Huta Bobrek w likwidacji

[Bytom (Bobrek) - Huta Bobrek w likwidacji - 15.03.2003]

Źle założyłem wtedy film do Horizona i dlatego prawa krawędź jest lekko rozmyta. Tak sobie rozmyślam o nadchodzącym aparacie Wideluxx F10 i zastanawiam się, jaka będzie jakość obrazów rejestrowanych przy pomocy tego urządzenia. Zaglądnąłem na fora użytkowników Wideluxów, no i głosy były różne. Ktoś napisał, że nie widzi różnicy między tym, co można uzyskać z Horizona i Noblexa... Ja to widziałem zasadnicze różnice, gdyż obok Horizona 202 używałem też Noblexa 135U i ostrość szczegółów była wyraźnie lepsza w aparacie niemieckim. Zwracano też uwagę (nie był to pojedynczy głos) na różną jakość wykonania elementów składowych kamery oraz zjawisko "pasmowania", czyli nierównego naświetlania kadru, co było skutkiem nieregularnej prędkości obrotu bębna z obiektywem (coś takiego zaliczyłem też w Noblexie przy długich czasach). Istotne pytanie, czy reaktywowany Widelux, a raczej Wideluxx, będzie wykonywany precyzyjnie? Kamery typu swing lens to dość delikatne urządzenia, więc myślę o tym z pewnym niepokojem... Wracając do widocznego powyżej kadru, niestety załadowałem wówczas Horizona filmem Ilford HP5, który nie należy do mistrzów ostrości i ma relatywnie duże ziarno. Najlepsze efekty uzyskiwałem stosując błonę Agfapan APX 100, wołaną w ID-11 w rozcieńczeniu 1:1, co dawało ładną ostrość brzegową oraz łagodne przejścia tonalne. 

Taka oto dziś porcja wiedzy bezużytecznej ;)

  

Nowa Kolonia

[Czeladź - Nowa Kolonia - ul. Legionów]

 

Do kompletu brakuje mi budynku pod nr 16 (niestety elewację dość skutecznie zasłaniają dwa drzewa).

Familoki z Kolonii Schöna

[Sosnowiec (Środula) - Kolonia Schöna - ul. Chemiczna 12/II i 12/III]

Tak sobie kompilujemy słuchając wieści z wojny w Iranie, zastanawiając się przy tym, komu pierwszemu skończą się rakiety i antyrakiety?

MIESZKANIE NA SPRZEDAŻ

[Sosnowiec (Środula) - Kolonia Schöna - ul. Chemiczna]

 

Takie statystyki to ja rozumiem

To znaczy ku*wa, nie rozumiem... ;))  

--- 

Aktualizacja 02.03.2026  07:56 - 141.406 odtworzeń rolki. Nadal ku*wa, nie rozumiem...

Wideluxx F10 nadchodzi

Co widać na poniższym filmiku, w którym Jeff Bridges (spiritus movens przywrócenia produkcji tej panoramicznej kamery) otrzymuje paczkę z dwoma egzemplarzami reaktywowanej konstrukcji. Ciekawe ile toto będzie ostatecznie kosztować?

Widać, że czasy ekspozycji są takie jak w F8, F7 i F6, czyli 1/15, 1/125 i 1/250 sek. Zmieniły się trochę pokrętła (są wyższe, to dobrze). Ciekawe co za optyka (czyjej produkcji) została tu użyta. Oryginalny Widelux miał obiektyw fixed focus o ogniskowej 26mm i jasności 2,8.

Tak sobie pomyślałem, że jak już skończę ten projekt o budynkach kolonii robotniczych, to kupię Wideluxxa i ruszę fotografować Polskę w panoramie.

Typologia z Nowej Kolonii w Czeladzi

[Czeladź - Nowa Kolonia - ul. Legionów10, 12, 24, 36]

No to mam cztery budynki z centralnym ryzalitem z Nowej Kolonii w Czeladzi. Wszystkie, jakie tam są. W tej pracy niewątpliwie pomogła mi ekipa wykonująca zabiegi arborystyczne dwa tygodnie temu, która wycięła chaszcze i gałęzie zasłaniające elewacje (nie działaliśmy w porozumieniu). W zeszłą środę byłem też w pobliskich Wojkowicach w Wydzierowie, gdzie znajduje się kolonia robotnicza należąca kiedyś do tego samego koncernu. Tam sfotografowałem cztery budynki z wieżyczkami flankujące to osiedle.  Co ciekawe, w Czeladzi na skraju osiedla też stoi identyczny obiekt, ale tylko jeden. Być może było ich więcej? Być może ich po prostu nie wybudowano? Nowa Kolonia w Czeladzi powstała wedle koncepcji miasta-ogrodu, ale właściwie było osiedle-ogród działkowy. Między domami są spore odległości, ponieważ mieściły się tam wcześniej zabudowania gospodarcze i działki. W latach osiemdziesiątych infrastruktura ta została zlikwidowana, a w wolnych miejscach wstawiono bloki. 

ART. SPOŻYWCZE

[Sosnowiec (Środula) - Kolonia Schöna - ul. Chemiczna]

Po pierwsze - jak widać - Laowa daje radę!

Po drugie - jak widać - nazwa familok niekoniecznie musi się odnosić jedynie do terenów Górnego Śląska. Familoki stojące przy ulicy Chemicznej w pobliżu dawnych przędzalni Ernsta Schöna w Sosnowcu-Środuli są tego dobrym przykładem. Nie jedynym.

Giń rosyjski agresorze!

Cztery lata temu Federacja Rosyjska rozpoczęła wielkoskalową agresję na Ukrainę. Wyniszczająca wojna trwa do dziś i nic nie wskazuje na to, że się szybko zakończy... Przesłanie w tytule posta kieruję przede wszystkim do rosyjskich decydentów i generalicji, choć nie pomijam zwykłych orków, którzy podpisali kontrakty, żeby się dorobić na wojnie.

Nowa tapeta

[Czeladź - kolonia urzędnicza KWK Saturn - ul. Dehnelów 28] 

Ruda Śląska, ul. Kościelna

[Ruda Śląska - (Ruda) - osiedle dla górników koncernu Bellestrema ul. Kościelna 2]

Na ulicy Kościelnej i Stanisława Staszica czuje się, jakbym był gdzieś na przedmieściach Kopenhagi. Tak samo w Czerwionce- Leszczynach na ul. Adama Mickiewicza, Wolności, Kombatantów czy Generała Józefa Hallera. Podobny typ architektury, zbliżony koncept urbanistyczny, tylko... nie ta jakość powietrza (czyli - jakby to określiła Joanna Helander - luftu).

Ruda Śląska, ul. Stanisława Staszica

[Ruda Śląska - (Ruda) - osiedle dla górników koncernu Bellestrema ul. Stanisława Staszica]

Love Parade 1998

 

[Love Parade - 1998 - skan z odbitki srebrowej]

Jak widać, też kiedyś byłem użytkownikiem czarnych ramek... Jednak w okolicach 2002 roku definitywnie mi przeszło ;) 

Fuji Neopan Acros 400 to był genialny film! Ale w tamtych latach i w wersji 120 dość trudny do kupienia w Polsce. Jadąc fotografować Love Parade w 1998 zabrałem ze sobą też Hasselblada 500 C/M, do którego podpiąłem nikonowską lampę błyskową SB-28. I w ten sposób wystrzelałem na placu Großen Stern dwie rolki, nastawiając czas ekspozycji na 1/15, żeby mieć lekko rozmyte sylwetki.

Gdyby ktoś zapytał, czy nie tęsknię za czasami analogowymi, odpowiedź byłaby negatywna.

Ulica Węglowa

[Czechowice-Dziedzice - kolonia górnicza KWK Silesia - ul. Węglowa]

Laowa daje radę! Kurczę, ciągle zaskakuje mnie klasa tego szkła. Owszem, brak preselekcyjnej przysłony oraz brak styków do kontaktu z body, to są poważne mankamenty... Czy też, lepiej powiedziawszy, właściwości upierdliwe podczas fotografowania. Ale jakość optyki, szczególnie, że jest to przecież ultra szeroki kąt, bardzo, bardzo pozytywnie zaskakuje.

Ruda Śląska

[Ruda Śląska (Ruda) - osiedle dla górników koncernu Bellestrema - ul. Stanisława Staszica]

Osiedle zaprojektował Hans von Poellnitz, zaś lata budowy to 1910-1922. Ten widok ulicy Staszica z rzędami wysmukłych topoli (oglądany w perspektywie zbieżnej) skojarzył mi się z obrazem Meinderta Hobbemy The Avenue at Middelharnis, który miałem okazję kiedyś zobaczyć w National Muzeum w Londynie.

Kolonia Hofrichter

[Ruda Śląska (Godula) - Kolonia Hofrichter]

 

W piątek trzynastego... 

Bronx

[Ruda Śląska (Godula) - ul. Rencistów 4]

Prawdę mówiąc miałem okazję być w 2017 roku na prawdziwym Bronksie i nie znajduję tutaj jakichś specjalnych analogii... ;)

Auschwitz nie spadło z nieba

- jak powiedział były więzień Marian Turski 27 stycznia 2020 roku podczas uroczystości 75. rocznicy wyzwolenia obozu. Kiedy w latach 1999-2003 robiłem zdjęcia na poindustrialnych terenach Górnego Śląska w ramach projektu czarno-biały śląsk, moją uwagę zwróciły kibicowskie grafy, w których można było znaleźć symbolikę nazistowską i neonazistowską (swastyki, runy SS, krzyże celtyckie, cyfrowe akronimy w rodzaju 18 i 88). Celowali w tym przede wszystkim zwolennicy Ruchu Chorzów (jakby kto nie wiedział, nazwa klubu ma nawiązywać do ruchu oporu organizującego powstania śląskie), ale gdy w latach 2009-2014 pracowałem nad Świętą Wojną, okazało się, że np. z hakenkreuzów korzystają także sympatycy GKS-u Katowice czy Polonii Bytom, czego przykłady (w postaci zdjęć panoramicznych) można znaleźć w albumie pod tym tytułem.

[Ruda Śląska (Nowy Bytom) - Osiedle Kaufhaus - ul. Podgórze - 28.01.2026]

Czym poezja nie jest

 

Poezja (nieznany wiersz

Jerzego Jarniewicza)

 

Zarzucanie poezji, że zbytnio

koncentruje się na języku,

 

to jak zarzucanie tancerce,

że zanadto dba o własne ciało,

 

albo że podczas tańca

nadmiernie to ciało eksponuje.

Jacenty Dędek wybiera

No i (jak widać na powyższym sreenie) znalazłem się w gronie dokumentalistów, których książki należą do ulubionych przez Jacentego Dędka. A więc obok Richarda Avedona, Chrisa Killipa, Witolda Krassowskiego, Gillesa Perressa i Weegee'go (czyli Arthura/Ushera Felliga). Fajne towarzystwo :) Gdybym sam mógł dodać coś do tej selekcji, to wybrałbym jeszcze Portret prowincji Jacentego, książkę znakomitą i niezwykle ważną. Przy okazji dowiedziałem się o istnieniu internetowego magazynu LIBERTYN.eu, który pozytywnie wyróżnia się wśród pism internetowych.

Załęże

[Katowice (Załęże) - ul. Jana Wyplera 14]

Jan Wypler był tłumaczem literatury chińskiej, hinduskiej i japońskiej (jak przeczytałem na Wiki). Przed 1918 ulica nosiła prozaiczną nazwę Bahnstrasse.

Walcujemy

[Sosnowiec (Dańdówka) - Kolonia Walcownia - ul. Mariana Maliny]

 
Walcujemy i kompilujemy!

Osiedle Kaufhaus

 [Ruda Śląska (Nowy Bytom) - osiedle Kaufhaus - ul. Podgórze 18-28]

Fajnie to będzie wyglądać w książce (in spe).

Pod względem konstrukcyjnym i projektowym, widoczny na zdjęciach obiekt to budynek bliźniaczy do tych czterech, jakie można zobaczyć w Kolonii Neubau, także w Rudzie Śląskiej - Nowym Bytomiu. Trudno się dziwić, bo ten sam inwestor o nazwie Friedenshütte.

Kaufhaus

[Ruda Śląska (Nowy Bytom) - osiedle Kaufhaus - ul. Podgórze]

Rewelacyjna Luciana Mancini

w roli Judyty, która dekapituje asyryjskiego wodza Helofernesa, oblegającego ze swymi wojskami żydowskie miasto Betulli. Lucianę Mancini miałem okazję usłyszeć na żywo podczas zeszłorocznego Festiwalu Bachowskiego w Świdnicy, gdzie wystepowała razem z zepołem L'Apregiatta Christiny Pluchar. Zacząłem więc od razu szukać nagrań z jej udziałem i szybko trafiłem na oratorium Atnonio Vivaldiego Juditha Triuphans, zagrane przez Ensemble Lorenzo da Ponte pod dyrekcją Roberto Zarpellona. No i wczoraj dotarł do mnie spóźniony prezent gwiazdkowy w postaci płyty z rejestracją tego koncertu (zapis z 17.04.2016 r. w Teatro Comunale di Ferrara).

Wszystkim zainteresowanym muzyką późnego baroku polecam gorąco to nagranie! I proszę nie zrażać się tandetną okładką, jaką wymyślił austriacki wydawca (najwyraźniej lata trzydzieste XX wieku odbijają mu się czkawką)! Jakby kto chciał się bardziej zainteresować realiami powstania genialnego utworu Antonio Vivaldiego, wklejam poniżej tekst Bernharda Trebucha z książeczki towarzyszącej płytom.

Jak Rosja Putina dyscyplinuje swoich żołnierzy

zanim zginą w mięsnym szturmie na ukraińskie pozycje...

[sreenshoty z filmu zamieszonego na kanale Mateusz Lachowski - Korespondet.PL, 48:54 - 49:22]

I przypomniał mi sie artykuł Grzegorza Górnego zamieszczony w 2021 roku na łamach tygodnika Do Rzeczy pt. Oferta Putina dla zachodniej prawicy: „rozsądny konserwatyzm” zamiast ideologii neomarksistowskiej. Pozwolę sobie zacytować jeden ze smaczniejszych fragmentów: 

Dla nas w Polsce może to brzmieć paradoksalnie, ale wielu konserwatystów na Zachodzie większą nadzieję na obronę chrześcijaństwa przed współczesnym barbarzyństwem pokłada dziś w byłym pułkowniku KGB niż w biskupie Rzymu. Uważają oni czyny i słowa Władimira Władimirowicza za bardziej wiarygodne niż Franciszka. Postawa tego ostatniego wydaje im się nie tyle odpowiedzią na problemy chrześcijaństwa, ile raczej częścią problemu, którym jest neomarksistowska infiltracja Kościoła.

Owszem, tekst powstał przed pełnoskalową agresją na Ukrainę, ale już grubo po aneksji Krymu. Grzegorz Górny jest niewątpliwie pożytecznym idiotą Putina, jak zresztą wielu innych przedstawicieli altprawicy w Polsce.

Metoda znęcania się nad krnąbrnymi żołnierzami może nasuwać skojarzenia z ikonografią prześladowań chrześcijan w czasach rzymskich... I zapewne nie jest to przypadkowa koincydencja.

-----

ps. Do Rzeczy = Do Rzeszy

Wiadoma tematyka gwarantuje nagrody i benefity

W gąszczu tych nagród i benefitów najbardziej cenię sobie te, które dostałem od Grupy Bilderberg oraz Brooklińskiej Rady Żydów ;))

Po kres życia sztama

[Sosnowiec - ul. Generała Tadeusza Bora-Komorowskiego - 28.01.2026] 

Dwaj prokuratorzy (Zwei Staatsanwalte)

Bardzo dobry (i na czasie) film Sergieja Łoźnicy. Właśnie wszedł na ekrany kin, a ja go wczoraj obejrzałem. Scenariusz powstał na podstawie opowiadania Georgija Demidowa, który nie był w Polsce jeszcze tłumaczony. Demidow był radzieckim fizykiem, który przesiedział w łagrach czternaście lat (rehabilitacja w 1958 roku). Akcja filmu rozgrywa się w 1937 roku w czasie natężenia stalinowskich czystek. Młody prokurator z Briańska Aleksander Korniejew dostaje z więzienia list napisany krwią, w którym jeden z osadzonych prosi o interwencje. Korniejew jest wierzącym bolszewikiem i mimo sprzeciwów władz więzienia doprowadza przesłuchania zatrzymanego - jest nim lokalny działacz partii - po czym na własną rękę wyrusza do Moskwy, aby interweniować u prokuratora generalnego ZSRR. Funkcję tę pełnił wówczas Andriej Wyszyński (tak, tak, miał polskie korzenie), więc każdy kto liznął nieco historii XX wieku, może się domyślić, jak finał miała ta eskapada. Oglądając ten przygnębiający obraz, zdałem sobie sprawę (oczywiście toutes proportions gardées), że działania ekipy Zbigniewa Ziobry wymierzone w polskie sądy, przypominały mocno metody sowieckie.

Łagiewniki

[Bytom (Łagiewniki) - ul. Armii Krajowej 54]

Bozywerk

[Zabrze (Biskupice) - osiedle robotnicze Borsigwerke - ul. Joachima Lelewela - 23.01.2026] 

Krajobraz CHWDP (2)

[Bytom (Bobrek) - Nowa Kolonia Robotnicza - ul. Pawła Stalamcha - 14.01.2026]

 

Krajobraz CHWDP

[Bytom (Bobrek) - Nowa Kolonia Robotnicza - ul. Krzysztofa Kamila Baczyńskiego - 14.01.2026]

 

Paruszowiec (3)

[Rybnik (Paruszowiec) - kolonia patronacka Huty Silesia - ul. Przemysłowa 21a]

Piątkowy wyjazd był bardzo udany. Życzyłbym sobie podobnej aury (może być mniej mrozu i więcej śniegu) przez najbliższe półtora miesiąca. Oczywiście aury pochmurnej.

Zacząłem na próbę składać wybrane zdjęcia w formie makiety przyszłej książki i kurczę... fajnie to wygląda. To będzie zupełnie coś innego, niż to, co do tej pory opublikowałem. 

Dużo jest jeszcze do zrobienia, ale zarejestrowany materiał zaczyna fajnie pracować (i współpracować).

"Obiektywista" według Charlesa Reznikoffa

"Jest to prawdopodobnie autor, który nie pisze wprost o tym, co czuje, ale pisze o tym co widzi i słyszy, który nieomal nie wykracza poza zeznanie, jakie składa się w sądzie; i który wyraża to, co czuje, nie wprost, a przez wybór tego, o czym pisze; i jeśli pisze wierszem, przez muzykę tego, o czym pisze."*

Pasuje mi taka definicja!

------

*Widoczną powyżej wypowiedź poety przytacza Piotr Sommer w swoim eseju Test wiersza (o Świadectwie Charlesa Reznikoffa), opublikowanym w najnowszym numerze Literatury na Świecie (11.-12/2025).

LUFT MYSZA

[Świętochłowice (Lipiny) - ul. Augustya Świdra - 14.01.2026]

 

Potsdamer Platz (3)

Późnym popołudniem. Bardzo późnym. Musiałem dotrzeć tutaj z okolic Checkpoint Charlie. Nie pamiętam w ogóle okoliczności zarejestrowania tego kadru. Na stykówce nie wyglądał on obiecująco, więc pomijałem to ujęcie... Skaner jest w stanie znacznie więcje wyciągnąć z negatywu, niż tradycyjna obróbka analogowa.

[Berlin - Potsdamer Platz - 1996]

IV Kolonia Robotnicza w Knurowie

Knurów - IV Kolonia Robotnicza - ul. Pocztowa 3, 5, 9, 11]

 

W sumie sfotografowałem wtedy (29.12.2025) osiem takich budynków. Pięć przy ulicy Pocztowej i trzy przy ulicy Żwirki i Wigury. Przy ulicy Dworcowej jest jeszcze jeden taki obiekt, ale już po kompleksowej renowacji. Z panem wyglądającym z okna żółtego domu odbyłem bardzo miłą (jakkolwiek krótką ze względu na minusową temperaturę) rozmowę o tej niegdysiejszej kolonii robotniczej. Szkoda tych półkolistych okien, które poległy podczas termomodernizacji, natomiast stalowe rury wyprowadzone na zewnątrz elewacji wyglądają zjawiskowo (plusy ujemne i plusy dodatnie, by odwołać się do klasyka).

Woody Guthrie

 Z nowej książki Krzysztofa Jaworskiego:

NEUE ZEIT

[Berlin - Friedrichstrasse - Checkpoint Charlie - 1996]

Neue Zeit to nazwa gazety wydawanej przez Unię Chrześcijańsko Demokratyczną w NRD w latach 1945-1994. Kopia Statuły Wolności stała na dachu budki strażniczej, albowiem w tym miejscu zlokalizowane było ikoniczne przejście graniczne między Berlinem Wschodnim, a amerykańską strefą okupacyjną. W wojskowej nomenklaturze nazywało się ono Checkpoint Charlie. Teraz jest to zona turystyczna, gdzie można kupić różne "pamiątki" z czasów zimnej wojny, na przykład "autentyczną" czapkę radzieckiego tankisty lub liotczika świeżo wyprodukowaną w Chinach.  Stare czasy...

Potsdamer Platz (2)

[Berlin - Potsdamer Platz - 1996]

R.I.P. Bela Tarr (21.07.1955 - 6.01.2026)

[Bela Tarr - Sátántangó - 1994]

Film z polskim napisami - ale w nieco gorszej rozdzielczości - można zobaczyć tutaj (część 1. i część 2.).

Potsdamer Platz

[Berlin - Potsdamer Platz - 1996]

Trzydzieści lat temu. Jeden wielki plac budowy. Wśród robotników można było dostrzec mieszankę etniczną narodów Azji, Afryki i Europy, jakkolwiek w tym hałasie budowy i okrzykach pracowników, wyraźnie królowało słowo KURWA. Kurwa, kurwa, kurwa... i kurwa. Przechadzając się w zeszłą sobotę po tym terenie (w śnieżycy i w drodze do Gemäldegalerie), nostalgicznie przypomniałem sobie tamten czas.

III Kolonia Robotnicza w Knurowie (3)

[Knurów - III Kolonia Robotnicza - ul. Józefa Janty 2, ul. Antoniego Słoniny 4, ul. Henryka Sienkiewicza 3 i 4]

(Tymczasem wczoraj mój osobisty licznik przeskoczył na pozycję 65.)

III Kolonia Robotnicza w Knurowie (2)

[Knurów - III Kolonia Robotnicza - ul. Antoniego Słoniny 3, 5, 9, 11]

Prenzlauer Berg

[Berlin - Prenzlauer Berg - 1996]

 

Nowy Rok w Berlinie. Tradycyjnie od wielu lat. Choć zdarzyło się kilka razy, że nie dojechaliśmy. Tym razem miasto przywitało nas burą, deszczową aurą, co moją żonę Martę skłoniło do wypowiedzenia refleksji "oj, wesolutko tutaj jak w Stutthofie", jednak nie było źle. Nowy 2026 przywitaliśmy godnie razem z naszymi przyjaciółmi Mariuszem i Tomaszem, pijąc frankońskie piwo (ja bawarskiego Gutmann Hefeweizen) oraz wino, zaś kanonada za pomocą środków pirotechnicznych (słyszalna za oknami) była mniejsza, niż w zeszłych latach. W Martin Gropius Bau trwa właśnie obszerna retrospektywa Diane Arbus (do 18 stycznia), więc się tam wybieramy. Otwierają w południe.