofem Jaworskim wybraliśmy się do Suwałk, gdzie w galerii PAcamera pokazywane były zdjęcia, jakie weszły do naszej wspólnej poetycko-fotograficznej (albo fotograficzno-poetyckiej) książki Kapitał, zaś podczas wernisażu Krzysztof czytał swoje wiersze. Przeglądam ostatnio skany panoram sprzed dwudziestu trzech lat i widzę jasno, że powinienem był wtedy fotografować więcej w tym formacie (więcej w ogóle).

Byłem na wsi, byłem w mieście

byłem kiedyś nawet w Gnieźnie.

Wszystko chuj... 

[Gniezno - maj 2003]

O ja wam mówię wszystko chuj!

(szczególnie w piątek trzynastego)

Osiedle Ruczaj-Zaborze

[Kraków - osiedle Ruczaj-Zaborze - ul. Gen. Stefana Grota Roweckiego]

W 2004 roku miałem taki plan, żeby używając aparatów panoramicznych (Horizona i XPana) fotografować polskie realia. Projekt miał się nazywać... Słownik polsko-polski i nawet trochę filmów wtedy naświetliłem na peryferiach Krakowa i Sosnowca. Sprawę szybko zarzuciłem, a wymyślony tytuł użyłem dziesięć lat później do projektu o "patriotycznych" grafach. Kiedy teraz patrzę na te klatki, to żałuję, że byłem wtedy tak powściągliwy i nie fotografowałem więcej... Widoczne na zdjęciu miejsce wygląda teraz tak. W kwestii widocznych na stacji trafo napisów nic się nie zmieniło. Kolejne pokolenia mieszkańców tego kraju wyrażają na murach chęć je*ania policji i Żydów (w Krakowie przede wszystkim Żydów).

 

Łaziska Górne

[Łaziska Górne - kładka nad torami prowadząca do ul. Zwałowej - 17.10.2003]

Fascynuje mnie hałda widoczna w lewej części panoramy. To efekt działalności Kopalni Węgla Kamiennego Bolesław Śmiały i jej poprzedniczek, które funkcjonują tutaj do 1779 roku (sama hałda powstawała w latach 1912-1998). Wzniesienie to o nazwie Skalny fotografowałem wielokrotnie, ale nigdy nie wpadłem na pomysł, żeby wejść na  jego szczyt, tak jak zrobił to Maciej Rawluk (czego efekty widać w jego zarzuconym już cyklu Energia). Wszystkie widoczne na zdjęciu osoby to już dojrzali/łe obywatele/ki tego państwa (mam nadzieję, że mają się dobrze), od chwili naświetlenia kadru minęły prawie dwadzieścia trzy lata. 

Karmańskie

[Ruda Śląska - kolonia robotnicza Carl Emanuel - 14.04.2002]

Kto jeszcze pamięta piramidę finansową o nazwie Colloseum oraz kim był widoczny na bilbordzie Józef Jędruch? Pytanie retoryczne, ta wiedza nie jest niezbędna. W 2002 roku cały Górny Śląsk był obstawiony reklamami z tym panem. Widoczna na zdjęciu część kolonii robotniczej Carl Emanuel (stąd nazwa "Karmańskie") została wkrótce wyburzona pod budowę Drogowej Trasy Średnicowej. Było to dziwne, senne miejsce, z murami obsmarowanymi swastykami i Doppel Siegrunami. Chyba nie do końca bezpieczne, ale nigdy nie spotkało mnie tam nic złego. Przydałyby mi się te budynki do projektu o familokach...

Koksownia Victoria

[Wałbrzych - Koksownia Victoria - 11.10.2003]

Jedenastego października 2003 roku razem z śp. Andrzejem Ślusarczykiem weszliśmy na górne piętro baterii koksowniczej "Victorii". Andrzej miał tej firmie niezłe wejścia, więc bez problemu mogłem fotografować pracujący pełną parą obiekt. Oczywiście (jak wiele osób robiących zdjęcia koksowniom) poczekałem, aż dojdzie do procesu gaszenia koksu, bo wtedy z wieży zaczynają się unosić kłęby pary (co widać na załączonym obrazku). Andrzej Ślusarczyk nie żyje od sześciu lat. W 2003 roku w Galerii Zderzak miała miejsce wystawa Fotorealizm (byłem jej kuratorem), na której pokazałem jego prace z cyklu Wałbrzych-powidoki.

 

Podwórko w Biskupicach

[Zabrze (Biskupice) - 20.07.2002 - ul. Bytomska 87-105]

Fotografowałem to miejsce niedawno... 

Huta Bobrek w likwidacji

[Bytom (Bobrek) - Huta Bobrek w likwidacji - 15.03.2003]

Źle założyłem wtedy film do Horizona i dlatego prawa krawędź jest lekko rozmyta. Tak sobie rozmyślam o nadchodzącym aparacie Wideluxx F10 i zastanawiam się, jaka będzie jakość obrazów rejestrowanych przy pomocy tego urządzenia. Zaglądnąłem na fora użytkowników Wideluxów, no i głosy były różne. Ktoś napisał, że nie widzi różnicy między tym, co można uzyskać z Horizona i Noblexa... Ja to widziałem zasadnicze różnice, gdyż obok Horizona 202 używałem też Noblexa 135U i ostrość szczegółów była wyraźnie lepsza w aparacie niemieckim. Zwracano też uwagę (nie był to pojedynczy głos) na różną jakość wykonania elementów składowych kamery oraz zjawisko "pasmowania", czyli nierównego naświetlania kadru, co było skutkiem nieregularnej prędkości obrotu bębna z obiektywem (coś takiego zaliczyłem też w Noblexie przy długich czasach). Istotne pytanie, czy reaktywowany Widelux, a raczej Wideluxx, będzie wykonywany precyzyjnie? Kamery typu swing lens to dość delikatne urządzenia, więc myślę o tym z pewnym niepokojem... Wracając do widocznego powyżej kadru, niestety załadowałem wówczas Horizona filmem Ilford HP5, który nie należy do mistrzów ostrości i ma relatywnie duże ziarno. Najlepsze efekty uzyskiwałem stosując błonę Agfapan APX 100, wołaną w ID-11 w rozcieńczeniu 1:1, co dawało ładną ostrość brzegową oraz łagodne przejścia tonalne. 

Taka oto dziś porcja wiedzy bezużytecznej ;)

  

Nowa Kolonia

[Czeladź - Nowa Kolonia - ul. Legionów]

 

Do kompletu brakuje mi budynku pod nr 16 (niestety elewację dość skutecznie zasłaniają dwa drzewa).

Familoki z Kolonii Schöna

[Sosnowiec (Środula) - Kolonia Schöna - ul. Chemiczna 12/II i 12/III]

Tak sobie kompilujemy słuchając wieści z wojny w Iranie, zastanawiając się przy tym, komu pierwszemu skończą się rakiety i antyrakiety?

MIESZKANIE NA SPRZEDAŻ

[Sosnowiec (Środula) - Kolonia Schöna - ul. Chemiczna]

 

Takie statystyki to ja rozumiem

To znaczy ku*wa, nie rozumiem... ;))  

--- 

Aktualizacja 02.03.2026  07:56 - 141.406 odtworzeń rolki. Nadal ku*wa, nie rozumiem...

WideluxX F10 nadchodzi

Co widać na poniższym filmiku, w którym Jeff Bridges (spiritus movens przywrócenia produkcji tej panoramicznej kamery) otrzymuje paczkę z dwoma egzemplarzami reaktywowanej konstrukcji. Ciekawe ile toto będzie ostatecznie kosztować?

Widać, że czasy ekspozycji są takie jak w F8, F7 i F6, czyli 1/15, 1/125 i 1/250 sek. Zmieniły się trochę pokrętła (są wyższe, to dobrze). Ciekawe co za optyka (czyjej produkcji) została tu użyta. Oryginalny Widelux miał obiektyw fixed focus o ogniskowej 26mm i jasności 2,8.

Tak sobie pomyślałem, że jak już skończę ten projekt o budynkach kolonii robotniczych, to kupię Wideluxxa i ruszę fotografować Polskę w panoramie.

Typologia z Nowej Kolonii w Czeladzi

[Czeladź - Nowa Kolonia - ul. Legionów10, 12, 24, 36]

No to mam cztery budynki z centralnym ryzalitem z Nowej Kolonii w Czeladzi. Wszystkie, jakie tam są. W tej pracy niewątpliwie pomogła mi ekipa wykonująca zabiegi arborystyczne dwa tygodnie temu, która wycięła chaszcze i gałęzie zasłaniające elewacje (nie działaliśmy w porozumieniu). W zeszłą środę byłem też w pobliskich Wojkowicach w Wydzierowie, gdzie znajduje się kolonia robotnicza należąca kiedyś do tego samego koncernu. Tam sfotografowałem cztery budynki z wieżyczkami flankujące to osiedle.  Co ciekawe, w Czeladzi na skraju osiedla też stoi identyczny obiekt, ale tylko jeden. Być może było ich więcej? Być może ich po prostu nie wybudowano? Nowa Kolonia w Czeladzi powstała wedle koncepcji miasta-ogrodu, ale właściwie było osiedle-ogród działkowy. Między domami są spore odległości, ponieważ mieściły się tam wcześniej zabudowania gospodarcze i działki. W latach osiemdziesiątych infrastruktura ta została zlikwidowana, a w wolnych miejscach wstawiono bloki. 

ART. SPOŻYWCZE

[Sosnowiec (Środula) - Kolonia Schöna - ul. Chemiczna]

Po pierwsze - jak widać - Laowa daje radę!

Po drugie - jak widać - nazwa familok niekoniecznie musi się odnosić jedynie do terenów Górnego Śląska. Familoki stojące przy ulicy Chemicznej w pobliżu dawnych przędzalni Ernsta Schöna w Sosnowcu-Środuli są tego dobrym przykładem. Nie jedynym.

Giń rosyjski agresorze!

Cztery lata temu Federacja Rosyjska rozpoczęła wielkoskalową agresję na Ukrainę. Wyniszczająca wojna trwa do dziś i nic nie wskazuje na to, że się szybko zakończy... Przesłanie w tytule posta kieruję przede wszystkim do rosyjskich decydentów i generalicji, choć nie pomijam zwykłych orków, którzy podpisali kontrakty, żeby się dorobić na wojnie.

Nowa tapeta

[Czeladź - kolonia urzędnicza KWK Saturn - ul. Dehnelów 28] 

Ruda Śląska, ul. Kościelna

[Ruda Śląska - (Ruda) - osiedle dla górników koncernu Bellestrema ul. Kościelna 2]

Na ulicy Kościelnej i Stanisława Staszica czuje się, jakbym był gdzieś na przedmieściach Kopenhagi. Tak samo w Czerwionce- Leszczynach na ul. Adama Mickiewicza, Wolności, Kombatantów czy Generała Józefa Hallera. Podobny typ architektury, zbliżony koncept urbanistyczny, tylko... nie ta jakość powietrza (czyli - jakby to określiła Joanna Helander - luftu).

Ruda Śląska, ul. Stanisława Staszica

[Ruda Śląska - (Ruda) - osiedle dla górników koncernu Bellestrema ul. Stanisława Staszica]

Love Parade 1998

 

[Love Parade - 1998 - skan z odbitki srebrowej]

Jak widać, też kiedyś byłem użytkownikiem czarnych ramek... Jednak w okolicach 2002 roku definitywnie mi przeszło ;) 

Fuji Neopan Acros 400 to był genialny film! Ale w tamtych latach i w wersji 120 dość trudny do kupienia w Polsce. Jadąc fotografować Love Parade w 1998 zabrałem ze sobą też Hasselblada 500 C/M, do którego podpiąłem nikonowską lampę błyskową SB-28. I w ten sposób wystrzelałem na placu Großen Stern dwie rolki, nastawiając czas ekspozycji na 1/15, żeby mieć lekko rozmyte sylwetki.

Gdyby ktoś zapytał, czy nie tęsknię za czasami analogowymi, odpowiedź byłaby negatywna.

Ulica Węglowa

[Czechowice-Dziedzice - kolonia górnicza KWK Silesia - ul. Węglowa]

Laowa daje radę! Kurczę, ciągle zaskakuje mnie klasa tego szkła. Owszem, brak preselekcyjnej przysłony oraz brak styków do kontaktu z body, to są poważne mankamenty... Czy też, lepiej powiedziawszy, właściwości upierdliwe podczas fotografowania. Ale jakość optyki, szczególnie, że jest to przecież ultra szeroki kąt, bardzo, bardzo pozytywnie zaskakuje.

Ruda Śląska

[Ruda Śląska (Ruda) - osiedle dla górników koncernu Bellestrema - ul. Stanisława Staszica]

Osiedle zaprojektował Hans von Poellnitz, zaś lata budowy to 1910-1922. Ten widok ulicy Staszica z rzędami wysmukłych topoli (oglądany w perspektywie zbieżnej) skojarzył mi się z obrazem Meinderta Hobbemy The Avenue at Middelharnis, który miałem okazję kiedyś zobaczyć w National Muzeum w Londynie.

Kolonia Hofrichter

[Ruda Śląska (Godula) - Kolonia Hofrichter]

 

W piątek trzynastego... 

Bronx

[Ruda Śląska (Godula) - ul. Rencistów 4]

Prawdę mówiąc miałem okazję być w 2017 roku na prawdziwym Bronksie i nie znajduję tutaj jakichś specjalnych analogii... ;)

Auschwitz nie spadło z nieba

- jak powiedział były więzień Marian Turski 27 stycznia 2020 roku podczas uroczystości 75. rocznicy wyzwolenia obozu. Kiedy w latach 1999-2003 robiłem zdjęcia na poindustrialnych terenach Górnego Śląska w ramach projektu czarno-biały śląsk, moją uwagę zwróciły kibicowskie grafy, w których można było znaleźć symbolikę nazistowską i neonazistowską (swastyki, runy SS, krzyże celtyckie, cyfrowe akronimy w rodzaju 18 i 88). Celowali w tym przede wszystkim zwolennicy Ruchu Chorzów (jakby kto nie wiedział, nazwa klubu ma nawiązywać do ruchu oporu organizującego powstania śląskie), ale gdy w latach 2009-2014 pracowałem nad Świętą Wojną, okazało się, że np. z hakenkreuzów korzystają także sympatycy GKS-u Katowice czy Polonii Bytom, czego przykłady (w postaci zdjęć panoramicznych) można znaleźć w albumie pod tym tytułem.

[Ruda Śląska (Nowy Bytom) - Osiedle Kaufhaus - ul. Podgórze - 28.01.2026]

Czym poezja nie jest

 

Poezja (nieznany wiersz

Jerzego Jarniewicza)

 

Zarzucanie poezji, że zbytnio

koncentruje się na języku,

 

to jak zarzucanie tancerce,

że zanadto dba o własne ciało,

 

albo że podczas tańca

nadmiernie to ciało eksponuje.

Jacenty Dędek wybiera

No i (jak widać na powyższym sreenie) znalazłem się w gronie dokumentalistów, których książki należą do ulubionych przez Jacentego Dędka. A więc obok Richarda Avedona, Chrisa Killipa, Witolda Krassowskiego, Gillesa Perressa i Weegee'go (czyli Arthura/Ushera Felliga). Fajne towarzystwo :) Gdybym sam mógł dodać coś do tej selekcji, to wybrałbym jeszcze Portret prowincji Jacentego, książkę znakomitą i niezwykle ważną. Przy okazji dowiedziałem się o istnieniu internetowego magazynu LIBERTYN.eu, który pozytywnie wyróżnia się wśród pism internetowych.

Załęże

[Katowice (Załęże) - ul. Jana Wyplera 14]

Jan Wypler był tłumaczem literatury chińskiej, hinduskiej i japońskiej (jak przeczytałem na Wiki). Przed 1918 ulica nosiła prozaiczną nazwę Bahnstrasse.

Walcujemy

[Sosnowiec (Dańdówka) - Kolonia Walcownia - ul. Mariana Maliny]

 
Walcujemy i kompilujemy!

Osiedle Kaufhaus

 [Ruda Śląska (Nowy Bytom) - osiedle Kaufhaus - ul. Podgórze 18-28]

Fajnie to będzie wyglądać w książce (in spe).

Pod względem konstrukcyjnym i projektowym, widoczny na zdjęciach obiekt to budynek bliźniaczy do tych czterech, jakie można zobaczyć w Kolonii Neubau, także w Rudzie Śląskiej - Nowym Bytomiu. Trudno się dziwić, bo ten sam inwestor o nazwie Friedenshütte.

Kaufhaus

[Ruda Śląska (Nowy Bytom) - osiedle Kaufhaus - ul. Podgórze]

Rewelacyjna Luciana Mancini

w roli Judyty, która dekapituje asyryjskiego wodza Helofernesa, oblegającego ze swymi wojskami żydowskie miasto Betulli. Lucianę Mancini miałem okazję usłyszeć na żywo podczas zeszłorocznego Festiwalu Bachowskiego w Świdnicy, gdzie wystepowała razem z zepołem L'Apregiatta Christiny Pluchar. Zacząłem więc od razu szukać nagrań z jej udziałem i szybko trafiłem na oratorium Atnonio Vivaldiego Juditha Triuphans, zagrane przez Ensemble Lorenzo da Ponte pod dyrekcją Roberto Zarpellona. No i wczoraj dotarł do mnie spóźniony prezent gwiazdkowy w postaci płyty z rejestracją tego koncertu (zapis z 17.04.2016 r. w Teatro Comunale di Ferrara).

Wszystkim zainteresowanym muzyką późnego baroku polecam gorąco to nagranie! I proszę nie zrażać się tandetną okładką, jaką wymyślił austriacki wydawca (najwyraźniej lata trzydzieste XX wieku odbijają mu się czkawką)! Jakby kto chciał się bardziej zainteresować realiami powstania genialnego utworu Antonio Vivaldiego, wklejam poniżej tekst Bernharda Trebucha z książeczki towarzyszącej płytom.

Jak Rosja Putina dyscyplinuje swoich żołnierzy

zanim zginą w mięsnym szturmie na ukraińskie pozycje...

[sreenshoty z filmu zamieszonego na kanale Mateusz Lachowski - Korespondet.PL, 48:54 - 49:22]

I przypomniał mi sie artykuł Grzegorza Górnego zamieszczony w 2021 roku na łamach tygodnika Do Rzeczy pt. Oferta Putina dla zachodniej prawicy: „rozsądny konserwatyzm” zamiast ideologii neomarksistowskiej. Pozwolę sobie zacytować jeden ze smaczniejszych fragmentów: 

Dla nas w Polsce może to brzmieć paradoksalnie, ale wielu konserwatystów na Zachodzie większą nadzieję na obronę chrześcijaństwa przed współczesnym barbarzyństwem pokłada dziś w byłym pułkowniku KGB niż w biskupie Rzymu. Uważają oni czyny i słowa Władimira Władimirowicza za bardziej wiarygodne niż Franciszka. Postawa tego ostatniego wydaje im się nie tyle odpowiedzią na problemy chrześcijaństwa, ile raczej częścią problemu, którym jest neomarksistowska infiltracja Kościoła.

Owszem, tekst powstał przed pełnoskalową agresją na Ukrainę, ale już grubo po aneksji Krymu. Grzegorz Górny jest niewątpliwie pożytecznym idiotą Putina, jak zresztą wielu innych przedstawicieli altprawicy w Polsce.

Metoda znęcania się nad krnąbrnymi żołnierzami może nasuwać skojarzenia z ikonografią prześladowań chrześcijan w czasach rzymskich... I zapewne nie jest to przypadkowa koincydencja.

-----

ps. Do Rzeczy = Do Rzeszy

Wiadoma tematyka gwarantuje nagrody i benefity

W gąszczu tych nagród i benefitów najbardziej cenię sobie te, które dostałem od Grupy Bilderberg oraz Brooklińskiej Rady Żydów ;))

Po kres życia sztama

[Sosnowiec - ul. Generała Tadeusza Bora-Komorowskiego - 28.01.2026]