O „Słowniku polsko-polskim‟ w Księgarni Karakter

przy ul. Tarłowskiej 12 w Krakowie, w przyszły czwartek o godz. 18:30.  Spotkanie poprowadzi Paulina Małochleb. ZAPRASZAM SERDECZNIE!

Wieża kościoła w Czerninie Górnej

[Czernina Górna, ul. Zamkowa, 12.01.2020]

Właściwie to na zdjęciu widać dwie wieże, ta druga jednak, należąca do kościoła katolickiego, nie jest samotna.

Wieża kościoła w Pasieczniku

[Pasiecznik, DK-30, 13.01.2020]

Kościół ewangelicki w Pasieczniku „Dom modlitwy‟ („Das Bethaus in Spiller‟) wybudowano w 1747 roku. Wieża jest znacznie późniejsza i pochodzi z roku 1923. Budynek kościoła rozebrano 22 kwietnia 1970. Wszystkie auta błyszczą lakierem, bo są na sprzedaż...

[W końcu dorobiłem się własnego Zeissa 25mm, jakkolwiek to, co kupiłem na Allegro, nadawało się tylko do serwisu. Krótki, acz intensywny pobyt w Oberkochen sprawił, że rejestrowane przy pomocy tego szkła obrazy są rewelacyjnie plastyczne i ostre.]

Pałac w Czerninie Górnej

[Czernina Górna, ul. Rydzyńska, 8.01.2020]

Karol Rudolf von Lestwitz (+1803) zapisał pałac w Czerninie Górnej (Tschirnau) Stowarzyszeniu Dziewic Ewangelickich, które administrowało budynkiem do wojny. Po 1945 roku mieszali w nim pracownicy lokalnego PGR-u. Od lat pięćdziesiątych obiekt stał opuszczony i był systematycznie rozkradany...

Wieża kościoła w Lwówku Śląskim

[Lwówek Śląski, ul. Marii Skłodowskiej-Curie, 8.01.2020 ]

Był sobie ewangelicki kościół w Lwówku Śląskim.

Wybudowano go w latach 1746-1748.

W połowie XIX wieku do korpusu świątyni dostawiono neogotycką wieżę.

Działania wojenne oba obiekty przetrwały bez większych uszkodzeń. 

Po 1945 roku kościół stał opuszczony (jego wnętrze było dewastowane i rozkradane przez żołnierzy radzieckich oraz polskich osadników).

W 1972 roku podjęto decyzję o wysadzeniu budynku w powietrze.

(Odtąd kłamstwo w moich ustach jest dobre i słodkie)

Jehuda Amichaj

JOM KIPUR WIECZOREM. OJCIEC

Ojciec błogosławił mnie, a jego ręce drżały.

(Stosunek dorosłych do dzieci polega na drżeniu).

W jego oczach

odbijały się wszystkie moje przyszłe grzechy.

Bawiliśmy się w ofiarę Abrahama i Izaaka.

Jego przedwczesna śmierć to nóż

uniesiony nade mną. Unosi się zawsze.

To, co myślę do księżyca,

samolotu, albo przed ukochaną,

to nic innego jak nóż

mojej i ojca zabawy.

Nikt nie będzie wiedział,

że to zabawa.

(Nawet Bóg nie).

WIERSZ O KŁAMSTWIE W SOBOTNI WIECZÓR

W sobotni wieczór, o zmierzchu letniego dnia,

kiedy nad każdym domem unosi się zapach jedzenia i modlitwy,

a w powietrzu głos skrzydeł aniołów soboty,

zaczynałem, w dzieciństwie okłamywać ojca:

„Poszedłem do inne bożnicy‟.

Nie wiem, czy wierzył mi, czy nie,

ale smak kłamstwa z moich ust był dobry i słodki.

I we wszystkich domach nocą

wraz ze śpiewem sobotnim, wznosiły się kłamstwa

i radość i przyjemność

i we wszystkich domach nocą

ginęły jak muchy w lampie anioły soboty,

a zakochani przykładali usta do ust

i nadymali się, unosili do góry,

albo wybuchali.

Odtąd kłamstwo w moich ustach jest dobre i słodkie,

odtąd chodzę zawsze do innej bożnicy.

A ojciec odpłacił mi kłamstwem, kiedy umierał:

„Poszedłem do innego życia‟.

[Wiersze w tłumaczeniu Tomasza Korzeniowskiego pochodzą z książki: Jehuda Amichaj, Koniec sezonu pomarańczy, Świat Literacki, Izabelin 2000, s. 85, 89.]

(Marek, Perła, Gabriel, Jona)

Irit Amiel

MAREK

Nad brzegiem szafirowego morza

okrakiem na białym obłoku

wrócił do mnie kiedyś

mój mały kuzyn Marek

i zapytał:

- Czemu tak szybko 

zapomniałaś ten dzień

w dużym getcie

tego ostatniego lata

kiedy to po raz pierwszy

pokazaliśmy sobie nawzajem?

I czemu ja jestem chudy i spalony

a ty stara wypasiona i ocalona?

PERŁA

Spotkałam ją na lekcji gimnastyki.

Mówiła, że od wielu lat bolą ją nogi

od czasu tamtej sześcioletniej wojny

- Nie wiedziałam, że ty też tam byłaś - powiedziałam

- Tak - odpowiedziała - ale ja miałam szczęście,

bardzo lekko to przeżyłam, nigdy nie głodowałam.

Tylko leżałam trzy lata po ciemku

pod łóżkiem

ze zgiętymi kolanami jak noworodek

I tam wsuwano mi kartofle i wodę.

Dlatego teraz mam trudności z chodzeniem.

I jeszcze raz powtórzyła - ja miałam szczęście.

Bardzo lekko to przeżyłam.

GABRIEL

Wczoraj na Dizengoff Center spotkałam

ostatniego żyjącego na świecie człowieka,

który uszedł cało z Sonderkommando

z Treblinki na czas.

Szedł z wózkiem opromienionym

uśmiechem swego pierwszego prawnuka.

a ja myślałam o tych wózkach co

kiedyś dawno ciągnął tam.

Nadal przystojny silny i opalony

uśmiechał się do mnie radośnie,

jak wtedy gdy wrócił i mówił:

mogłem ci przynieść garść brylantów

ale wolałem przyjść do ciebie

goły i czysty jak łza.

JONA

Gdy zmarł w Tel Awiwie na AIDS

sześćdziesięcioletni emeryt Jona

nikt nie podejrzewał że kiedyś

u schyłku sześcioletniej wojny

Jona wyszedł z szafy w sukience

z dwoma warkoczykami blond

i sam już nie wiedział czy

jest chłopcem czy dziewczynką

Jona ostrzygł się na jeża

nauczył się sikać na stojąco

poszedł na dziwki i wrócił

zrozpaczony

Potem ze zduszonym gardłem

zszedł z okrętu w Ziemi Obiecanej

i wszedł do szafy gdzie pozostał

do końca nie widząc już nigdy

promyka słońca

[Wiersze Irit Amiel (urodzonej w 1931 roku w Częstochowie jako Irena Librowicz) w przekładzie Marka Kazmierskiego przepisałem z książki: Irit Amiel, Spóźniona | Delayed, Wydawnictwo Austeria, Kraków-Budapeszt 2016, s. 46, 72, 78, 86.]

Po przeczytaniu „Płuczek‟ Pawła Piotra Reszki

nadrabiam zaległości i oglądam Shtetl Mariana Marzyńskiego (rewelacyjnie napisane Płuczki powinny być lekturą obowiązkową w Polsce, podobnie jak Przez ruiny i zgliszcza Mordechaja Canina). Oglądnijcie Państwo ten dokument filmowy i odkryjcie ludzi, sytuacje oraz krajobrazy, jakie można też zobaczyć w Pokłosiu Władysława Pasikowskiego.

59

Taka cyfra...

Synagoga w Kowarach

[Kowary, ul. Poprzeczna 6,  29.12.2019]

Różne źródła podają informacje, że była to synagoga czy też do modlitwy, jakkolwiek budynek nie jest orientowany... Nie udało mi się też znaleźć żadnych zdjęć obiektu sprzed wojny. Ciągle więc żywię wątpliwości, że pełnił on funkcję sakralną przed Kristallnacht.

Czytałem dzisiaj rano tom siedem+siedem+siedem Dariusza Pado i na s. 63 znalazłem taki wiersz:


Dariusz Pado

Feldpost

dom boży i rzeźnię można zrównać z ziemią w jedno,
kiedy spędzasz do ich wnętrza bydło i podkładasz ogień.

on trawi wszelką różnicę. inność zamkniętą w gatunku
mięsa. uciekające musiano wrzucać do środka oknami.

wkrótce sprawdzisz sam jak to działa w praktyce.

Fajny prezent gwiazdkowy

Przybył do mnie z pewnym opóźnieniem. Stało się to w Berlinie, zupełnie nieprzypadkowo w księgarni LangerBlomqvist:

Wersja wprawdzie francuska, ale słowo wstępne to zaledwie półtorej kartki. Zresztą nie o oglądanie słów w tym albumie - liczącym 336 stron - chodzi.

Blogowi tymczasem stuknęło 10 lat (dokładnie 3 grudnia 2019), o czym zupełnie zapomniałem. A taki to był dobry moment/motyw, żeby w cholerę zamknąć ten interes... ;))

(W tym momencie stukanie do drzwi)

Charles Reznikoff

[Czytam kilku niemieckich poetów]

Czytam kilku niemieckich poetów z zeszłego stulecia;

tak, smutne, ale czułe i łagodne.

W tym momencie stukanie do drzwi;

otwieram, a tu

Hitler.

[Co robisz na naszej ulicy, przekład Piotra Sommera, s. 214.]

Wieża kościoła w Mrowinach

[Mrowiny, ul. Szkolna, 29.12.2019]

Kościół ewangelicki w Mrowinach wybudowano w 1742.

Obiekt przetrwał II wojnę światową w stanie nienaruszonym.

Po 1945 stał opuszczony, a jego wyposażenie rozszabrowano.

W latach 1964-66 budynek został rozebrany.

[Niniejszym debiutuje na hiperrealizmie Carl Zeiss Distagon T* 35mm f/1.4]

(Odwrócił od Mendla twarz i stali obok siebie, dwaj starzy mężczyźni)

Charles Reznikoff

[Miał własny dom i sklep]

Miał własny dom i sklep. Sklepem zajmowała się żona, a on w domu 

         studiował Torę i Talmud.

Sklep spłonął. Nie byli wtedy ubezpieczeni, wciąż jednak posiadali dom.

Wynajął go oprócz pokoju, w którym mieszkał i nadal oddawał się studiom.

Pewnego razu gdy zmawiał poranną modlitwę, przyszedł do niego 

         Mendel, jeden z lokatorów, i powiedział: „Mój syn, adwokat, został

         aresztowany; nie podpisałby pan za niego poręczenia?‟

Nie było to poręczenie dla sądu, ale tytuł własności; i w kilka miesięcy później 

         Mendel zmusił go do wyprowadzenia się z domu.

Poszedł do adwokata. Adwokat powiedział mu: „Odzyskamy dom bez trudu‟.

„Co zrobią z Mendlem?‟ „Ześlą go na Syberię‟. „Czy byłoby w porządku, 

         gdybym oddał Żyda w ręce gojów?‟

Musiał udzielał dzieciom lekcji hebrajskiego. Jego syn został 

         szklarzem. Zmarł pracując w innym mieście.

Synowa zajęła się wypiekiem bajgli, a jego wnuki sprzedawały je 

         na ulicach.

Pewnego dnia Mendel przyszedł prosić o przebaczenie.

On też stracił majątek, a jego syn adwokat także zmarł.

Odwrócił od Mendla twarz i stali obok siebie, dwaj starzy mężczyźni.

[Wiersz w przekładzie Piotra Sommera z książki: Charles Reznikoff, Co robisz na naszej ulicy, WBPiCAK, Poznań 2018, s. 26]

Synagoga w Strzegomiu

[Strzegom, ul. Kościelna, 26.12.2019]

Budynek powstał w połowie XIV wieku.

Po wypędzeniu Żydów ze Strzegomia w 1455, co stało się na polecenie Jerzego z Podiebradu - namiestnika czeskiego króla Władysława, synagoga została przekształcona w kościół katolicki pod wezwaniem św. Barbary, Dziewicy i Męczennicy.

Do pierwotnego prostokątnego pomieszczenia o wymiarach 6,45 x 8,80 m, krytego sklepieniem krzyżowo-żebrowym, dobudowano wielokątnie zakończone prezbiterium.

W 1870 obiekt poddano restauracji.

(Wku*wiają mnie te zaparkowane samochody... Szczególnie nos Passata z prawej.)