Zina Dizengoff Square (2)

Tym razem od zaplecza, od Beilinson St. i Ben Ami St. 
Na pierwszy zdjęciu widać kino Haoel Theater projektu Arieh Sharona.
Na dwóch pozostałych budynek zaprojektowany przez Josepha Noifelda.
(Fotografie niewykorzystane na wystawie Gdynia-Tel Awiw)
Wklejam, bo tęsknię.

(zła metafora jest nieśmiertelna)

Tadeusz Różewicz

POEMAT PATETYCZNY

Opluli poetę

przez wieki będą

wycierali ziemię i gwiazdy

przez wieki

będą wycierali własne twarze

Poeta żywcem pogrzebany

jest jak podziemna rzeka

przechowuje w sobie

twarze imiona

nadzieję 

ojczyznę

Poeta okłamany

słyszy głosy

słyszy swój głos

rozgląda się

jak człowiek w nocy

obudzony

Lecz kłamstwo poety

jest wielojęzyczne

i ogromne

jak wieża Babel

jest monstrualne

i nie umiera

1967

KOREKTA

Śmierć nie poprawi

w zwrotce ani jednej linijki

to nie korektorka

to nie życzliwa pani

redaktorka

zła metafora jest nieśmiertelna

kiepski poeta który umarł

jest kiepskim martwym poetą

nudziarz po śmierci nudzi

głupiec zza grobu

jeszcze głupstwa gada

[Z książki: Tadeusz Różewicz, Poezje zebrane, Wydawnictwo Ossolineum, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1971, s. 649, 650.

Po całym dniu siedzenia przy kompie (334 obrobione zdjęcia z docelowych 500, jakie mają się znaleźć w Słowniku polsko-polskim, a deadline 7 październiak, JPRDL... ), chwila z poezją... W szkole podstawowej i średniej skutecznie, aczkolwiek tymczasowo, obrzydzano mi wiersze Tadeusza Różewicza (jakkolwiek mimo wysiłków pedagogów, w przypadku twórczości Zbigniewa Herberta niejako automatycznie i samoistnie pojawiły się odruchy womitalne). Ale po latach, kiedy od  czasu do czasu sięgam po ten tom, znajduję teksty, które po tych pięciu dekadach brzmią wyjątkowo aktualnie. I mam przekonanie, że trafiają (trafiały) w sedno.

Na koniec chciałbym zaznaczyć, że te 500 fotografii, jakie znajdą się w książce prezentującej polskie imaginarium, jakie pojawia się muralach malowanych z patriotycznych motywacji, to nie aluzja do rządowego Programu 500+. Tak się po prostu złożyło. ]

Kościół w Karpnikach

[24.04.2018]

Był sobie kościół ewangelicki w Karpnikach.

Wybudowano go w 1748.

W 1824 dostawiono do korpusu wieżę.

Od 1945 stał opuszczony i zdewastowany.

W latach siedemdziesiątych XX w. spłonął.

(Pudło doskonale puste)

Hans Magnus Enzensberger

Model teoretyczno-poznawczy

Tutaj masz 

wielkie pudło

z napisem

pudło.

Gdy je otworzysz

znajdziesz w środku

pudło

z napisem

Pudło

z pudła

z napisem 

Pudło.

Gdy je otworzysz -

mam teraz na myśli

te pudła,

nie tamto -

znajdziesz w środku

pudło

z napisem

I tak dalej,

a jeżeli będziesz 

postępował tak nadal,

po nieskończonych

trudach znajdziesz

nieskończenie małe

pudło,

z napisem

tak maleńkim,

że rozpłynie ci się

poniekąd

przed oczami.

Jest to pudło, które

istniej tylko 

w twojej wyobraźni.

Pudło doskonale

puste.

[Wiersz w przekładzie Grzegorza Prokopa z tomu Zagłada Titanica (s. 74). Tak się zastanawiam czasem, dlaczego Enzensberger nie jest w Polsce specjalnie popularny? Owszem był tłumaczony, wyszło sześć książek z polskimi wersjami jego wierszy, ale nie przekłada się to na jakiś sukces czytelniczy... Dziwne, bo to najważniejszy żyjący poeta.]

(które jak ja chciały żyć)

Anna Świrszczyńska

Moje wszy

Biegnę ulicami trupów,

przeskakuje trupy,

na piersiach pod bluzką

poruszają się

ciepłe wszy

Tylko one i ja jesteśmy żywe,

to nas łączy.

Dają mi swoje poruszanie się

w mieście trupów,

gdzie nic się już nie rusza.

Słabe jak ja,

chcą żyć jak ja.

Ale kiedy wybiegnę z miasta trupów,

kiedy żywy człowiek

otworzy mi drzwi żywego domu,

cisną w ogień bluzkę razem z wszami

które jak ja

chciały żyć.

[Wiersz z książki: Anna Świrszczyńska „Świr‟, Budowałam barykadę, Wydawnictwo Literackie, Wyd. II, Kraków-Wrocław 1984, s. 140.

Siedzę przy kompie i obrabiam zdjęcia do Słownika polsko-polskiego. Trafiło akurat na murale o tematyce powstańczej. Infantylizm tych hurrapatriotycznych produkcji sprawił, że sięgnąłem po tom Świrszczyńskiej jako odtrutkę. Być może książka ta powinna być obowiązkową lekturą szkolną razem z Pamiętnikiem z powstania warszawskiego Mirona Białoszewskiego?

Co  niczego jednak nie przesądza... Szkolną lekturą przez wiele lat było opowiadanie Zofii Nałkowskiej Kobieta przy torze, gdzie zbiegłej z transportu Żydówce nikt z Polaków obserwujących tę sytuację nie udziela pomocy, co opisane jest wprost i bez eufemizmów. I co? „I wtedy mama powiedział brzydkie słowo‟ - by zacytować jedno z opowiadań o Mikołajku Rene Goscinnego.]

(cyfry rzymskie i arabskie niezliczone kombinacje)

Grzegorz Wróblewski

ASSISTENS KIRKEGÅRD

15 VI 1892 - 6 I 1972

27 III 1912 - 12 IX 1943

5 V 1979 - 16 VII 1979

(zasilił grono aniołków)

3 III 1946 - 13 II 1985

2 VI 1950 - 2 VI 1979

(niespodziewanie)

8 iv 1967 -

(nadal jest, ale ziemia już czeka)

17 V 1899 - 1 XI 1989

(kochające dzieci, wnuki i prawnuki)

wystawa kamyków z krzyżykami

cyfry rzymskie i arabskie

niezliczone kombinacje

25 XI 1912 - 18 VII 1915

[Wiersz z najnowszej książki Grzegorza Wróblewskiego Runy lunarne (Convivo Anna Matysiak, Warszawa 2019, s. 46). Od razu wpadł mi w oko.]

(решение важных вопросов всегда требует точности и организации)

Dwa moje teksty w rosyjskich przekładach Tomasza Pierzchały w najnowszym wydaniu pisma Парадигма w sieci i na papierze. 

Pink not dead! (© Maurycy Gomulicki)

Tora! Tora! Tora!

Tak na własny użytek nazywam ten mural (chyba jeszcze istnieje?) na Osiedlu Kozłówek w Krakowie. Choć jego tło nawiązuje do barw Cracovii, to w takim układzie przypomina Nisshōki, czyli banderę Dai-Nippon Teikoku Kaigun (Cesarskiej Marynarki Wojennej Wielkiej Japonii).

Postać umieszczona w środku malowidła to znowuż wypisz wymaluj... John Malkovich, który zresztą niedawno wcielił się w głowę kościoła katolickiego.

Haseł widocznych w bliskim sąsiedztwie chyba nie muszę tłumaczyć?

Na koniec podpowiedź dla rodzimych antysemitów, Tora! Tora! Tora! - to jedno z haseł użytych podczas japońskiego ataku na Pearl Harbour 7 grudnia 1941. Tora to po japońsku tygrys, a więc nie chodzi tu o hebrajską nazwę pięciu świętych ksiąg biblijnych judaizmu.

[Kraków, ul. Wlotowa, 20.09.2015]

Aby w Polsce - po polsku się myślało

Dokładnie tak to zostało wykonane.

Jednak Prymas Tysiąclecia wygląda na tym grafie raczej jak aktor z Dynastii.

Ciekawią mnie te dziury w jego głowie...

[Konin, ul. Stefana Wyszyńskiego, 17.03.2018]

Potwierdzam to i wzmacniam

[Warszawa, Aleje Jerozolimskie, 20.09.2019]

Jedna z ostatnich lokalizacji na liście.

Napisałem tutaj kiedyś, że Polska to stan umysłu.

Potwierdzam to i wzmacniam, by użyć frazy z wiersza Rozpacz Johna Berrymana (w przekładzie Piotra Sommera).

Widoczny na obrazku mural to z pewnością dzieło, które można zaliczyć do zjawiska "turbopatriotyzmu" (Marcin Napiórkowski Turbopatriotyzm, Czarne, Wołowiec 2019).

Czytam sobie aktualnie wieczorami tę rozprawę, choć wolałbym (powinienem raczej) oddawać się lekturze np. Berrymana.

Napiórkowskiego doprawiam Yahyą Hassanem, którego tom w kapitalnych translacjach Bogusławy Sochańskiej możecie Państwo kupić obecnie w sieci Tania Książka. A w takiej Danii jego Digte (czyli wiersze) miały 100.000 nakładu.

Nie mieszajmy jednak myślowo dwóch różnych systemów walutowych, nie bądźmy Pewexami - by przywołać słowa Ryszarda Ochódzkiego skierowane do Jana Hohwandera w Misiu Stanisława Barei.

W przypadku wspomnianego obrazu filmowego, zalinkowana scena jako żywo przypomina działania Polskiej Fundacji Narodowej...

Od tego wszystko się zaczęło

[Kraków, Aleja Kijowska, 02.12.2014]

Że zacytuję klasyka z muralu... Obecność akronimów AJ (Anty Jude) i CTSK (Cracovia to stara kurwa) jakoś mało komu przeszkadzała w tym bogojczyźnianym zestawieniu (jak popatrzeć od centrum na prawo). Nawet gdy flagę Cracovii zastąpiła przekreślona Gwiazda Dawida. Dopiero kiedy na wizerunku JP II ktoś napisał "Żyd", "oszust" i "aktor", zrobiła się afera i ścianę dokumentnie obskrobano z malowideł. A ja po zrobieniu tego zdjęcia, wpisałem jesienną nocą do googla frazę "mural patriotyczny" i w wynikach grafiki otrzymałem kilkadziesiąt fotek grafów z żołnierzami wyklętymi. Pomyślałem sobie wtedy, że może warto się przyjrzeć uważniej temu zjawisku i na tym "przyglądaniu się" minęło mi 6 lat. Myślę, że ten zestaw murali z Alei Kijowskiej w Krakowie jest mocno symptomatyczny czy nawet może profetyczny. W ciągu sześciu lat antysemickie klisze i metody wykluczania "obcego" zadomowiły się  w języku debaty publicznej, a w ich transmitowaniu biorą udział także katoliccy hierarchowie (jak gdyby przedwojenne haniebne zaangażowanie polskiego kościoła w antysemicką propagandę niczego ich nie nauczyło...).

10 fotografii z serii (Können Tränen meiner Wangen Nichts erlangen...) w kolekcji Muzeum Fotografii w Krakowie

[2018-2019]

Patrząc od lewej strony zdjęcia przestawiają poewangelickie kościoły (jeżeli jeszcze można je nazwać kościołami?) w następujących miejscach: Gostków, Gościszów, Karpniki, Lądek Zdrój, Leszno Dolne, Mirsk, Stare Jaroszowice, Twardocice, Unisław Śląski.
Archiwalne wydruki na papierze bawełnianym Hahnemühle Photo Rag® Baryta 315 gsm (ma się rozumieć lablab) w rozmiarach 55 x 80 cm.
Zapewne odbędzie prezentacja tegorocznych zakupów MuFo, więc jak tylko poznam miejsce i czas, będę tu informować.

Gościńce Wielkopolskie w kolekcji Narodowego Instytutu Architektury i Urbanistyki

Patrząc kolejno od lewej: Zajazd Czarnuszka,  Zajazd Darz Bór,  Zajazd Gawra,  Zajazd Hajduczek (x2), Zajazd Lizawka, Zajazd Łapigrosz, Zajazd Otwarte Wrota, Zajazd Pod Wiwatem, Zajazd Tarlisko, Zajazd Tośtoki (x2), Zajazd U Michała, Zajazd Walcerek, Zajazd Zapiecek.

Archiwalne wydruki na papierze bawełnianym Hahnemühle Photo Rag® Baryta 315 gsm (oczywiście lablab) w rozmiarach 44 x 66 cm.

Zdjęcia będą prezentowane w październiku w Poznaniu na wystawie poświęconej Gościńcom Wielkopolskim, gdzie i kiedy dokładnie - będę tu informować.

Kościół w Lądku Zdroju

[---]

Był sobie kościół ewangelicki w Lądku Zdroju.

Wybudowano go w 1846.

W latach 1924-29 obiekt przebudowano w stylu ekspresjonistycznym.

Od 1946 stał opuszczony.

8 kwietnia 1999 spłonął.

(A JA SRAM W SPODNIE W IMIĘ BOŻE)

YAHYA HASSAN

PORANNA MODLITWA

W LIBANIE

KAŻDEGO RANKA SZEJK ABDELRAHMAN NAWOŁUJE DO MODLITWY

ROZŚWIETLAJĄ SIĘ MINARETY

I LUDZIE BUDZĄ SIĘ

POSŁUSZNI MUZUŁMAŃSKIEMU BUDZIKOWI

ALE MAŁEGO CHŁOPCA Z DANII

BUDZI ROZWOLNIENIE

W POKOJACH ZAPALAJĄ SIĘ BRZĘCZĄCE NEONÓWKI

WOJOWNICZE KOTY AL-KAIDY

SYCZENIEM ODPĘDZAJĄ MROKI NOCY

BABCIA PRZYGOTOWUJE ŚNIADANIE

MYJEMY SIĘ PRZED WYJŚCIEM

IDĘ NA SZTYWNYCH NOGACH Z NAPIĘTYMI POŚLADKAMI

PRZEDE MNĄ SZEROKIE PLECY DZIADKA

POZDRAWIAM WSZYSTKICH W DRODZE DO MECZETU

DZIADEK CZYTA KORAN

OD GORĄCZKI NA CZOŁO WSTĘPUJE MI POT

WŚLIZGUJĘ SIĘ DO OSTATNIEGO RZĘDU

CZŁOWIEK Z NAJWIĘKSZĄ BRODĄ

ZACZYNA MODLITWĘ SŁOWAMI ALLAH AKBAR

A JA SRAM W SPODNIE W IMIĘ BOŻE

POBOŻNOŚĆ

TERAZ ODMAWIA SWOJE MODLITWY W MECZECIE NA GRIMHØJ

I PIEPRZY W PORCIE JAKĄŚ DUNKĘ

UKRADŁ INWENTARZ MATKI

WYRZUCIŁ PRZEZ OKNO JEJ UBRANIA

WYDAJE ZAKAZ

WIĘC TERAZ WIDUJĘ SIĘ Z NIĄ UKRADKIEM PO DZWONKU NA DŁUGĄ PRZERWĘ

ANTENA SATELITARNA

NIE MIELIŚMY DUŃSKICH KANAŁÓW

MIELIŚMY AL-DŻAZIRĘ

MIELIŚMY AL-ARABIJĘ

NIE MIELIŚMY ŻADNYCH PLANÓW

BO ALLAH MIAŁ DLA NAS PLAN

W ŚWIĘTYM MIESIĄCU OJCIEC ZABIERAŁ MNIE DO MECZETU

CODZIENNIE PO KOLACJI I MODLILIŚMY SIĘ

MODLILIŚMY SIĘ TAK DŁUGO ŻE JUŻ NIE DAŁO SIĘ STAĆ

MODLILIŚMY SIĘ MODLILIŚMY A POTEM DAWAŁ MI COLĘ I KITKATA

W MECZECIE OJCIEC STAWAŁ SIĘ KIMŚ INNYM

PEŁNYM BOJAŹNI BOŻEJ I SERDECZNYM

SIEDZIAŁEM MIĘDZY JEGO NOGAMI

OPARTY O JEGO PIERŚ

TO TAM PODCZAS KAZANIA IMAMA

BYĆ MOŻE MNIE POCAŁOWAŁ

GDY WRACALIŚMY WYPADŁEM Z AUTA

MYŚLAŁEM ŻE CHCE PARKOWAĆ

I OTWORZYŁEM DRZWI KIEDY ZAWRACAŁ

[WIERSZE YAHYI HASSANA W PRZEKŁADZIE BOGUSŁAWY SOCHAŃSKIEJ POCHODZĄ Z KSIĄŻKI WIERSZE/DIGTE, WYDANEJ PRZEZ OFICYNĘ SŁOWO/OBRAZ TERYTORIA W 2015 ROKU]