GÓRNIKU Pamiętaj (cd)

[KWK Siemianowice Śląskie, 4.12.2001]

Brzmi nadzwyczaj aktualnie w kontekście rozprzestrzeniania się Covid-19 na Górnym Śląsku...

Zapewne kadr ten nie znajdzie się w nowym wydaniu CZARNO BIAŁEGO ŚLĄSKA (jeżeli w ogóle będzie nowe wydanie?), wklejam go tu z dedykacją dla Patryka Foryszewskiego, bo dopytywał się w komentarzu, o czym górnicy powinni pamiętać. 

W skanowaniu materiału zamknąłem wczoraj rok 2001 i mam obecnie w archiwum 3127 kadrów (z samego 2001 są to 2032 kadry). Łącznie przejechałem przez 265 filmów.

Aktualne ogłoszenia

[Bytom, grudzień 2001]

(i cały czas powtarzała bez końca, jaka będzie wierna i posłuszna, i jak ciężko będzie pracować dniami i nocami.)

Charles Reznikoff

Stare dobre czasy: recytatyw
epizody z historii

IV
Targ niewolników - Nowy Orlean

Najpierw niewolnicy musieli się porządnie umyć
a mężczyznom noszącym brody kazano je zgolić;
potem każdemu dano  nowy garnitur.
tani ale czysty, i kapelusz, i koszulę, i buty;
a każdej kobiecie sukienkę z perkalu,
i chustkę do przepasania włosów.
Potem człowiek, który sprzedawał niewolników, przeprowadził ich do dużego pomieszczenia;
mężczyzn ustawiono po jednej stronie, a kobiety po drugiej;
najwyżsi z przodu
a po nich następni według wzrostu
i tak dalej aż do najniższych.

Wielu przychodziło obejrzeć niewolników wystawionych na sprzedaż
a sprzedawca bez przerwy mówił o ich zaletach;
kazał im chodzić energicznie z podniesioną głową;
a potencjalni kupcy kazali im otwierać usta
żeby obejrzeć zęby
i obmacywali im ramiona i ciało,
tak jakby kupowali konie;
i pytali każdego, co umie robić.
Czasem mężczyznę albo kobietę prowadzono do domku na dziedzińcu
gdzie rozbierano ich i oglądano uważnie:
blizny od pejcza na plecach
oznaczały, że były z nimi kłopoty.

Tego dnia dokonano kilku transakcji;
i pewien plantator z Boton Rouge kupił synka Elizy.
Przedtem chłopiec musiał skakać i biegać
żeby wykazał się aktywnością.
Ale przez cały czas kiedy dobijano targu
jego matka płakała i załamywała ręce
i bez końca błagała mężczyznę, który miał zamiar kupić chłopca
żeby nie kupował go bez niej
i bez jej małej córeczki -
i Eliza cały czas mówiła, że jeśli kupi ich razem, ona będzie „najwierniejsza niewolnicą, jaką świat widział‟.
Ale człowiek z Boton Rouge powiedział, że nie stać go na nią,
i wtedy ona z rozpaczy wybuchnęła płaczem.

Człowiek, który sprzedawał niewolników doskoczył do niej z uniesionym pejczem,
żeby skończyła ten jazgot:
jeśli nie przestanie „się mazać‟
wyprowadzi ją na dziedziniec
i wymierzy sto batów.
Chciała otrzeć łzy
ale nie była w stanie
i mówiła, że chce być ze swoimi dziećmi
i dalej błagała sprzedawcę niewolników i człowieka z Boton Rouge -
który tymczasem kupił już jej syna -
żeby ich nie rozdzielał, matki, syna, i córki;
i cały czas powtarzała bez końca, jaka będzie wierna i posłuszna,
i jak ciężko będzie pracować dniami i nocami.

Ale człowiek z Boton Rouge
powtórzył, że nie może kupić matki i syna, a tym bardziej ich trojga,
i pójść ma z nim tylko chłopiec.
Wtedy Eliza podbiegła do syna, przytulała go i całowała
bez końca
a jej łzy spadały mu na twarz.
Człowiek, który sprzedawał niewolników, złorzeczył jej
i wyzywał od beczących, skrzekliwych bab
i kazał wracać na miejsce w szeregu
i zachowywać się jak należy
bo jak nie, to da jej prawdziwy powód do płaczu.

[Z książki Co robisz na naszej ulicy (WBPiCAK, Poznań 2019), przekład Piotra Sommera, s. 210-212.]

(prosto w oczy)

Jerzy Ficowski

OPŁAKIWANIE

Łapali płatki w powietrzu
Jadący na karuzeli,
Rozwiewał suknie dziewczynom
Ten wiatr od domów płonących,
Śmiały się tłumy wesołe
W czas pięknej warszawskiej niedzieli.

(Czesław Miłosz - „Campo di fiori‟)

Był i płacz
płakali szmalcownicy
szaulis rękawem otarł oczy
sturmführer ukrył w dłoniach głowę
i skomlał policyjny pies
z żałobnie okopconą sierścią

Szedł dym
ogromny cień ognia
gryzący dym krochmalnej
gęsiej nalewek zamenhofa
dym rudobrody chałaciarski

wiatr znosił go na tę stronę
aż tu 
prosto w oczy

[Z książki Odczytanie popiołów wydanej przez Association of Jews of Polish Origin in Great Britain w 1979 roku w Londynie]

GÓRNIKU Pamiętaj

[KWK Siemianowice Śląskie, 4.12.2001]

Wpasowałem się w Barbórkę i likwidację tego zakładu...

Będzie jeszcze sporo zdjęć z tego terenu.

Siemianowice Śląskie blues

[Siemianowice Śląskie, 4.12.2001]

Słowiański faszyzm tak? Pytanie retoryczne...

Chyba, że to nie swarga, ale swastyka wikingów, czyli klimaty jednak nordyckie. Co by nie powiedzieć, obrazek symptomatyczny.

W dygitalizacji śląskiego archiwum powoli zbliżam się do końca roku 2001. Zostały mi jeszcze trzy wyjazdy i dwadzieścia kilka pergaminów (tak właśnie posegregowałem negatywy - wyjazdami, łącznie było to osiemdziesiąt jeden wypraw). Czyli już z górki. 

Powoli wyłania mi się też koncepcja (a właściwie to koncepcje) jak można by to na nowo ułożyć w postaci zwartej publikacji. Bo książka musi być!

„Juditha Triumphans‟ - nagranie z festiwalu Wratislavia Cantans 2019

Nie wiem jak długo to rewelacyjne wykonanie (♥Sonia Prina, ♥Julia Lezhneva) oratorium Antonio Vivaldiego będzie dostępne na stronie austriackiego radia ORF? W każdym razie warto się pospieszyć i wysłuchać rejestracji z zeszłorocznej edycji Wratislavia Cantans. I zastanawiam się teraz, jak mogłem przeoczyć ten koncert? I też, dlaczego nie udostępnia tego np. dwójka? 

(CISZA JEST CISZĄ)

Yahya Hassan

LUTOWA NIEPRZEWIDYWALNOŚĆ

CISZA JEST CISZĄ

ROŚNIE BEZ OPAMIĘTANIA

TWOJE PIEKŁO JEST MOIM

TO TAKIE PROSTE

ZDOBYWAM JE NADZIEJĄ W CZUBECZKACH PALCÓW

TWOJE OCZY SĄ ILUZJĄ I MOJA PARANOJA SZCZERZY ZĘBY NOCĄ

JESTEM SZYBOWANIEM JESTEM NIEŚWIADOMOŚCIĄ

BEZPŁCIOWY W NAGIM POWIETRZU

WYWIJAM W MYŚLACH KOZIOŁKI

W LUTYM MIAŁEM SEN

WIĘC UWAŻAJ GDZIE SKŁADASZ POCAŁUNKI

BO MOGĄ TAM ZOSTAĆ NA ZAWSZE

TY MÓWISZ COŚ I JA MÓWIĘ COŚ

ALE NIE MOGĘ TAK PO PROSTU ZERWAĆ I JAK GDYBY NIGDY NIC

ZAPALIĆ KOLEJNĄ FAJKĘ OGLĄDAĆ INNY WSCHÓD SŁOŃCA

TO NA PEWNO TY

WIĘC STRĄCAM POPIÓŁ Z PAPIEROSA

OPRÓŻNIAM Z POEZJI KARTONOWE WINO

I MÓWIĘ WYPŁACZ SWÓJ BLASK

ALE MIEJ SIĘ NA BACZNOŚCI

JESTEM PRZYJACIELEM

I NAJPRAWDOPODOBNIEJ CIĘ WYKOŁUJĘ

ALE ZANIM ZOBACZYMY SZCZELINY W WIECZNOŚCI

BĘDZIEMY JEŚĆ Z DRZEWA I ZDRADZAĆ ALLAHA

ZADEBIUTUJEMY I BĘDZIEMY WCIĄGAĆ KOKĘ

I ŚPIEWAĆ Z INNYM WERSET PYCHY

NASZ GÓRĄ!

ONI SZLACHTUJĄ UTOPIE A MARZYCIELE SWOJE

MĘŻCZYZNA W CZERNI WYLEWA SERDECZNY ŻAL DO KANALIZACJI

LATO TO LOSY I WIĘZIENIA

AJA JESTEM TCHÓRZEM

ZANURZAM SIĘ W MARZENIACH O TWOICH OBJĘCIACH Z PRZYSZŁOŚCI

ALE BEZ POWODZENIA

MOJA PARANOJA NADAL SZCZERZY ZĘBY WIĘC ŚMIEJĘ SIĘ RAZEM Z NIĄ

MÓWIĄ MI OBUDŹ SIĘ POWĄCHAJ CIPKĘ

A JA PODPALAM SŁOWA

I ODWRACAM WZROK

CIERPIĄ

ALE TO NIE JEST MOJA WALKA

MOJE CIAŁO JEST WYOBCOWANE

CHODNIK NIE NALEŻY DO MNIE

UŚMIECHAM SIĘ W SŁOŃCU W ZMIENNYCH STANACH DUCHA

CHCIAŁBYM MÓWIĆ

ALE NIE O TYM

ZAUWAŻ ŻE SIĘ BOJĘ

ŻE SSĘ KOLEJNEGO PAPIEROSA

TRZYMAJ SIĘ Z DALA OD TEGO MROKU

WSZYSCY KTÓRZY CIĘ KOCHAJĄ TAK CI BĘDĄ RADZIĆ

WSZYSCY CHCĄ CIĘ PIEPRZYĆ

WKRÓTCE BĘDZIESZ LEŻAŁ MARTWY W ROWIE

UDUSZONY WŁASNĄ POEZJĄ

NIE URATUJĄ CIĘ PEDALSKIE LOKI

ALE ZA WCZEŚNIE BYĆ BYĆ SENTYMENTALNYM

ZA WCZEŚNIE BY ZAPALIĆ DŻOINTA

STAĆ SIĘ KIMŚ KTO CHODZI OKRĘŻNYMI DROGAMI

I NIE MA SPRAW DO ALLAHA

MACHAM NA POŻEGNANIE JAK MAŁE DZIECKO

RAZ DWA TRZY W CAŁEJ SWOJEJ PRÓŻNOŚCI

[Yahya Hassan został znaleziony martwy w swoim mieszkaniu w Aarhus 29 kwietnia 2020. Miał 25 lat. W 2015 roku ukazał się w Polsce dwujęzyczny tom WIERSZE/DIGTE, zawierający przekłady Bogusławy Sochańskiej. Z tej właśnie książki przepisałem powyższy wiersz.]

Chorzów, ul. Władysława Truchana

[18.11.2001]

„Minimalizm‟ - s. 33

Jesienny Walenty

[Ruda Śląska, Koksownia „Walenty‟, 25.11.2001]

Dwadzieścia lat temu jesienią padał jeszcze śnieg... Żeby zrobić to zdjęcie, wdrapałem się na ostatnią kondygnację największego betonowego silosu w kompleksie dawnej koksowni. Co nie było chyba zbyt roztropne, bowiem strome schody nie posiadały poręczy (rozebranej przez złomiarzy) i przykrywała je gruba warstwa śniegu, pod którą czaił się lód. Łatwiej się tam wchodziło, niż schodziło, tachając torbę ze sprzętem i statyw, a w wszystko to w podmuchach mroźnego wiatru. No ale, nie byłoby tego kadru oraz paru innych. Kilka lat wcześniej i letnią porą, Joanna Helander posadziła na tych samych schodach Ewę Wójciak z Teatru Ósmego Dnia, a zarejestrowane wówczas zdjęcie można było niedawno oglądać na wystawie Nieznany dworzec, którą zaprezentowano na dworcu kolejowym w Chebziu, w zlokalizowanych tam pomieszczeniach Miejskiej Biblioteki Publicznej (obok Joanny Helander swoje śląskie fotografie prezentował wtedy też Arkadiusz Gola).

W Katowicach gdzieś nad Rawą 19 lat temu

[Katowice, 18.11.2001]

Jakby się ktoś zastanawiał, kiedy to neonaziolstwo do nas zawitało i zaczęło rozkwitać... Mądre akademickie głowy fakt ten kwitują zwykle stwierdzeniem, że „w latach 90. grupy kibicowskie były infiltrowane przez ruch Skin Heads‟, lecz nie rozwijają zbytnio tematu. Nie zajmują się też tym, jak potoczyły się później losy ludzi malujących wtedy na murach odale, swastyki, triskeliony lub krzyże celtyckie oraz obowiązkowe gwiazdy Dawida wiszące na szubienicy, a mogłoby to być niezmiernie interesujące. Może warto byłoby przeskanować składy członkowskie rodzimych partii i organizacji politycznych prawej strony? W galerii runicznej symboliki na zdjęciu znad Rawy brakuje wyraźnie wolfsangela i siegruny, ale mam je na innych fotografiach sprzed 19, 20 lat. 

NIECH ŻYJE NAM GÓRNICZY STAN

[Bytom-Bobrek, 14.11.2001]

Trzy piękne okazy „stirlitzów‟ i kawałek czwartego - dwa Mercedesy W114 po lewej i prawej oraz w środku jeden W115, czyli tzw. przejściówka (być może także ten czwarty?), a wszystko to na podwórku domu przy ulicy Konstytucji na Bobrku, vis a vis budynku KWK Bobrek. W haśle widocznym na tym obiekcie (nie wiem czy jeszcze tam stoi?) powinno się usunąć „ch‟ w pierwszym słowie i wszystko się będzie zgadzało.

Zapraszam na spotkanie autorskie online

a zarazem promocję mojej nowej książki z wierszami zatytułowanej Minimalizm, którą opublikowało właśnie wydawnictwo Convivo. Odbędzie się to 1 maja o godz. 20:00 na platformie ZOOM. Spotkanie poprowadzi Rafał Wawrzyńczyk (nie spotkaliśmy się jeszcze w realu). 

[Zdjęcie widoczne na okładce książki wykonał Andrzej Tobis i pochodzi ono z jego świetnego cyklu AZ (Gabloty edukacyjne)]

Cudo z Bytomia

[Bytom-Szombierki, 14.11.2001]

Stan dygitalizacji na dzień dzisiejszy to: 2414 kadrów/208 filmów. Działamy dalej.